Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu E.2024/2199 K.2025/229

Dava konusu istem: İzmir ili, Bayraklı ilçesi, ... Mahallesinde Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan 595,00m² yüzölçümlü taşınmazın tel örgü ile çevrilerek, beton dolgu ve kısmen duvar yapmak suretiyle işgal edildiğinden bahisle 18/12/2010-17/12/2015 tarihleri arasındaki dönem için 128.453,53-TL ecrimisil istenilmesine ilişkin... tarih ve ... sayılı ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:...

İdare Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; dava dosyasındaki bilgi ve belgeler ile mahallinde yapılan keşif ve bilirkişi incelemesi neticesinde düzenlenen bilirkişi raporlarının birlikte değerlendirilmesi sonucunda, ecrimisile konu beton dolgu ve taş duvarın davacı şirket tarafından yapılmadığı ve kullanılmadığı, anılan yapıların davacı şirketin taşınmazı satın aldığı tarihten önce de mevcut olduğu, demir kapı ve tel çitin ise davacı şirkete ait tapulu olan ... ada ... nolu parsel üzerinde ve ecrimisil istenilen alandan farklı bir yerde bulunduğu, davacı şirketin kıyının girişini engellemediği,

kıyının komşu parseller tarafından kapatılmış olduğu anlaşıldığından, davacının fuzuli şagil olarak nitelendirilemeyeceği ve davacıdan ecrimisil istenemeyeceği sonucuna varıldığı gerekçesiyle, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

Daire kararının özeti: Danıştay Dördüncü Dairesinin 01/04/2024 tarih ve E:2023/4919, K:2024/2278 sayılı kararıyla; bilirkişi raporlarında her ne kadar Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki taşınmazın, her iki tarafının kapalı olmasında davacının bir müdahalesinin bulunmadığı yolunda tespitlere yer verilmiş ise de, İdare Mahkemesince yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen rapor ile dosya içeriğindeki işgal edilen alanın fotoğrafları incelendiğinde, kıyıya ulaşmak için davacının taşınmazından veya taşınmazın etrafından geçiş olmadığı, taşınmazı çevreleyen tel örgü ile duvarın ecrimisil ihbarnamesine konu Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki taşınmazlara ulaşımı ve kamunun kullanımını engellediği,

Bu durumda, davacıya ait taşınmazın bitişiğindeki kıyı kesiminde kalan ecrimisile konu taşınmazların etrafının tel çitlerle örüldüğü ve kamunun kullanımına açık alanın girişinin tamamen kapalı bir konuma getirilerek, kamu taşınmazının sanki belli bir parsele tahsis edilmiş gibi fiili bir durum yaratıldığı görüldüğünden, davacı tarafından yapılıp yapılmadığına bakılmaksızın Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki kıyıya ulaşımın ve kullanımının engellendiği sonucuna varılmakta olup; buna göre, davacının fuzuli şagil olduğunun kabulü gerektiğinden ecrimisil istenilmesinde hukuka aykırılık, İdari Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmadığı gerekçesiyle ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin...tarih ve E:..., K:... sayılı kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi ısrar kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararıyla; istinaf başvurusunun reddi yolundaki ilk kararda ısrar edilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, ecrimisile konu taşınmazların etrafındaki demir kapı ve tel çitin sadece davacının mülkiyetindeki taşınmazı çevrelemeyip, deniz tarafında bulunmakta olan Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki alana geçişi ve dolayısıyla kamunun yararlanmasını engelleyecek şekilde kapatılmış olduğu yine kamuya açık bulundurulması gereken ve imar uygulaması sonucunda oluşturulmuş olan imar yollarının da kapatıldığı hususu dikkate alınmadan karar verilmiş olmasının hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, ısrar kararının hukuka ve usule uygun bulunduğu, davalı idare tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen sebeplerin kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı, istemin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'UN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile ısrar kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

İLGİLİ MEVZUAT

2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun işlem tarihinde yürürlükte bulunan 75. maddesinde; "Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları, özel bütçeli idarelerin mülkiyetinde bulunan taşınmaz mallar ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzelkişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanunun 9 uncu maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisil istenir. Ecrimisil talep edilebilmesi için, idarelerin işgalden dolayı bir zarara uğramış olması gerekmez ve fuzuli şagilin kusuru aranmaz." hükmüne yer verilmiştir.

Anılan Kanun'un 74. maddesine dayanılarak Maliye Bakanlığınca çıkarılan Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmelik'in işlem tarihinde yürürlükte bulunan "Tanımlar" başlıklı 4. maddesinde, "Ecrimisil".

Hazine taşınmazının, idarenin izni dışında gerçek veya tüzel kişilerce işgal veya tasarruf edilmesi sebebiyle, idarenin bir zarara uğrayıp uğramadığına veya işgalcinin kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın, taşınmazın işgalden önceki hâliyle elde edilebilecek muhtemel gelir esas alınarak idarece talep edilen tazminat.

"Fuzuli Şagil" ise, kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın, Hazine taşınmazının zilyetliğini, yetkili idarenin izni dışında eline geçiren, elinde tutan veya her ne şekilde olursa olsun bu malı kullanan veya tasarrufunda bulunduran gerçek veya tüzel kişiler olarak tanımlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dava dosyasının incelenmesinden, İzmir ili, Bayraklı ilçesi, ... Mahallesinde Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan 595,00 m² yüzölçümlü taşınmazın tel örgü ile çevrilerek, beton dolgu ve kısmen duvar yapmak suretiyle davacı tarafından işgal edildiğinden bahisle 18/12/2010-17/12/2015 tarihleri arasındaki dönem için 128.453,53-TL ecrimisil istenilmesine ilişkin... tarih ve ... sayılı ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İdare Mahkemesince yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen 22/08/2016 tarihli bilirkişi raporunda, ecrimisile konu taşınmazların davacı şirket tarafından yapılmadığı ve kullanılmadığı, parselin davacı tarafından satın alındığı 2007 yılından itibaren boş arsa olarak tutulduğu, tespit tutanağında belirtilen tel çit ve kapının ise davacının kendi mülkiyetinde bulunan tapulu parseline girişi engellemek için yapıldığı tespitlerine yer verildiği.

Mahkemece, demir kapı ve tel örgüyle çevrili alanın, ecrimisile konu alanlara girişi ve kullanımı engelleyip engellemediği ile emsal oluşturabilecek yerler dikkate alınmak suretiyle ecrimisil bedelinin belirlenmesi amacıyla ek bilirkişi raporu alınmasına karar verilmesi üzerine bilirkişilerce yapılan değerlendirmede, taşınmazın her iki tarafına ait erişimin kapalı olduğu, ancak bu kapanışta davacının herhangi bir müdahalesinin olmadığı, davacıya ait parselin doğu sınırında yer alan dava dışı bir işletmenin yapmış olduğu duvarın kıyıya girişi kapattığı, bu kısımda davacıya ait tel çitin bulunmadığı,

her iki yönde de kıyının kapatılmasında davacı şirketin müdahalesinin olmadığı tespitlerine yer verildiği görülmüştür.

Her ne kadar bilirkişi raporunda, taşınmazın her iki tarafına ait erişimin kapalı olduğu, ancak bu kapanışta davacının herhangi bir müdahalesinin olmadığı, tel çit ve kapının ise davacının kendi mülkiyetinde bulunan tapulu parseline girişi engellemek için yapıldığı tespitlerine yer verilmişse de, dosyadaki krokilerden davacının mülkiyetindeki taşınmaz ile yan parsel arasında yol bulunduğu, davalı idare tarafından da imar uygulaması sonucunda oluşturulmuş olan imar yollarının da kapatılması nedeniyle ecrimisile konu Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki alana erişimin engellendiği iddia edildiğinden, tel örgü ile demir kapının imar yolunu kapatıp, kapatmadığına ilişkin dosyada yeterli açıklıkta bir tespit, fotoğraf bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Nitekim taşınmaz tespit tutanağında da, demir kapı ve tel örgü nedeniyle kıyıya erişimin engellendiği belirtilmiş olup, bu kapsamda imar yolunun da anılan tel örgü ile kapatılıp kapatılmadığı, diğer bir deyişle kamunun kullanımına açık alanın girişinin bu şekilde engellenip engellenmediğinin tespiti gerekmektedir.

Bu durumda, uyuşmazlıkta, taşınmaz tespit tutanağındaki kıyıya erişimi engellediği belirtilen ve davalı idarece imar yolunu da kapattığı ileri sürülen tel örgü ile demir kapının imar yolunu kapatıp kapatmadığının net olarak tespiti ile sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, bu durum araştırılmadan, eksik inceleme sonucu sadece taşınmazın her iki tarafına ait erişimin kapalı olduğu, ancak bu kapanışta davacının herhangi bir müdahalesinin olmadığı yolundaki yeterli görsel ile desteklenmeyen tespite dayalı olarak verilen ısrar kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARŞI OY

X- Temyiz edilen kararla ilgili dosyanın incelenmesinden; ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ısrar kararının usul ve hukuka uygun olduğu, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenlerinin kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı anlaşıldığından, temyiz isteminin reddi ile temyize konu ısrar kararının onanması gerektiği oyuyla, karara katılmıyoruz.