Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu E.2024/2350 K.2024/2610

Dava konusu istem: Antalya ili, Aksu ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaza yönelik 17/11/2023 tarih ve 7808 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile onaylanan ve 18/11/2023 tarih ve 32373 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 1/1000 ölçekli uygulama imar planının iptali istenilmiştir.

Daire kararının özeti: Danıştay Altıncı Dairesinin 21/05/2024 tarih ve E:2024/1802, K:2024/3145 sayılı kararıyla;

Anayasa'nın temel hak ve hürriyetlerin korunması başlıklı 40. maddesinin 2. fıkrasında yer alan hüküm ile bireylerin yargı ya da idari makamlar önünde sonuna kadar haklarını arayabilmelerine kolaylık ve imkan sağlanmasının amaçlandığı, son derece dağınık mevzuat karşısında kanun yolu, mercii ve sürelerin belirtilmesinin hak arama, hak ve hürriyetlerin korunması açısından zorunluluk haline geldiğinin anılan maddenin gerekçesinde belirtildiği,

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7. maddesinde genel dava açma süresinin, 11. maddesinde ise dava açmadan önce idari işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem tesis edilmesinin üst makamdan üst makam yoksa işlemi tesis eden makamdan istenilmesine izin veren idari başvuru yolunun ve bu idari başvurunun dava açma süresini durduracağının ve kalan sürede dava açılabileceğinin düzenlendiği,

Ancak nitelikleri gereği bazı idari işlemlere karşı yasalarla özel dava açma sürelerinin getirildiği ve anılan 11. madde kapsamında yapılacak başvurunun dava açma süresini etkilemeyeceğinin belirtildiği,

2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinde öngörülen ivedi yargılama usulünün de bu kapsamda yer aldığı, anılan maddede ivedi yargılama usulüne tabi işlemlere karşı dava açma süresinin genel dava açma süresinden farklı olarak 30 (otuz) gün olarak düzenlendiği ve Kanun'un 11. maddesinin uygulanmayacağının hüküm altına alındığı,

Ancak davacılardan, kendilerine bir bildirim yapılmadığı sürece, özel dava açma süresi ve koşullarının var olduğu ivedi yargılama usulüne tâbi olan bir işlemi öğrendiklerinde, kaç gün içinde dava açılacağını, anılan Kanun'un 11. maddesi uyarınca idari merciye başvurulup başvurulamayacağını, başvuruya verilen cevap ya da zımni ret işlemi üzerine kalan sürede dava açılıp açılamayacağını bilmelerinin beklenemeyeceği,

Bu itibarla, ivedi yargılama usulüne tabi işlemlerin ilgililere bildirilmesi sırasında, anılan işlemlere karşı 30 gün içinde dava açılması gerektiğinin ve dava açmadan önce 11. madde kapsamında yapılacak başvurunun işlemeye başlayan dava açma süresini etkilemeyeceğinin işlemde açıkça belirtilmesinin anayasal bir zorunluluk olduğu, bunun idari işlemde açıklanması durumunda ise, idari işlemin tebliğ tarihinden itibaren, anılan özel dava açma süresi içerisinde dava açılması gerektiği,

Uyuşmazlık bu çerçevede ele alındığında, Hazine ve Maliye Bakanlığı Özelleştirme İdaresi Başkanlığı tarafından hazırlanan ve 17/11/2023 tarih ve 7808 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile onaylanan 1/1000 ölçekli uygulama imar planının iptali istemiyle açılan davanın 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesi uyarınca ivedi yargılama usulüne tabi olduğu, dolayısıyla bu işleme karşı 30 gün içerisinde dava açılabileceğinin ve 2577 sayılı Kanun'un 11. maddesinin uygulanmayacağının düzenleyici işlem niteliğinde bulunan imar planının ilan-askı tutanağında ve her türlü ilan araçlarında Anayasa'nın 40. maddesi gereğince ilgililere açıkça bildirilmesi gerektiği,

Uyuşmazlığın çözümlenebilmesi için.

Dairelerinin 14/03/2024 tarih ve E:2024/1802 sayılı ''İlk İncelemeye Esas Ara Kararı'' ile; davacı, dava dışı Aksu Belediye Başkanlığı ile davalı Hazine ve Maliye Bakanlığı Özelleştirme İdaresi Başkanlığından; dava konusu uygulama imar planına ilişkin askı-ilan tutanaklarının istenilmesine, imar planına karşı davacının itirazının olup olmadığının varsa itiraz sonrasında değişikliğe gidilip gidilmediğinin ve planın ne zaman kesinleştiğinin sorulmasına karar verilmesi üzerine,

Aksu Belediye Başkanlığının 18/04/2024 tarihinde Danıştay Genel Yazı İşleri Müdürlüğü kaydına alınan ve davalı Hazine ve Maliye Bakanlığı Özelleştirme İdaresi Başkanlığının 22/04/2024 tarihinde Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) üzerinden gönderdiği cevabı yazılarda; dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planının 01/12/2023 (Daire kararında sehven 01/01/2013 olarak yazılmıştır.)-01/01/2024 tarihleri arasında askıya çıkarıldığı ve askı süresi içerisinde herhangi bir itiraz yapılmayan bu planın kesinleştiği belirtilerek,

yazıların ekinde 01/12/2023 tarihli Aksu Belediye Başkanlığı Plan ve Proje Müdürlüğü askı ilan ile 02/01/2024 tarihli askı indirme tutanaklarının, 01/12/2023 tarihli tabela ilan ile 02/01/2024 tarihli tabela indirme tutanaklarının, 01/12/2023 tarihli Antalya Körfez gazetesinde yapılan ilanı gösterir gazete fotoğrafının, 01/12/2023 tarihli Barbaros Mahallesi Muhtarlığında askıya çıkarıldığını gösterir imar planı bilgilendirme ilanının sunulduğu,

dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planına ait askı-ilan tutanaklarının incelenmesinden, söz konusu askı-ilan tutanakları içerisinde dava konusu imar planına yönelik açılabilecek davaların 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 20/A maddesinde yer alan "İvedi yargılama usulünde dava açma süresi otuz gündür." hükmüne tabi olduğunun belirtildiği görüldüğünden, anılan ilanlar ile davacının dava konusu imar planının özel dava açma süresine tabi olduğu yönünde bilgi sahibi olduğunun anlaşıldığı,

Bu durumda, dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planının 01/12/2013–01/01/2024 tarihleri arasında Aksu Belediye Başkanlığınca askıya çıkarıldığı, ayrıca aynı tarihlerde gazete ilanı, taşınmaza konulan tabela, mahalle muhtarlığı ilanı gibi ilan araçları ile duyurulduğu, davacı tarafından askı süreleri içerisinde söz konusu plana itiraz edilmediği görüldüğünden, askı süresinin son günü olan 01/01/2024 tarihini izleyen 30 günlük süre içerisinde en son 31/01/2024 tarihinde açılması gerekirken, 04/03/2024 tarihinde açılan davanın incelenme olanağı bulunmadığı gerekçesiyle davanın süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, temyize konu kararda dava konusu işlemin Özelleştirme Yüksek Kurulu kararı olarak nitelendirildiği, ancak dava konusunun 1/1000 ölçekli uygulama imar planı olduğu, dolayısıyla dava konusunun, 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinde sayılan uyuşmazlıklardan doğmadığı, imar planının iptali istemiyle açılan davanın ivedi yargılama usulüne tabi olmadığı, bu nedenle genel dava açma süresi olan 60 gün içinde dava açılabileceği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile Daire kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesi uyarınca gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan; "a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması, b) Hukuka aykırı karar verilmesi, c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.