Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu E.2024/2379 K.2024/2578

Dava konusu istem: Malatya ili, Hekimhan ilçesinde bulunan ... ruhsat numaralı, ... erişim numaralı ... Demir Madeni Sahasının "İşletme Hakkının Verilmesi" yöntemi ile özelleştirilmesini teminen ihaleye çıkarılmasına ilişkin ... tarih ve ...sayılı yazı ile bildirilen işlemin iptali istenilmiştir.

Daire kararının özeti: Danıştay Onüçüncü Dairesinin 20/05/2024 tarih ve E:2021/3783, K:2024/2276 sayılı kararıyla;

Davalı idarenin usule ilişkin itirazları yerinde, davacının Anayasa'ya aykırılık itirazı ise yerinde görülmemiş,

4046 sayılı Kanun'a göre, özelleştirme kapsam ve programına alınan kamu iktisadi teşebbüsünün varlıkları arasında bulunan maden sahasının belli bir süre işletme hakkı verilmesi suretiyle özelleştirilmesinin, ekonomide verimlilik artışı ve kamu giderlerinde azalma sağlamak amaçlarıyla yapılabileceği,

Dava dosyasının incelenmesinden, dava konusu maden sahasının 2840 sayılı Kanun'un 4. maddesi uyarınca TDÇİ uhdesinde bırakıldığı, ... tarih ve ... sayılı Kurul kararı ile özelleştirme kapsam ve programına alınan TDÇİ'nin uhdesindeki demir madeni sahalarının 5177 sayılı Kanun'un Geçici 7. maddesi uyarınca Özelleştirme İdaresi Başkanlığı tarafından özelleştirilebileceğinin belirtildiği, bu kapsamda dava konusu maden sahasının işletme hakkının verilmesi yöntemiyle özelleştirilmesine ilişkin ihaleye çıkılması üzerine, işbu ihaleye çıkma işleminin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı,

Bu itibarla, Anayasa'nın 168. maddesi ile 4046 sayılı Kanun'da belirlenen ilkeler çerçevesinde, tabii servetlerin ve kaynakların belli bir süre için işletme hakkının verilmesinin mümkün olduğu, özelleştirme kapsam ve programında bulunan ...AŞ varlıkları arasında bulunan davaya konu demir madeni sahasının aktarılan mevzuat hükümlerine uygun olarak ve Özelleştirme İdaresi Başkanlığından alınan yetki uyarınca maden işletme hakkının belirli bir süre verilebileceği dikkate alındığında, uyuşmazlığa konu maden sahasının, mülkiyet hakkı saklı kalmak kaydıyla, bedel karşılığında belli süre ve şartlarla işletilmesi hakkının verilmesi yöntemi ile özelleştirilmesini teminen ihaleye çıkarılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı,

Öte yandan davacı tarafından söz konusu maden sahasının kendilerine iade edilmesi gerektiği ileri sürülmüş ise de, anılan sahanın 2840 sayılı Kanun'un 4. maddesi uyarınca eski ruhsat sahibi olan davacıya iade edilmeyerek Türkiye Demir ve Çelik İşletmeleri Genel Müdürlüğü uhdesinde bırakıldığı,

söz konusu yasal düzenlemenin ve eki listenin Anayasa'nın 10. maddesinde yer alan eşitlik ilkesine aykırı olduğundan bahisle iptali için Anayasa Mahkemesine başvurulmasına yönelik istemlerin yargı yerince ciddi bulunmayarak reddedildiği (Dairelerinin 11/06/2018 tarih ve E:2015/466, K:2018/2027 sayılı kararı), yasa hükmü uyarınca dava konusu sahanın iadesinin mümkün olmadığı, bu konuda yasanın iptal edildiği veya davacı lehine yapılmış başkaca bir düzenleme olduğu belirtilmediğinden davacının mezkur iddiasının geçerli görülmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, dava konusu maden sahasının özelleştirilmesinin Devletçe işletilmesinden vazgeçildiğini gösterdiği, 2840 sayılı Bor Tuzları, Trona ve Asfaltit Madenleri ile Nükleer Enerji Hammaddelerinin İşletilmesini, Linyit ve Demir Sahalarının Bazılarının İadesini Düzenleyen Kanun ile 247 adet maden sahasının eski ruhsat sahiplerine bedelsiz iade edildiği, dava konusu demir madeni sahasının eski ruhsat sahibi olan şirketlerine iade edilmeyip ihaleye çıkarılmasının Anayasa'da güvence altına alınan eşitlik ilkesine aykırı olduğu,

müktesep hakkının kabulü ile sahanın kendisine iade edilmesi gerektiği, Devletçe işletilmeden ve kamulaştırmadan vazgeçildiği için daha önce ellerinden alınan saha için bir bedel ödenmediğinden sahanın bedelsiz geri verilmesi gerektiği, dava konusu ihale işleminin 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 22. maddesine ve hukuk devleti ilkesine aykırı olduğu, 2840 sayılı Kanun'un 4. maddesi ile 5177 sayılı Kanun'un Geçici 7. maddesinin iptali için Anayasa Mahkemesine gönderilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile Daire kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, davacının Anayasa'ya aykırılık itirazı ciddi görülmeyerek 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesi uyarınca gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan; "a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması, b) Hukuka aykırı karar verilmesi, c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.