Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu E.2024/2396 K.2024/3084

Dava konusu istem: Davacı Kooperatif tarafından, Danıştay Onüçüncü Dairesinin 16/11/2021 tarih ve E:2020/2439, K:2021/3868 sayılı kararı gereği işlem yapılması ve İstanbul ili, Büyükçekmece ilçesi, ... Mahallesi, ... parsel sayılı taşınmazın ihalesinin taraflarına verilmesi talebiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin... tarih ve E-34609 sayılı Özelleştirme İdaresi Başkanlığı işleminin iptali istenilmiştir.

Daire kararının özeti:Danıştay Onüçüncü Dairesinin 09/05/2024 tarih ve E:2022/3514, K:2024/2092 sayılı kararıyla;Davalı idarenin süre itirazı geçerli bulunmamış,2577 sayılı Kanun uyarınca, idarelerin Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının tebliğinden itibaren 30 gün içerisinde kararın icaplarına göre gecikmeksizin işlem tesis etmeleri veya eylemde bulunmalarının zorunlu olduğu,

Dava konusu uyuşmazlıkta davacı tarafından, ihalenin iptaline ilişkin kararın Dairelerince iptal edilmesi ve iptal kararının kesinleşmesi üzerine kararın uygulanması kapsamında ihalenin uhdesinde bırakılması ve bu yönde işlem tesis edilmesi gerektiğinin ileri sürüldüğü,

Dosyanın incelenmesinden, 20/06/2019 tarihinde gerçekleştirilen ihale sonucunda dava konusu taşınmazın davacıya satılmasına ilişkin ... tarih ve ...sayılı ihale komisyonu kararının onaylanmayarak ihalenin iptali yönünde 12/05/2020 tarih ve 2518 sayılı Cumhurbaşkanı kararının tesis edildiği, bu işlemin iptali istemiyle Dairelerinin E:2020/2439 sayılı dosyasına kayden açılan davada 22/02/2021 tarihli kararla anılan işlemin yürütmesinin durdurulmasına karar verildiği,

davalı idarece yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararın yerine getirilmesine yönelik olarak ... tarih ve ... sayılı ihale komisyonu kararının bir kez daha Cumhurbaşkanlığı Makamının onayına sunulduğu, ihalenin yapıldığı tarihin eski olduğu, yeterince rekabetin oluşmadığı ve değer tespitinin güncel tarih itibarıyla çok düşük kaldığı hususları dikkate alınarak 09/07/2021 tarih ve 4243 sayılı Cumhurbaşkanı kararıyla ihalenin onaylanmayarak yeniden iptal edildiği, bu işleme karşı açılan davanın ise reddedilerek kesinleştiğinin görüldüğü,

Bu durumda, 20/06/2019 tarihinde gerçekleştirilen ihalenin iptaline yönelik Cumhurbaşkanı kararının Dairelerince yürütmesinin durdurulmasına karar verildikten sonra idarece bu doğrultuda işlem tesis edilerek ihale kararının bir kez daha Cumhurbaşkanı'nın onayına sunulduğu, ancak ... tarih ve ... sayılı kararla ihalenin yeniden iptaline karar verildiği,

bu karara karşı açılan davanın reddedildiği göz önüne alındığında, 20/06/2019 tarihli ihalenin iptaline ilişkin Cumhurbaşkanı kararına yönelik Dairelerinin yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararının gerekleri idarece yerine getirildikten sonra esas incelemesinde işlemin iptali ve nihayette onanması üzerine ayrı işlemler tesis etmesini gerektiren bir durumun olmadığı, öte yandan Dairelerinin kararı üzerine tesis edilen işlemde de hukuka aykırılık görülmeyerek davanın reddedildiği sonucuna ulaşıldığı,

Bu itibarla, davacının kesinleşmiş mahkeme kararı uyarınca işlem tesis edilmesi ve ihalenin taraflarına verilerek sonuçlandırılması talepli başvurusunun daha önce yürütmenin durdurulması kararı uyarınca gerekli işlemlerin tesis edildiği belirtilerek bu hususta yapılabilecek bir işlemin olmadığından bahisle reddedilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, ihalenin daha önce de takdir yetkisi kullanıldığı belirtilerek iptal edilmesi üzerine açılan davada dava konusu işlemin iptaline karar verildiği, söz konusu yargı kararının gereği olarak taşınmazın kendilerine devri gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, Danıştay Onüçüncü Dairesince verilen kararın usul ve hukuka uygun bulunduğu ve temyiz dilekçesinde öne sürülen nedenlerin, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile Daire kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 20/A maddesi uyarınca gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan; "a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması, b) Hukuka aykırı karar verilmesi, c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARŞI OY

X- Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın "Mahkemelerin bağımsızlığı" başlıklı 138. maddesinin 4. fıkrasında, "Yasama ve yürütme organları ile idare, mahkeme kararlarına uymak zorundadır; bu organlar ve idare, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremez ve bunların yerine getirilmesini geciktiremez."; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Kararların sonuçları" başlıklı 28. maddesinin 1. fıkrasında ise, "Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idare, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecburdur. Bu süre hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemez." kurallarına yer verilmiştir.

Uyuşmazlığa konu olayda, davalı Özelleştirme İdaresi Başkanlığınca, özelleştirme kapsam ve programında bulunan Maliye Hazinesi adına kayıtlı İstanbul ili, Büyükçekmece ilçesi, ...

Köyü, ... parselde kayıtlı bulunan taşınmazın satış yöntemi ile özelleştirilmesini teminen gerçekleştirilen ihale sonucunda ... tarih ve ... sayılı İhale Komisyonu kararı ile taşınmazın en yüksek teklifi veren davacıya satılmasına karar verilmiş, 04/06/2018 tarih ve 2018/73 sayılı Özelleştirme Yüksek Kurulu kararıyla anılan İhale Komisyonu kararının onaylanmayarak ihalenin iptal edilmesine karar verilmiş, ikinci kez gerçekleştirilen ihalede en yüksek teklif davacı tarafından verilmiş, ... tarih ve ... sayılı İhale Komisyonu kararıyla taşınmazın davacıya satılmasına karar verilerek İhale Komisyonu kararı Cumhurbaşkanı'nın onayına sunulmuş,

12/05/2020 tarih ve 2518 sayılı Cumhurbaşkanı kararıyla söz konusu ihale komisyonu kararının onaylanmamasına ve ihalenin iptaline karar verilmiştir.

Anılan işlemin iptali istemiyle açılan davada, Danıştay Onüçüncü Dairesinin 22/02/2021 tarih ve E:2020/2439 sayılı kararıyla "... Dairemizin 24/09/2020 ve 30/12/2020 tarihli ara kararları uyarınca davalı Özelleştirme İdaresi Başkanlığı tarafından dava dosyasına sunulan bilgi ve belgeler birlikte değerlendirildiğinde. İstanbul ili, Büyükçekmece ilçesi, ...

Köyü, ... parseldeki 138.050,00 metrekare yüz ölçümlü taşınmazın satış yöntemi ile özelleştirilmesini teminen gerçekleştirilen ilk ihalede en yüksek teklifin davacı tarafından verildiği ve taşınmazın davacıya satışına ilişkin ihale komisyonu kararının Kurul kararıyla onaylanmayarak ihalenin iptal edilmesine karar verildiği, aynı taşınmazın satışı için ikinci defa gerçekleştirilen dava konusu ihaleye davacının da aralarında bulunduğu üç isteklinin katılarak fiyat teklifi sunduğu,

tüm teklif sahiplerinin katılımıyla gerçekleştirilen nihaî pazarlık görüşmesi sonucunda en yüksek teklifi veren davacının teklif ettiği bedelin referans değerin üzerinde olduğu, buna karşın yaklaşık on bir ay sonra alınan Cumhurbaşkanı kararıyla ihalenin onaylanmayarak iptal edilmesine karar verildiği, ihalenin iptal edilmesine ilişkin sebebin yalnızca idarenin takdir yetkisi olarak gösterildiği ve dava konusu işlemin tesis edilmesine ilişkin herhangi bir somut gerekçe veya geçerli hukukî sebebin de davalı idareler tarafından ortaya konulamadığı anlaşılmıştır.

Bu itibarla, İstanbul ili, Büyükçekmece ilçesi, ... Köyü, ... parseldeki 138.050,00 metrekare yüz ölçümlü taşınmazın satış ihalesinin iptaline ilişkin işlemde hukuka uygunluk bulunmamaktadır." gerekçesiyle söz konusu işlemin yürütmesinin durdurulmasına karar verilmiştir.

Bunun üzerine, Özelleştirme İdaresi Başkanlığınca yürütmenin durdurulması kararının uygulanmasına ilişkin olarak işlemlere devam edilebilmesi amacıyla ... tarih ve ... sayılı İhale Komisyonu kararı Cumhurbaşkanlığı Makamının onayına sunulmuş, 09/07/2021 tarih ve 4243 sayılı Cumhurbaşkanı kararıyla "... ... tarih ve... sayılı kararın; ihalenin yapıldığı tarihin eski olduğu, yeterince rekabetin oluşmadığı ve değer tespitinin güncel tarih itibarıyla çok düşük kaldığı hususları dikkate alınarak onaylanmamasına ve ihalenin iptal edilmesine, ..." karar verilmiştir.

Dosyanın incelenmesinden, Danıştay Onüçüncü Dairesinin 2020/2439 esasına kayıtlı dosyada idarenin takdir yetkisini, İhale Komisyonu kararının onaylanmaması yönünde kullanmasının somut gerekçesinin (ihale bedelinin düşük olması, ihaleye katılımın yetersiz olması vb. sebeplerin bulunup bulunmadığının) bildirilmesi hususunun davalı idarelerden sorulduğu, verilen cevapta herhangi bir somut gerekçe veya hukukî sebebin ortaya konulamadığı sonucuna varılarak dava konusu ihalenin iptaline ilişkin işlemin E:... sayılı dosyada, ... tarih ve K:... sayılı kararla iptaline karar verildiği,

bu karara karşı yapılan temyiz isteminin Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 13/04/2022 tarih ve E:2022/962, K:2022/1388 sayılı kararıyla reddedilerek, iptal kararının onandığı, devam eden süreçte anılan kararın uygulanmasına ilişkin olarak işlemlere devam edilebilmesi amacıyla ... tarih ve ... sayılı İhale Komisyonu kararının Cumhurbaşkanlığı Makamının onayına sunulduğu, ancak bu kez ihalenin yapıldığı tarihin eski olduğu, yeterince rekabetin oluşmadığı ve değer tespitinin güncel tarih itibarıyla çok düşük kaldığı gerekçeleriyle ihalenin yeniden iptaline karar verildiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda, Anayasa'nın 138. maddesinin 4. fıkrası ile 2577 sayılı Kanun'un 28. maddesinin 1. fıkrasında düzenlenen, idarelerin mahkeme kararlarına uyma zorunluluğu kapsamında yargı kararına uyulmadığı dikkate alındığında, yargı kararının gerekçesi doğrultusunda işlem tesis edilmemek suretiyle Anayasa'ya açıkça aykırı olarak tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmamaktadır. Açıklanan nedenlerle, dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığından Daire kararının bozulması ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi gerektiği oyu ile karara katılmıyoruz.