Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu E.2024/486 K.2024/2825

Dava konusu istem: Aksaray Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümünde Öğretim Üyesi Yetiştirme Programı (ÖYP) kapsamında araştırma görevlisi kadrosunda olup, 2547 sayılı Kanun'un 35. maddesi uyarınca kadrosu birleştirilmiş yüksek lisans-doktora eğitimini (bütünleşik doktora) yapmak üzere Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsüne aktarılan davacının, Öğretim Üyesi Yetiştirme Programına İlişkin Usul ve Esaslar'ın 10. maddesinin 2. fıkrası ve Yükseköğretim Yürütme Kurulunun 07/03/2017 tarihli kararının 3. maddesi uyarınca kadrosu ile ilişiği kesilmesine ilişkin işlemin iptali ve bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal ve özlük haklarının iadesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla;

2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun Geçici 67. maddesi ile 20/04/2016 tarih ve 29690 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'nin 17. maddesinin 1. fıkrasında yer alan kurallar aktarılarak,

Dosyanın incelenmesinden; Aksaray Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesinde Öğretim Üyesi Yetiştirme Programı (ÖYP) kapsamında 20/10/2008 tarihinden itibaren araştırma görevlisi olarak çalışmakta iken ilişiği kesilen davacının, birleştirilmiş yüksek lisans-doktora programı kapsamında Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsüne görevlendirildiği ve 18/08/2008 tarihinde yüksek lisans-doktora eğitimine başladığı, azami sürede birleştirilmiş yüksek lisans-doktora eğitimini tamamlayamamış olmasından dolayı davacının kadrosunun YÖK tarafından tekrar Aksaray Üniversitesine 16/11/2016 tarihinde iadesine karar verildiği ve davacının kadrosu ile ilişiğinin kesilmesine ilişkin dava konusu 14/04/2017 tarihli işleminin tesis edilmesi üzerine bakılan davanın açıldığının anlaşıldığı,

Uyuşmazlık konusu olayda, davacının 2547 sayılı Kanun'a eklenen geçici 67. madde ve 44/c maddesi ile getirilen yasal düzenlemenin yürürlüğe girdiği 2014 yılı itibarıyla yüksek öğrenimine devam ettiği taraflar arasında tartışmasız olduğu, bahse konu geçici 67. madde ile getirilen düzenlemeye göre ise, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte yükseköğretim kurumlarında kayıtlı olan öğrenciler bakımından azami süre hesabında daha önceki öğrenim sürelerinin dikkate alınmayacağının hüküm altına alındığı,

29/07/2015 tarihli YÖK Yürütme Kurulu toplantısında, 2547 sayılı Kanun'a eklenen geçici 67. madde ile getirilen hükmün ÖYP, 50/d ve 35. madde kapsamındaki araştırma görevlisi kadrosunda bulunanlara uygulanmayacağına karar verildiği,

2547 sayılı Kanun'un geçici 67. maddesinde, öğrenciler bakımından herhangi bir sınırlama getirilmediğinden, maddenin yürürlüğe girdiği 26/11/2014 tarihinde yükseköğretim kurumlarında kayıtlı olan tüm öğrenciler bakımından azami sürelerin hesaplanmasında, daha önceki öğrenim sürelerinin dikkate alınmaması gerektiği, öte yandan dava konusu işlemin dayanağı olan Yükseköğretim Yürütme Kurulunun 29/07/2015 tarihli kararının 2547 sayılı Kanun'un geçici 67. maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 26/04/2017 tarih ve YD İtiraz No:2017/231 sayılı kararıyla yürütülmesinin durdurulduğundan, dayanağı kalmayan dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı,

Öte yandan, Anayasa'nın 125. maddesi gereği hukuka aykırılığı saptanan işlem nedeniyle davacının yoksun kaldığı parasal hakların ödenmesi gerektiği gerekçesiyle,

dava konusu işlemin iptaline, davacının bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal ve özlük haklarının ödenmesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

Daire kararının özeti: Danıştay Sekizinci Dairesinin 09/06/2022 tarih ve E:2019/4976, K:2022/3937 sayılı kararıyla;

2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 44. maddesinin (c) fıkrası ile Geçici 67. maddesi, 01/07/1996 tarih ve 22683 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'nin 19. maddesinin (a) fıkrasının 19/08/2003 tarih ve 25204 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmelik'le değişik hali ile 06/02/2013 tarih ve 28551 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmelik'le değişik hali, 20/04/2016 tarih ve 29690 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'nin 17. maddesinin 1. fıkrası ve Öğretim Üyesi Yetiştirme Programına İlişkin Usul ve Esaslar'ın 10. maddesinin 1. ve 2. fıkralarında yer alan kurallar aktarılarak,

26/11/2014 tarih ve 29187 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 6569 sayılı Kanun'un 32. maddesi ile 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'na eklenen Geçici 67. maddesinde yer alan "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte yükseköğretim kurumlarında kayıtlı olan öğrenciler bakımından azami sürelerin hesaplanmasında, daha önceki öğrenim süreleri dikkate alınmaz." hükmünün, halen ÖYP, 50/d, 2547 sayılı Kanun'un 35. maddesi kapsamındaki araştırma görevlisi kadrolarında bulunanların lisansüstü eğitim sürelerinin hesaplanmasında uygulanmamasına ilişkin 29/07/2015 tarihli Yükseköğretim Yürütme Kurulu kararının iptali istemiyle açılan davada,

Dairelerince verilen yürütmenin durdurulması isteminin reddine ilişkin karara karşı yapılan itiraz üzerine, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 26/04/2017 tarih ve YD İtiraz No:2017/231 sayılı kararıyla.

2547 sayılı Geçici 67. maddesinde, düzenlemenin yürürlüğe girdiği 26/11/2014 tarihinde yükseköğretim kurumlarında kayıtlı olan tüm öğrenciler bakımından azami sürelerin hesaplanmasında, daha önceki öğrenim sürelerinin dikkate alınmayacağının öngörüldüğü, bu tarihte araştırma görevlisi olan ya da olmayan öğrenciler arasında herhangi bir ayrıma gidilmediği gibi söz konusu hükmün araştırma görevlilerine uygulanmamasına yönelik bir istisnanın da Kanun'da yer almaması nedeniyle, kararın üst norm olan 2547 sayılı Kanun'a aykırı olduğu gerekçesiyle itirazın kabulü ile yürütmenin durdurulması isteminin kabulüne karar verildiği,

aynı gerekçelerle Dairelerinin 14/03/2019 tarih ve E:2015/11995, K:2019/1879 sayılı kararıyla Yükseköğretim Yürütme Kurulu kararının iptaline karar verildiği,

Yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerinin ve yargı kararının bir bütün olarak değerlendirilmesinden; ÖYP kapsamında atanan araştırma görevlilerinin, lisansüstü eğitim azami öğrencilik sürelerinin hesaplanmasında Geçici 67. maddeden yararlanmalarını engelleyen ya da sınırlandıran bir düzenleme bulunmaması nedeniyle bu kapsamda yer alan araştırma görevlilerinin, lisansüstü eğitim azami öğrencilik sürelerinin hesaplanmasında Geçici 67. maddenin uygulanmasının mümkün olmasına karşın; araştırma görevliliği kadrosunda azami bulunma sürelerinin hesaplanmasında, açık hüküm olmaması ve bu konuda başkaca lehe bir düzenlemenin bulunmaması nedeniyle 2547 sayılı Kanun'un Geçici 67. maddesinin uygulanmasının mümkün olmadığının anlaşıldığı,

Diğer bir anlatımla; istisnai bir program olan ÖYP kapsamında, Öğretim Üyesi Yetiştirme Programına İlişkin Usul ve Esaslar'a tabi olarak atanan araştırma görevlilerinin, lisansüstü eğitim nedeniyle öğrencilikte azami bulunma süreleri ile araştırma görevliliği kadrosunda bulunma sürelerinin farklı şekilde değerlendirilmesi gerektiği, ÖYP kapsamında atanan araştırma görevlilerinin, Öğretim Üyesi Yetiştirme Programına İlişkin Usul ve Esaslar'ın 10. maddesinin 2. fıkrası uyarınca Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği gereğince azami süre içinde çalışmalarını tamamlayamamaları nedeniyle kadrolarıyla ilişiklerinin kesilmesinin,

kadronun amacı dışında uzun sürelerle kullanılmasının engellenmesi, kaynaklardan etkin ve verimli şekilde faydalanılması amacını taşıdığı, aksinin kabul edilmesi durumunda, bu kapsamdaki araştırma görevlilerinin, lisansüstü eğitimde başarısızlıklarının ödüllendirilmesine yol açılacağının açık olduğu,

Olayda. Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsünde, birleştirilmiş yüksek lisans-doktora programına (bütünleşik doktora) 18/08/2008 tarihinde kayıt yaptıran davacının, Aksaray Üniversitesi Rektörlüğünün 20/10/2008 tarihli oluru ile ÖYP kapsamında araştırma görevlisi kadrosuna atandığı,

lisansüstü eğitimine devam ettiği aşamada, 01/07/1996 tarih ve 22683 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'nin 19. maddesinin 06/02/2013 tarih ve 28551 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmelik ile değiştirildiği ve doktora programını tamamlama süresinin lisans derecesi ile kabul edilenler için azami dokuz yıl olarak belirlendiği, anılan Yönetmelik değişikliğinde aksine bir düzenlemenin ya da bir geçiş hükmünün bulunmadığı dikkate alındığında, davacının azami öğrenim süresinin de dokuz yıl olarak hesaplanması gerektiğinin açık olduğu,

Bununla birlikte; davacının izinde geçirmiş olduğu sürelerin bulunduğu ve bu sürelerin azami öğrenim süresinin hesaplanmasında dikkate alınmadığı yönündeki iddiasının değerlendirilmesi gerektiği, Yükseköğretim Genel Kurulunun 01/02/2013 tarih ve 2013.01.135 sayılı kararının (ç) bendinde, ''657 sayılı Kanunun 104 ve 105. maddelerinde belirtilen mazeret ve hastalık izinleri ile aynı kanun uyarınca kadın memura doğum yapması halinde verilen ücretsiz izinler ile muvazzaf askerlikte geçen sürelerin lisansüstü eğitimi azami bitirme sürelerine eklenmesine'' karar verildiği, bu bakımdan;

davacının, Yükseköğretim Genel Kurulunun anılan kararı kapsamında azami bitirme süresine eklenmesi gereken bir izin kullanıp kullanmadığı tespit edilerek, azami öğrenim süresinin hesaplanması suretiyle karar verilmesi gerektiği,

Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmadığı gerekçesiyle ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının bozulmasına karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K... sayılı kararıyla; Danıştay Sekizinci Dairesinin 09/06/2022 tarih ve E:2019/4976, K:2022/3937 sayılı bozma kararına uyularak,

26/11/2014 tarih ve 29187 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 6569 sayılı Kanun'un 32. maddesi ile 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'na eklenen Geçici 67. maddesinde yer alan "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte yükseköğretim kurumlarında kayıtlı olan öğrenciler bakımından azami sürelerin hesaplanmasında, daha önceki öğrenim süreleri dikkate alınmaz." hükmünün, halen ÖYP, 50/d, 2547 sayılı Kanun'un 35. maddesi kapsamındaki araştırma görevlisi kadrolarında bulunanların lisansüstü eğitim sürelerinin hesaplanmasında uygulanmamasına ilişkin 29/07/2015 tarihli Yükseköğretim Yürütme Kurulu kararının iptali istemiyle açılan davada,

Dairelerince verilen yürütmenin durdurulması isteminin reddine ilişkin karara karşı yapılan itiraz üzerine, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 26/04/2017 tarih ve YD İtiraz No:2017/231 sayılı kararıyla.

2547 sayılı Geçici 67. maddesinde, düzenlemenin yürürlüğe girdiği 26/11/2014 tarihinde yükseköğretim kurumlarında kayıtlı olan tüm öğrenciler bakımından azami sürelerin hesaplanmasında, daha önceki öğrenim sürelerinin dikkate alınmayacağının öngörüldüğü, bu tarihte araştırma görevlisi olan ya da olmayan öğrenciler arasında herhangi bir ayrıma gidilmediği gibi söz konusu hükmün araştırma görevlilerine uygulanmamasına yönelik bir istisnanın da Kanun'da yer almaması nedeniyle, kararın üst norm olan 2547 sayılı Kanun'a aykırı olduğu gerekçesiyle itirazın kabulü ile yürütmenin durdurulması isteminin kabulüne karar verildiği,

aynı gerekçelerle Dairelerinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla Yükseköğretim Yürütme Kurulu kararının iptaline karar verildiği,

Yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerinin ve yargı kararının bir bütün olarak değerlendirilmesinden; ÖYP kapsamında atanan araştırma görevlilerinin, lisansüstü eğitim azami öğrencilik sürelerinin hesaplanmasında Geçici 67. maddeden yararlanmalarını engelleyen ya da sınırlandıran bir düzenleme bulunmaması nedeniyle bu kapsamda yer alan araştırma görevlilerinin, lisansüstü eğitim azami öğrencilik sürelerinin hesaplanmasında Geçici 67. maddenin uygulanmasının mümkün olmasına karşın; araştırma görevliliği kadrosunda azami bulunma sürelerinin hesaplanmasında, açık hüküm olmaması ve bu konuda başkaca lehe bir düzenlemenin bulunmaması nedeniyle 2547 sayılı Kanun'un Geçici 67. maddesinin uygulanmasının mümkün olmadığının anlaşıldığı,

Diğer bir anlatımla; istisnai bir program olan ÖYP kapsamında, Öğretim Üyesi Yetiştirme Programına İlişkin Usul ve Esaslar'a tabi olarak atanan araştırma görevlilerinin, lisansüstü eğitim nedeniyle öğrencilikte azami bulunma süreleri ile araştırma görevliliği kadrosunda bulunma sürelerinin farklı şekilde değerlendirilmesi gerektiği, ÖYP kapsamında atanan araştırma görevlilerinin, Öğretim Üyesi Yetiştirme Programına İlişkin Usul ve Esaslar'ın 10. maddesinin 2. fıkrası uyarınca Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği gereğince azami süre içinde çalışmalarını tamamlayamamaları nedeniyle kadrolarıyla ilişiklerinin kesilmesinin,

kadronun amacı dışında uzun sürelerle kullanılmasının engellenmesi, kaynaklardan etkin ve verimli şekilde faydalanılması amacını taşıdığı, aksinin kabul edilmesi durumunda, bu kapsamdaki araştırma görevlilerinin, lisansüstü eğitimde başarısızlıklarının ödüllendirilmesine yol açılacağının açık olduğu,

Olayda. Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsünde, birleştirilmiş yüksek lisans-doktora programına (bütünleşik doktora) 18/08/2008 tarihinde kayıt yaptıran davacının, Aksaray Üniversitesi Rektörlüğünün 20/10/2008 tarihli oluru ile ÖYP kapsamında araştırma görevlisi kadrosuna atandığı,

lisansüstü eğitimine devam ettiği aşamada, 01/07/1996 tarih ve 22683 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'nin 19. maddesinin 06/02/2013 tarih ve 28551 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmelik ile değiştirildiği ve doktora programını tamamlama süresinin lisans derecesi ile kabul edilenler için azami dokuz yıl olarak belirlendiği, anılan Yönetmelik değişikliğinde aksine bir düzenlemenin ya da bir geçiş hükmünün bulunmadığı dikkate alındığında, davacının azami öğrenim süresinin de dokuz yıl olarak hesaplanması gerektiğinin açık olduğu,

Bununla birlikte, davacının izinde geçirmiş olduğu sürelerin bulunduğu ve bu sürelerin azami öğrenim süresinin hesaplanmasında dikkate alınmadığı yönündeki iddiası ile ilgili olarak Dairelerinin 23/11/2022 tarihli ara kararına verilen cevapta, azami öğrenim süresine eklenmesi gereken herhangi bir izin kullanmadığının bildirildiği,

Bu durumda, davacının lisansüstü eğitimini, birleştirilmiş yüksek lisans-doktora programı için öngörülen dokuz yıllık azami öğrenim süresi içerisinde tamamlayamadığı dikkate alındığında dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılarak istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararı kaldırılmış ve davanın reddine karar verilmiştir.

Daire kararının özeti: Danıştay Sekizinci Dairesinin 19/10/2023 tarih ve E:2023/1151, K:2023/4944 sayılı kararıyla;

Davacı tarafından, temyiz dilekçesine eklenen mezuniyet belgesinin incelenmesinden, davacının bütünleşik doktora programından dokuz yıllık azami öğrenim süresi içerisinde 21/07/2017 tarihinde mezun olduğu anlaşıldığından, kadrosu ile ilişiğinin kesilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna ulaşıldığı,

Dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu anlaşıldığından, işlem nedeniyle yoksun kalınan parasal ve özlük haklarının iadesine karar verilmesi gerektiği,

Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun kabulü ve davanın reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmadığı gerekçesiyle ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi ısrar kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla;

Davacı tarafından, temyiz dilekçesine eklenen mezuniyet belgesinin incelenmesinden, davacının bütünleşik doktora programından dokuz yıllık azami öğrenim süresi içerisinde 21/07/2017 tarihinde mezun olduğu ancak davacının mezuniyetinin dava konusu işlemin tesis edildiği 13/04/2017 tarihinden sonra olduğu anlaşıldığından ve idari yargı yerlerince dava konusu işlemin hukuka uygunluğunun işlemin tesis edildiği tarih itibarıyla yapılması gerektiği açık olduğundan, davacının kadrosu ile ilişiğinin kesilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesi eklenmek suretiyle davalı idarenin istinaf başvurusunun kabulü ile davanın reddi yolundaki ilk kararda ısrar edilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, bütünleşik doktora programından dokuz yıllık azami öğrenim süresi içerisinde 21/07/2017 tarihinde mezun olduğundan, kadrosu ile ilişiğinin kesilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı, temyize konu ısrar kararının kendi içinde ciddi çelişki barındırdığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen kararın usul ve hukuka uygun bulunduğu ve temyiz dilekçesinde öne sürülen nedenlerin, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesi ısrar kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra dosya tekemmül ettiğinden davacının yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı, 20/10/2008 tarihinde Öğretim Üyesi Yetiştirme Programı kapsamında Aksaray Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümüne araştırma görevlisi olarak atanmıştır.

2547 sayılı Kanun'un 35. maddesi uyarınca kadrosu birleştirilmiş yüksek lisans-doktora öğrenimini (bütünleşik doktora) yapmak üzere Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsüne aktarılmış ve 18/08/2008 tarihinde bütünleşik doktora öğrenimine başlamıştır.

20/04/2016 tarih ve 29690 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'nin 17. maddesinin 1. fıkrasında belirtilen azami sürede bütünleşik doktora öğrenimini tamamlayamadığından bahisle kadrosu YÖK tarafından tekrar Aksaray Üniversitesine aktarılmış ve 16/11/2016 tarihinde Aksaray Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesine ataması yapılmıştır.

Aksaray Üniversitesi Rektörlüğünün 14/04/2017 tarihli oluruyla da; davacının kadrosu ile ilişiğinin kesilmesine karar verilmiştir.

Bunun üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 44. maddesinin (c) fıkrasının 19/11/2014 tarih ve 6569 sayılı Kanun'un 28. maddesiyle değişik halinde, "Öğrenciler, bir yıl süreli yabancı dil hazırlık sınıfı hariç, kayıt olduğu programa ilişkin derslerin verildiği dönemden başlamak üzere, her dönem için kayıt yaptırıp yaptırmadığına bakılmaksızın öğrenim süresi iki yıl olan önlisans programlarını azami dört yıl, öğrenim süresi dört yıl olan lisans programlarını azami yedi yıl, öğrenim süresi beş yıl olan lisans programlarını azami sekiz yıl, öğrenim süresi altı yıl olan lisans programlarını azami dokuz yıl içinde tamamlamak zorundadırlar.

Hazırlık eğitim süresi azami iki yıldır. Azami süreler içinde katkı payı veya öğrenim ücretinin ödenmemesi ile kayıt yenilenmemesi nedeniyle öğrencilerin ilişikleri kesilmez. Ancak üniversite yetkili kurullarının kararı ve Yükseköğretim Kurulunun onayı ile dört yıl üst üste katkı payı veya öğrenim ücretinin ödenmemesi ile kayıt yenilenmemesi nedeniyle öğrencilerin ilişikleri kesilebilir.

Yatay geçiş ve çift ana dal eğitiminin usul ve esasları ile azami öğrenim süreleri, lisansüstü eğitim usul ve esasları ile öğrenim süreleri Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkarılan yönetmelikle belirlenir.".

26/11/2014 tarih ve 29187 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 6569 sayılı Kanun'un 32. maddesi ile eklenen Geçici 67. maddesinde, ''Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte yükseköğretim kurumlarında kayıtlı olan öğrenciler bakımından azami sürelerin hesaplanmasında, daha önceki öğrenim süreleri dikkate alınmaz.'' hükümlerine yer verilmiştir.

01/07/1996 tarih ve 22683 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'nin 19/08/2003 tarih ve 25204 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmelik ile değişik "Süre" başlıklı 19. maddesinin (a) fıkrasında; doktora programını tamamlama süresi yüksek lisans derecesi ile kabul edilenler için sekiz yarıyıl, lisans derecesi ile kabul edilenler için on yarıyıl olarak kabul edilmiştir. Anılan madde, 06/02/2013 tarih ve 28551 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmelik ile değiştirilerek, "Doktora programını tamamlama süresi yüksek lisans derecesi ile kabul edilenler için azami altı yıl, lisans derecesi ile kabul edilenler için azami dokuz yıl olup, uygulamaya ilişkin düzenlemeler konusunda ilgili üniversite senatoları yetkilidir." şeklinde düzenlenmiştir.

20/04/2016 tarih ve 29690 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'nin 17. maddesinin 1. fıkrasında, "Doktora programı, bilimsel hazırlıkta geçen süre hariç tezli yüksek lisans derecesi ile kabul edilenler için kayıt olduğu programa ilişkin derslerin verildiği dönemden başlamak üzere, her dönem için kayıt yaptırıp yaptırmadığına bakılmaksızın sekiz yarıyıl olup azami tamamlama süresi on iki yarıyıl; lisans derecesi ile kabul edilenler için on yarıyıl olup azami tamamlama süresi on dört yarıyıldır." hükmü yer almıştır.

Öğretim Üyesi Yetiştirme Programına İlişkin Usul ve Esaslar'ın "Öğrenim süresi" başlıklı 10. maddesinin 1. fıkrasında, ÖYP araştırma görevlilerinin öğrenim sürelerinin, Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'nde belirlenen azami öğrenim süreleri olduğu belirtilerek; aynı maddenin 2. fıkrasında, "Bu Usul ve Esaslar gereğince yabancı dil yeterliliği sağlamak için verilen süreler ile Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği gereğince azami süre içinde çalışmalarını tamamlayamayan, ÖYP'ye devam etmek istemeyen, kadrosunun bulunduğu yükseköğretim kurumunda görevine başlamayan veya görevine başlayıp mecburi hizmet yükümlülüğünü yerine getirmeyen ÖYP araştırma görevlilerinin ilişikleri kesilerek haklarında taahhütname ve kefaletname senedi uyarınca işlem yapılır." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

26/11/2014 tarih ve 29187 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 6569 sayılı Kanun'un 32. maddesi ile 2547 sayılı Kanun'a eklenen Geçici 67. maddede yer alan "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte yükseköğretim kurumlarında kayıtlı olan öğrenciler bakımından azami sürelerin hesaplanmasında, daha önceki öğrenim süreleri dikkate alınmaz." hükmünün, halen ÖYP, 50/d, 2547 sayılı Kanun'un 35. maddesi kapsamındaki araştırma görevlisi kadrolarında bulunanların lisansüstü eğitim sürelerinin hesaplanmasında uygulanmamasına ilişkin 29/07/2015 tarihli Yükseköğretim Yürütme Kurulu kararının iptali istemiyle açılan davada,

Danıştay Sekizinci Dairesince verilen yürütmenin durdurulması isteminin reddine ilişkin karara karşı yapılan itiraz üzerine, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 26/04/2017 tarih ve YD İtiraz No:2017/231 sayılı kararıyla.

2547 sayılı Geçici 67. maddesinde, düzenlemenin yürürlüğe girdiği 26/11/2014 tarihinde yükseköğretim kurumlarında kayıtlı olan tüm öğrenciler bakımından azami sürelerin hesaplanmasında, daha önceki öğrenim sürelerinin dikkate alınmayacağının öngörüldüğü, bu tarihte araştırma görevlisi olan ya da olmayan öğrenciler arasında herhangi bir ayrıma gidilmediği gibi söz konusu hükmün araştırma görevlilerine uygulanmamasına yönelik bir istisnanın da Kanun'da yer almaması nedeniyle, kararın üst norm olan 2547 sayılı Kanun'a aykırı olduğu gerekçesiyle itirazın kabulü ile söz konusu kararın yürütmesinin durdurulmasına karar verilmiştir.

Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 26/04/2017 tarih ve YD İtiraz No:2017/231 sayılı kararının uygulanması amacıyla tesis edilen ve 2547 sayılı Kanun'un Geçici 67. maddesi hükümlerinin, 2547 sayılı Kanun'un 50. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendi kapsamında atanan araştırma görevlileri ile ÖYP kapsamında araştırma görevlisi kadrosunda bulunanların araştırma görevlisi kadrolarında azami bulunma sürelerinin hesaplanmasında uygulanmamasına,

bu kapsamda yer alan araştırma görevlilerinin lisansüstü eğitim öğrencilik statülerinin hesaplanmasında ise uygulanmasına karar verilmesine ilişkin Yükseköğretim Yürütme Kurulunun 10/10/2017 tarihli kararının iptali istemiyle açılan davada verilen Danıştay Sekizinci Dairesinin davanın reddine ilişkin 10/02/2021 tarih ve E:2017/7164, K:2021/748 sayılı kararı, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 03/03/2022 tarih ve E:2021/1878, K:2022/728 sayılı kararıyla kesin olarak onanmıştır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinin ve yargı kararlarının bir bütün olarak değerlendirilmesinden; ÖYP kapsamında atanan araştırma görevlilerinin, lisansüstü eğitim azami öğrencilik sürelerinin hesaplanmasında Geçici 67. maddeden yararlanmalarını engelleyen ya da sınırlandıran bir düzenleme bulunmaması nedeniyle bu kapsamda yer alan araştırma görevlilerinin, lisansüstü eğitim azami öğrencilik sürelerinin hesaplanmasında Geçici 67. maddenin uygulanmasının mümkün olmasına karşın; araştırma görevliliği kadrosunda azami bulunma sürelerinin hesaplanmasında, açık hüküm olmaması ve bu konuda başkaca lehe bir düzenlemenin bulunmaması nedeniyle 2547 sayılı Kanun'un Geçici 67. maddesinin uygulanmasının mümkün olmadığı anlaşılmıştır.

Diğer bir anlatımla; istisnai bir program olan ÖYP kapsamında, Öğretim Üyesi Yetiştirme Programına İlişkin Usul ve Esaslar'a tabi olarak atanan araştırma görevlilerinin, lisansüstü eğitim nedeniyle öğrencilikte azami bulunma süreleri ile araştırma görevliliği kadrosunda bulunma sürelerinin farklı şekilde değerlendirilmesi gerekmektedir.

ÖYP kapsamında atanan araştırma görevlilerinin, Öğretim Üyesi Yetiştirme Programına İlişkin Usul ve Esaslar'ın 10. maddesinin 2. fıkrası uyarınca Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği gereğince azami süre içinde çalışmalarını tamamlayamamaları nedeniyle kadrolarıyla ilişiklerinin kesilmesi, kadronun amacı dışında uzun sürelerle kullanılmasının engellenmesi, kaynaklardan etkin ve verimli şekilde faydalanılması amacı taşımaktadır.

Aksinin kabul edilmesi durumunda, bu kapsamdaki araştırma görevlilerinin, lisansüstü eğitimde başarısızlıklarının ödüllendirilmesine yol açacağı açıktır.

Olayda, Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsünde, birleştirilmiş yüksek lisans-doktora programına (bütünleşik doktora) 18/08/2008 tarihinde kayıt yaptıran davacının, Aksaray Üniversitesi Rektörlüğünün 20/10/2008 tarihli oluru ile ÖYP kapsamında araştırma görevlisi kadrosuna atandığı,

lisansüstü eğitimine devam ettiği aşamada, 01/07/1996 tarih ve 22683 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'nin 19. maddesinin 06/02/2013 tarih ve 28551 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmelik ile değiştirildiği ve doktora programını tamamlama süresinin lisans derecesi ile kabul edilenler için azami dokuz yıl olarak belirlendiği, anılan Yönetmelik değişikliğinde aksine bir düzenlemenin ya da bir geçiş hükmünün bulunmadığı dikkate alındığında, davacının azami öğrenim süresinin dokuz yıl olarak hesaplanması gerektiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda, birleştirilmiş yüksek lisans-doktora programına (bütünleşik doktora) 18/08/2008 tarihinde kayıt yaptıran davacının azami süresinin 18/08/2017 tarihinde dolacağı açık olduğundan, henüz bu süre dolmadan önce tesis edilen 14/04/2017 tarihli dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Kaldı ki, dosyada yer alan mezuniyet belgesinden davacının birleştirilmiş yüksek lisans-doktora programından dokuz yıllık azami öğrenim süresi içerisinde 21/07/2017 tarihinde mezun olduğu anlaşılmaktadır. Bu itibarla, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi ısrar kararında hukuki isabet görülmemiştir.