Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu E.2024/525 K.2024/1798

Dava konusu istem: İçişleri Bakanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü'nün...tarih ve... sayılı "Motosikletlerin arka kısmında bulunan taşıma kutuları" konulu Talimatının iptaline karar verilmesi istenilmiştir. Daire kararının özeti: Danıştay Sekizinci Dairesinin 22/09/2023 tarih ve E:2019/3020, K:2023/4059 sayılı kararıyla;

Davalı idarenin ehliyete ilişkin usuli itirazının yerinde görülmediği.

Dairelerince davanın süresinde açılıp açılmadığının değerlendirilebilmesi için verilen 25/05/2023 tarihli ara kararına cevaben gönderilen bilgi ve belgelerden, davacı hakkında tesis edilmiş uygulama işlemi bulunmamakla beraber, davalı idarece dava konusu Talimat'ın ilgililerince öğrenilebilmesi amacıyla duyuru, ilan ya da bildirim yapıldığına dair herhangi bir bilgi ya da belge sunulamadığından dava açma süresinin ilgilinin işlemden haberdar olduğu tarihten itibaren hesaplanması gerektiği,

davacı tarafından 2018 yılının Temmuz ayı itibarıyla dava konusu Talimat'tan haberdar olduğunun ifade edildiği ve bunun aksini gösteren herhangi bir bilginin de bulunmadığı anlaşıldığından 17/07/2018 tarihinde açılan davanın süresinde olduğu belirtilerek işin esası incelenmek suretiyle;

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun, işlem tarihinde yürürlükte olan haliyle 29. ve 32. maddesi ile Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 65. maddesine atıf yapılmış, Mülga Araçların İmal, Tadil ve Montajı Hakkında Yönetmeliğin 4. maddesinde;

tadilatın, imalatından sonra veya hizmet süresinde, aracın niteliğini değiştirecek şekilde yapılan işlemi ifade ettiği, 26/10/2016 tarih ve 29869 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Araçların İmal, Tadil ve Montajı Hakkında Yönetmelik'te ise "Bir tam aracın imalatından ya da imalat çok aşamalı ise her bir fazın tamamlanmasından sonra veya hizmet süresinde, aracın niteliğini (Ek VI’da belirtilen hususlar hariç olmak üzere, tip onayı kapsamındaki tanıtım paketinde kayıt altına alınan özellikleri) bu Yönetmelikte veya diğer mevzuatta izin verilen çerçevede değiştirecek şekilde yapılan işlemi" ifade ettiği belirtilmiş,

İçişleri Bakanlığının ...tarih ve ... sayılı yazısı ile Sanayi ve Teknoloji Bakanlığından motosikletin arka şasisi üzerinde bulunan taşıma kutularının tadilat kapsamında olup olmadığı ve araç belgelerine işlenip işlenilmeyeceği hakkında görüş istenilmesi üzerine, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının ... tarih ve ... sayılı cevabi yazısında söz konusu taşıma kutularının aracın niteliğini değiştirmesinden dolayı ilgili mevzuata göre tadilat projelerinin hazırlanarak onaylanmasının ve araçların tescil belgelerine işlenilmesi gerektiğinin belirtildiği; ayrıca, taşıma kutusu montajı hakkında Türk Standartları Enstitüsü tarafından Tamim (ULMB 2014/1) hazırlandığı,

Motosikletlerin arka şasisi üzerinde bulunan taşıma kutularının; motosikletlerin boyutunu, taşıyabileceği yükü, ağırlığını veya mevcudu halinde motosikletin kaç kişilik olduğu gibi hususları etkileyebileceğinden Araçların İmal, Tadil ve Montajı Hakkında Yönetmelik'te ifade edildiği üzere araçların niteliğini değiştirecek şekilde yapılan tadilat işlemi kapsamında bulunduğu hususunda duraksama bulunmadığı,

Mevzuat hükümleri bir bütün olarak değerlendirildiğinde, motosikletlerin arka şasisi üzerinde bulunan taşıma kutularının Araçların İmal, Tadil ve Montajı Hakkında Yönetmelik gereğince tadilat kapsamında bulunduğu, Karayolları Trafik Kanunu'nun 32. maddesi gereğince de her türlü değişikliğin tescili yapan kuruluşa bildirilmesi gerektiği ve bunun da aynı Kanun maddesi içerisinde yaptırıma bağlandığı,

Bu durumda dava konusu düzenlemede üst hukuk normlarına, kamu yararına, hizmet gereklerine ve hukuka aykırılık bulunmadığı Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun 26/12/2019 tarih ve E:2019/253, K:2019/7015 sayılı kararının da bu yönde olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, dava konusu düzenlemenin 2918 sayılı Kanun'un 32. maddesine ve Araçların İmal, Tadil ve Montajı Hakkında Yönetmeliğe aykırı olduğu, araca monte edilen arka ve yan çantaların teknik değişiklik ve tadilat olarak nitelendirilemeyeceği, adli yargıda açılan davalarda motosikletlerin arka kısmındaki bagajların teknik değişiklik olmadığından ruhsata işlenme mecburiyeti bulunmadığı gerekçesiyle para cezalarının iptal edildiği belirtilerek temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFLARIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NUN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Daire kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan; "a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması, b) Hukuka aykırı karar verilmesi, c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARŞI OY

X- 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun işlem tarihinde yürürlükte olan haliyle 32. maddesinde araçlar üzerinde yönetmelikte belirtilen şekillerde yapılan her türlü değişikliğin tescil edilmesinin zorunlu tutulduğu, 29. maddesinde ise; araçların yapım ve kullanma bakımından karayolu yapısına ve trafik güvenliğine uymasının zorunlu olduğu, yapım safhasında, araçların Tip Onayı Yönetmeliği ile buna bağlı diğer yönetmeliklerin çıkarılmasına Sanayi ve Ticaret Bakanlığının yetkili olduğu hükümlerine yer verilmiştir.

Nitekim, Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından yürürlüğe konulan Araçların İmal, Tadil ve Montajı Hakkında Yönetmeliğin ek kısmında araçların niteliğini değiştiren ve izin verilen tadilat veya montajlar tahdidi şekilde sayılmıştır.

Dava konusu talimat ile de motosikletlerin arka şasisi üzerinde bulunan taşıma kutularının tadilat projelerinin hazırlanarak onaylanması ve tescil belgelerine işlenilmesi gerektiği hususu düzenlenmiştir.

Bu halde, 2918 sayılı Kanun'un 32. maddesi gereğince zorunlu tutulan ve yaptırıma bağlanan her türlü değişikliğin, Yönetmelik ile düzenlenmesi gerektiğinden dava konusu işlemlerde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenle, davanın reddi yönündeki Daire kararının bozulması gerektiği oyuyla, karara katılmıyoruz.