Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu E.2024/722 K.2024/1988

Dava konusu istem: Davacı tarafından, sözleşmeli öğretmen istihdamına yönelik 10/10/2018 tarihinde yapılan mülakatta 52 puan verilerek başarısız sayılmasına ilişkin işleme yapılan itirazın reddine ilişkin işlemin iptaline karar verilmesi istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; 652 sayılı Millî Eğitim Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin Ek 4üncü maddesine ve 03/08/2016 tarih ve 29790 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Sözleşmeli Öğretmen İstihdamına İlişkin Yönetmeliğin 9., 10., 11., 12. ve 13. maddelerine yer verildikten sonra,

Davacının ilgili mevzuat hükümlerine göre oluşturulan 3 kişilik sınav komisyonu tarafından yapılan sözlü sınav sonucunda, sınav komisyonu üyelerinin her birinin sınav konularından ayrı ayrı verdikleri puanların aritmetik ortalaması alınmak suretiyle sınav notunun belirlendiğinin görüldüğü, sözlü sınavlarda, adayların liyakat ve sınav esnasında göstereceği performansının puanlanması ve ölçülmesi esas olmakla beraber, hangi durumlarda kaç puanın verileceği ve adayın yeterli performansı gösterip gösteremediği hususlarının bütün yönleriyle önceden belirlenerek nesnel kurallara bağlanmasının mümkün olmadığı,

bu değerlendirmelerin sınavı yapan komisyon üyelerinin takdirinde olduğu ve bu takdir yetkisinin de ancak takdirde açık hataya düşülüp düşülmediği hususunda hukuki denetime tabi olacağının izâhtan vareste olduğu, bu durumda, yapılan sınavda ve verilen puanlarda hukuka ve usule aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu gerekçesiyle istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. Daire kararının özeti: Danıştay Onikinci Dairesi'nin 31/03/2021 tarih ve E:2020/5395, K:2021/1818 sayılı kararıyla;

Davacı hakkında düzenlenen sözlü sınav puan değerlendirme formu incelendiğinde, bir başkan ve iki üyeden oluşan sınav komisyonu tarafından 20 puan üzerinden beş ayrı kritere göre değerlendirme yapıldığı, her bir komisyon üyesi tarafından eğitim bilimleri ve genel kültür bilgisine 20 puan, bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü kriterine 8 puan, iletişim becerileri, öz güveni, ikna kabiliyeti kriterine 8 puan, bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığı kriterine 8 puan, topluluk önünde temsil yeteneği ve eğitimcilik nitelikleri kriterine 8 puan olmak üzere toplamda 52 puan takdir edildiği,

başka bir deyişle davacı hakkında her bir komisyon üyesi tarafından ayrı ayrı değerlendirme yapıldığı, ancak her bir değerlendirme kriteri için her bir komisyon üyesi tarafından aynı puanın verildiğinin anlaşıldığı,

Davacı hakkında her bir kriter yönünden yapılan değerlendirmede bütün komisyon üyeleri tarafından ayrı ayrı değerlendirme yapılmasına rağmen bütün kriterler için komisyon üyelerinin aynı puanı takdir etmesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğu, takdir yetkisinin objektif kullanılmadığı sonucuna varıldığından, davacının yapılan sözlü sınav neticesinde başarısız sayılması işleminde hukuka uygunluk görülmediği,

Bu itibarla, davanın reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmadığı gerekçesiyle ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi ısrar kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla;

Uyuşmazlık konusu olayda, sözleşmeli öğretmen istihdamına ilişkin olarak yapılan sözlü sınavda davacıya eğitim bilimleri ve genel kültür bilgisini ölçmeye yönelik toplam 4 adet soru yöneltildiği, bunun yanında bir konuyu özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü, iletişim becerileri, özgüveni ve ikna kabiliyeti, bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığı, topluluk önünde temsil yeteneği ve eğitimcilik nitelikleri olarak düzenlenmiş olan değerlendirme kriterleri yönünden davacıya komisyon başkan ve üyeleri tarafından puan verildiği,

bahse konu puanların aritmetik ortalamalarının alınması sonucunda ise davacının sözlü sınav puanın 52,00 olarak tespit edildiği ve verilen puanlar ile puanların aritmetik ortalaması sonucu davacının sözlü sınav sonucunda aldığı puanın tutanak altına alınarak, tutanağın komisyon başkanı ve üyeler tarafından imzalandığının anlaşıldığı,

Bu durumda, davacının katıldığı sözlü sınavın, mevzuata uygun olarak teşekkül etmiş sınav kurulu üyeleri tarafından her bir kriter hakkında ayrıca değerlendirme yapılarak tutanak altına alındığı, yapılan bu değerlendirmeler sonucu puan verildiği, bu tür sınavların yapısı gereği adayların bilgi düzeyini ölçmeye yönelik yapılan yazılı sınavlardan farklı olarak muhakeme gücü, temsil, ifade ve ikna yeteneği, özgüveni gibi gözlem ve kanaate dayalı unsurlar yönünden de adayların sınav sırasındaki genel durumlarının değerlendirilmesinin amaçlandığı,

sınavın sesli veya görüntülü olarak kayıt altına alınması gerektiğine ilişkin olarak Sözleşmeli Öğretmen İstihdamına İlişkin Yönetmelik hükümlerinde herhangi bir koşulun da yer almadığı dikkate alındığında, komisyon üyelerinin takdir yetkilerini ilgili mevzuata uygun olarak kullandıkları ve uyuşmazlık konusu sözlü sınavın mevzuat hükümlerine uygun şekilde gerçekleştirildiği sonucuna ulaşıldığından, davacının sözlü sınavda başarısız sayılmasına ilişkin işleme yapılan itirazın reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı,

Kaldı ki; davacı hakkında her bir kriter yönünden yapılan değerlendirmede aynı değerlendirme kriterlerine her bir komisyon üyesi tarafından aynı puan takdir edilmiş ise de, davaya konu sınavda her bir kriterin kendi içinde alt kriterlere ayrıldığı ve her bir komisyon üyesince alt kriterler yönünden birbirinden farklı puanlamalar yapıldığı, bu nedenle puanlamaların bire bir aynı olduğundan söz etme olanağı bulunmadığının görüldüğüne ilişkin gerekçe de eklenerek istinaf başvurusunun reddi yolundaki ilk kararda ısrar edilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, sözlü sınavda sorulara doğru cevap vermesine rağmen 52,00 puan verilerek hakkaniyetsiz şekilde sözleşmeli öğretmen olarak görevlendirilme hakkının elinden alındığı; sözlü sınavda başarısız sayılmasına neden olacak düzeyde sayılabilecek nitelik, bilgi ve yetenek eksikliği veya yetersizliği olarak değerlendirilebilecek somut bir durum yaşanmadığı; komisyon üyeleri tarafından objektif ölçülere göre bir değerlendirme yapılsaydı başarısız sayılmasının mümkün olmayacağı; sözlü sınavın, denetiminin neredeyse imkânsız olan ve uygulamada birçok haksızlığı beraberinde getiren objektiflikten en uzak sınav şekli olduğu;

yazılı sınava girerek mesleki yeterliliğini kanıtlamış olan kişilerin ayrıca bir de sözlü sınava tabi tutulmasının ve sadece sözlü sınav sonucunun esas alınarak sözleşmeli öğretmen olarak istihdam edileceklerin tespit edilmesinin, en ehil kişinin belirlenmesi amacı taşıyan yazılı sınavların bertaraf edilmesi anlamını taşıdığı; dava konusu işlem bakımından da, idarenin takdir yetkisini bu ilkeler doğrultusunda kullanıp kullanmadığı, adaylar arasında tarafsız kalıp kalmadığı, kariyer ve liyakat ilkelerini esas alıp almadığı ve eşitlik ilkesine uyup uymadığının tartışılması gerektiği;

nitekim KPSS'den aldığı yüksek puan göz önüne alındığında ve sözlü sınav puanı ile kıyaslandığında, idarenin takdir yetkisini sınırsızca ve hakkaniyete aykırı olarak kullandığının anlaşılacağı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, ısrar kararının hukuka ve usule uygun bulunduğu, davacı tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen sebeplerin kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı, istemin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Danıştay dava daireleri ile bölge idare mahkemelerinin temyize tabi kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan; "a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması, b) Hukuka aykırı karar verilmesi, c) Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.