Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu E.2024/733 K.2024/2885

Dava konusu istem: Polis Meslek Eğitim Merkezinden mezun olan davacının, eğitim sonu sözlü sınavında başarısız sayılarak atamasının yapılmamasına ilişkin işleme yaptığı itirazın zımnen reddine yönelik işlemin iptaline karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacıya kendi iradesi ile çektiği 29 numaralı sorunun yüksek sesle okutturularak cevaplamasının istenildiği, sözlü sınav sonucunda aday için puan değerlendirme karar formu oluşturulduğu, formda komisyon üyeleri tarafından davacıya verilen puanların ayrı ayrı yazılı olduğu, davacı hakkında aday polis memuru olamaz kararı verildiği, Kanun maddesi gereği yapılan sözlü sınavın amaç, kapsam ve esaslarının 03/06/2015 tarihli Yönetmelik ile düzenlendiği, ilgili Sınav Talimatına uygun olarak sözlü sınavın yapıldığı anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ...

İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; sözlü sınavda sorulan 29 numaralı sorunun, ''Yerel yerinde yönetim (mahalli idare) birimleri hangileridir?'' olduğu, sorulan soruya idarece düzenlenen cevap anahtarında cevabın "İl özel idaresi, belediye ve köy" şeklinde, net, belli sayıda seçenek içerdiği gibi yoruma açık bulunmadığı, dolayısıyla soruya verilen cevaba verilecek puanların da birbirine yakın takdir edilebileceği, ancak, davacının verdiği cevabın tutanağa bağlanmaması sebebiyle mesleki bilgi düzeyi kriterine sınav komisyon üyelerince (40) üzerinden (20) ve (10) gibi farklı puanlar takdir edildiği,

üç seçenekli cevabı bulunan soru için (40) üzerinden (20) puan verilmesinin mümkün olmadığı gibi, (20) ve (10) puan gibi biri diğerinin iki katı olan puanların da verilemeyeceği, bu hali ile takdir yetkisinin objektif olarak kullanılmadığı kanaatine varıldığı, davacının yapılan sözlü sınav sonucunda başarısız sayılması ve bu nedenle atamasının yapılmamasına ilişkin işlemde hukuki isabet görülmediği gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Daire kararının özeti: Danıştay Onikinci Dairesinin 24/05/2023 tarih ve E:2021/3201, K:2023/2818 sayılı kararıyla; sınav komisyonunca sınavda sorulacak soruların önceden hazırlandığı, tutanağa geçirildiği, her adaya sorulan sorunun kayda bağlandığı ve her komisyon üyesince ayrı ayrı not takdir edilmek sureti ile yargısal denetim için aranan bütün koşulların sağlandığının anlaşıldığı,

davacının sınav sorularına verdiği yanıtların, tüm komisyon üyelerince farklı not takdir edilmek sureti ile değerlendirilmesinin, tek başına sözlü sınavın subjektif yapıldığını ortaya koyduğundan söz edilemeyeceği, bu itibarla, davanın reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü, kararın kaldırılması ve dava konusu işlemin iptaline ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmadığı gerekçesiyle ...

Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi ısrar kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ...

İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; sözlü sınavda sorulan 29 numaralı sorunun, ''Yerel yerinde yönetim (mahalli idare) birimleri hangileridir?'' olduğu, sorulan soruya idarece düzenlenen cevap anahtarında cevabın "İl özel idaresi, belediye ve köy" şeklinde, net, belli sayıda seçenek içerdiği gibi yoruma açık bulunmadığı, dolayısıyla soruya verilen cevaba verilecek puanların da birbirine yakın takdir edilebileceği, ancak mesleki bilgi düzeyi kriterine sınav komisyon üyelerince 40 üzerinden 20 ve 10 gibi farklı puanlar takdir edildiği,

üç seçenekli cevabı bulunan soru için 40 üzerinden 20 puan verilmesinin mümkün olmadığı gibi, 20 ve 10 puan gibi biri diğerinin iki katı olan puanların da verilemeyeceği, bu hali ile takdir yetkisinin objektif olarak kullanılmadığı sonucuna varıldığı, davacının yapılan sözlü sınav sonucunda başarısız sayılması ve bu nedenle atamasının yapılmamasına ilişkin işlemde hukuki isabet görülmediği gerekçesiyle istinaf isteminin kabulü, İdare Mahkemesi kararının kaldırılması ve dava konusu işlemin iptali yolundaki ilk kararda ısrar edilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, mevzuat hükümleri doğrultusunda düzenlenen sınava ilişkin belgeler incelendiğinde işlemde hukuka aykırılık bulunmadığının anlaşılacağı belirtilerek ısrar kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'ÜN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile ısrar kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Polis Meslek Eğitim Merkezinden mezun olan davacı, katıldığı eğitim sonu sözlü sınavında başarısız olmuştur. Davacı tarafından, başarısız sayılarak atamasının yapılmamasına ilişkin işleme yaptığı itirazın zımnen reddine yönelik işlemin iptaline karar verilmesi istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun ek 1. maddesinin 3. fıkrasında, "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte öğrenime devam edenler dahil, bu Kanun ve 4652 sayılı Polis Yüksek Öğretim Kanunu gereğince, polis eğitim kurumlarında ya da Emniyet Genel Müdürlüğü adına diğer yükseköğretim kurumlarında öğrenim gören öğrencilerin, Emniyet Genel Müdürlüğü kadrolarına Polis Memuru ve Komiser Yardımcısı rütbelerine aday memur olarak atanmaları için öğrenim süresini başarıyla tamamlamaları ve eğitim sonunda Polis Akademisi Başkanlığınca yapılacak sınavda başarılı olmaları şarttır." hükmüne yer verilmiştir.

03/06/2015 tarih ve 29375 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe konulan Emniyet Genel Müdürlüğü Kadrolarına Polis Memuru ve Komiser Yardımcısı Rütbelerine Aday Memur Olarak Atanacaklara Uygulanacak Sınav Yönetmeliği'nin 5. maddesinde, "(1) Polis eğitim kurumları ve Emniyet Genel Müdürlüğü adına diğer yükseköğretim kurumlarında öğrenim gören öğrencilerden öğrenim süresini başarıyla tamamlayan öğrenciler, Emniyet Genel Müdürlüğü kadrolarına polis memuru veya komiser yardımcısı olarak atanmalarından önce sınava tabi tutulur." kuralı yer almış.

7. maddesinde, soru hazırlama komisyonu, sınav komisyonu ve merkezi sınav komisyonunun oluşturulması ve görevleri düzenlenmiş. 8. maddesinde ise "(1) Soru Hazırlama Komisyonu tarafından bastırılan sorular arasından adaylara soru kartı çektirilerek cevaplaması istenir. Komisyon tarafından adaya konu ile ilgili ilave sorular sorulabilir.

(2) Sınav komisyonları tarafından yapılacak sözlü sınavda adaylar; a) Mesleki bilgi düzeyi, b) Bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü, c) Özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı, ç) Liyakati, temsil kabiliyeti, davranış ve tepkilerinin mesleğe uygunluğu, yönlerinden yüz tam puan üzerinden değerlendirilirler.

(3) Adaylar, Sınav Komisyonu üyeleri tarafından ikinci fıkranın (a) bendi için kırk puan, diğer bentlerde yazılı özelliklerin her biri için yirmişer puan üzerinden değerlendirilir ve verilen puanlar ayrı ayrı puan değerlendirme karar formuna işlenir. Komisyon üyelerinin ayrı ayrı vermiş olduğu puanların aritmetik ortalaması alınarak adayın sınav puanı tespit edilir. (4) Adayın sınavda başarılı olabilmesi için yüz tam puan üzerinden en az yetmiş puan alması gerekir.

Başarısız olan adayın aldığı puan ve gerekçesi puan değerlendirme karar formuna işlenir. Sınav sonuçları merkezi sınav komisyonuna bildirilir. ..." düzenlemesine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Sözlü sınavda başarısız sayılma işleminin, diğer tüm idari işlemlerin yargısal denetiminde olduğu gibi yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden yargısal denetiminin yapılması esastır. İdari işlemin yetki, şekil gibi salt usule ilişkin unsurları ile sınırlı olarak yapılacak bir yargısal denetim, hukuk devleti ilkesinin sağladığı güvenceyi temin etmeyecektir.

Bu itibarla, davacının girdiği sözlü sınav öncesinde, sınav komisyonunca sınavda sorulacak soruların önceden hazırlanması ve tutanağa bağlanması, her adaya sorulan soruların kayda geçirilmesi ve sorulan sorulara adayların verdiği yanıtlara hangi komisyon üyesince, hangi notun takdir edildiğinin tutanakta ayrı ayrı gösterilmesi, böylece sözlü sınavın nesnel olarak yapılması ve yargısal denetimin tüm unsurlarıyla gerçekleştirilmesi sağlanmalıdır.

Davacının sözlü sınavda başarısız sayılmasına ilişkin işlemin dayanağı olan sözlü sınav komisyonu başkanı ve üyelerince verilmiş puanlara ilişkin tutanak ve sınav sonuçlarına ilişkin tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinden, sözlü sınavın yukarıda açıklanan şekilde nesnel olarak yapıldığı ve yargısal denetim için aranan bütün koşulları sağladığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda, davacının girdiği sözlü sınavda başarısız sayılmasına ve buna bağlı olarak atamasının yapılmamasına ilişkin işleme yaptığı itirazın zımnen reddine yönelik işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla davanın reddi yönünde verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılması ve dava konusu işlemin iptali yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi ısrar kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.