Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu E.2025/11 K.2025/18

Gaziantep Bölge İdare Mahkemesi Başkanlar Kurulunun 30/01/2025 tarih ve E:2025/6, K:2025/6 sayılı kararıyla;

Gaziantep Bölge İdare Mahkemesi 4. İdari Dava Dairesi tarafından, Gaziantep Bölge İdare Mahkemesi 4. İdari Dava Dairesinin 25/11/2024 tarih ve E:2023/1520, K:2024/2049 sayılı kararı ve Adana Bölge İdare Mahkemesi 1. İdari Dava Dairesinin 02/11/2023 tarih ve E:2023/1697, K:2023/1928 sayılı kararı ile Ankara Bölge İdare Mahkemesi 4. İdari Dava Dairesinin 06/06/2024 tarih ve E:2024/1734, K:2024/1792 sayılı kararı arasındaki aykırılığın giderilmesinin istenilmesi nedeniyle,

"Aykırılığın, Gaziantep Bölge İdare Mahkemesi 4. İdari Dava Dairesi kararı doğrultusunda giderilmesi gerektiği" görüşüyle, 2576 sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanun'un 3/C maddesinin 5. fıkrası uyarınca karar verilmesi için dosyanın Danıştaya gönderilmesi üzerine,

Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkimi ...'nın açıklamaları dinlendikten sonra konu ile ilgili kararlar ve yasal düzenlemeler incelenerek gereği görüşüldü:

2576 sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanun'a 18/06/2014 tarih ve 6545 sayılı Kanun ile eklenen 3/C maddesinin 4. fıkrasının (c) bendinde, "Benzer olaylarda, bölge idare mahkemesi dairelerince verilen kesin nitelikteki kararlar arasında veya farklı bölge idare mahkemeleri dairelerince verilen kesin nitelikteki kararlar arasında aykırılık veya uyuşmazlık bulunması hâlinde; resen veya ilgili bölge idare mahkemesi dairelerinin ya da istinaf yoluna başvurma hakkı bulunanların bu aykırılığın veya uyuşmazlığın giderilmesini gerekçeli olarak istemeleri üzerine,

istemin uygun görülmesi hâlinde kendi görüşlerini de ekleyerek Danıştaydan bu konuda karar verilmesini istemek" bölge idare mahkemesi başkanlar kurulunun görevleri arasında sayılmış; aynı maddenin 17/10/2019 tarih ve 7188 sayılı Kanun'un 7. maddesi ile değişik 5. fıkrasında ise, dördüncü fıkranın (c) bendine göre yapılacak istemlerin, konusuna göre İdari veya Vergi Dava Daireleri Kuruluna iletileceği; ilgili dava daireleri kurulunca üç ay içinde karar verileceği; aykırılık veya uyuşmazlığın giderilmesine ilişkin olarak bu fıkra uyarınca verilen kararların kesin olduğu kurala bağlanmıştır.

Anılan maddenin gerekçesinde de, bölge idare mahkemesi dairelerinin benzer konularda birbiriyle çelişen kararlar vermesini önlemek amacıyla bu tür kararların Danıştay Başkanlığına gönderilmesinin sağlanması konusunda bölge idare mahkemesi başkanlar kurulunun görevlendirildiği belirtilmiştir.

Bu kapsamda, yukarıda yer verilen Kanun metni ve gerekçesi bir bütün olarak değerlendirildiğinde, aykırılığın giderilmesi müessesesinden beklenen amacın, aynı veya farklı bölge idare mahkemeleri dairelerince verilen kesin nitelikteki kararlar arasında süregelen aykırılıkların giderilmesi suretiyle kararlardaki hukukî istikrarın sağlanması olduğu anlaşılmaktadır.

İncelemeye konu başvuruda giderilmesi istenen aykırılığın, Ukrayna-Rusya savaşı nedeniyle Ukrayna’daki yükseköğretim kurumlarında eğitim gören Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı öğrencilerin ülkemizde başarı sıralaması şartı aranan yükseköğretim programlarına yaptıkları yatay geçiş başvuruları üzerine tesis edilen işlemlere karşı açılan davalardan kaynaklandığı anlaşılmaktadır.

Aykırılığın giderilmesi istemine konu kararlar arasında, yukarıda anılan Kanun hükmü uyarınca bir aykırılık olduğundan bahsedebilmek için, vuku bulan tüm olay ve olguların da aykırılığın giderilmesine konu uyuşmazlıklarda aynı/benzer olması gerekmektedir.

Yükseköğretim Kurumlarında Önlisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş, Çift Anadal, Yan Dal ile Kurumlar Arası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına İlişkin Yönetmelik'in Ek-2. maddesinde, "Şiddet olayları ve insani kriz nedeniyle eğitim öğretimin sürdürülemez olduğu Yükseköğretim Kurulu tarafından tespit edilen ülkelerde öğrenim gören öğrenciler Türkiye’deki yükseköğretim kurumlarına yatay geçiş başvurusu yapabilirler. Bu konuya ilişkin usul ve esaslar Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenir." hükmüne yer verilmiştir.

Anılan Yönetmelik'in Ek-2. maddesine dayanılarak tesis edilen Yükseköğretim Genel Kurulunun 28/03/2022 tarihli kararında, Ukrayna-Rusya savaşı nedeniyle Ukrayna’daki yükseköğretim kurumlarında eğitim gören Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı öğrenciler ile yabancı uyruklu öğrencilerin ülkemizdeki yükseköğretim kurumlarına yatay geçişlerine veya özel öğrenci olarak eğitimlerine devam etmelerine ilişkin usul ve esaslar belirlenmiştir.

Söz konusu kararın "I)Yatay Geçiş" başlıklı kısmının 1. maddesinde, Ukrayna’daki yükseköğretim kurumlarının örgün eğitim programlarına kayıtlı olan öğrencilerin ülkemizde başarı sıralaması şartı aranan yükseköğretim programlarına yaptıkları yatay geçiş başvurularının kabul edilebilmesi için; öğrencilerin kayıt yılındaki ÖSYS/YKS’ye girmiş olması ve başarı sırası şartını sağlaması gerektiği belirtilmiştir. Kararın 4. maddesinde ise, Ukrayna’daki programa kayıt yapılan yıldaki ÖSYS/YKS kılavuzunda zikredilen sıralama kuruluşları listelerinde aranan sıralama şartını karşılayan üniversitelerin öğrencilerinin de yatay geçiş başvurusu yapabilecekleri kuralına yer verilmiştir.

Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı yazısında da, yükseköğretim kurumlarının ilan ettikleri kontenjandan fazla başvuru olması nedeniyle yukarıda belirtilen şartlara göre sıralama yapılamaması durumunda, üniversitelerin belirleyeceği nesnel ilkeler doğrultusunda sıralama yapacakları öngörülerek yatay geçiş yapılmak istenilen üniversite tarafından ek koşullar getirilmesine imkan tanınmıştır.

Gaziantep Bölge İdare Mahkemesi 4. İdari Dava Dairesinin dosyasında. Ukrayna Eğitim ve Bilim Bakanlığı Harkov V.N.

Karazin Milli Üniversitesi Hukuk Fakültesi öğrencisi olan davacının, Ukrayna'da yaşanan savaş nedeniyle Hasan Kalyoncu Üniversitesi Hukuk Fakültesine yaptığı yatay geçiş başvurusunun, Ukrayna’da kayıtlı olunan üniversitenin kayıt yapılan yıldaki ÖSYS/YKS kılavuzunda zikredilen sıralama kuruluşları listelerinde aranan sıralama şartını taşıdığı ancak Ukrayna'ya giriş-çıkış belgesi ve alınan eğitimin sistemini/türünü içeren bir belgenin başvuru evrakları arasında yer almadığı gerekçesiyle reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davada,

Ukrayna’daki üniversiteye 2020 yılında kayıt yaptıran davacının üniversitesinin kayıt yılındaki ÖSYS/YKS kılavuzunda zikredilen sıralama kuruluşları listelerinde ilk 500 içinde olma şartını taşımakla birlikte; kontenjandan fazla başvuru yapılması nedeniyle Hasan Kalyoncu Üniversitesi tarafından kendisinden Ukrayna'daki kalış süresini ortaya koyan giriş-çıkış dökümlerinin istenilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Adana Bölge İdare Mahkemesi 1. İdari Dava Dairesinin 02/11/2023 tarih ve E:2023/1697, K:2023/1928 sayılı kararı da aynı yöndedir.

Ankara Bölge İdare Mahkemesi 4. İdari Dava Dairesinin dosyasında ise.

Ukrayna Karazin Kharkiv National Üniversitesi Tıp Fakültesi öğrencisi olan ve Ukrayna'da yaşanan savaş nedeniyle Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesine yaptığı yatay geçiş başvurusu kabul edilerek geçici kaydı yapılan davacının, Ukrayna’da kayıtlı olduğu üniversitenin kayıt yapılan yıldaki ÖSYS/YKS kılavuzunda zikredilen sıralama kuruluşları listelerinde aranan sıralama şartını taşımadığı gerekçesiyle yatay geçiş işleminin iptal edilerek kaydının özel öğrenci statüsünde devam etmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davada,

Ukrayna’daki üniversitenin ÖSYS/YKS kılavuzunda zikredilen sıralama kuruluşları listelerinde aranan sıralama şartını taşıyıp taşımadığının tespiti bakımından öğrencinin üniversiteye kabulünün sağlandığı tarih itibarıyla yürürlükte olan kılavuzun esas alınması gerektiği,

davacının üniversiteye kabulünün sağlandığı 15/04/2021 tarihi itibarıyla 25/06/2020 tarihinde kabul edilen Yükseköğretim Programları ve Yerleştirme Kontenjanları Kılavuzu'nun yürürlükte olduğu ve davacının üniversitesinin anılan Kılavuz'da zikredilen sıralama kuruluşları listelerinde ilk 500 içinde yer alma şartını sağladığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Gaziantep Bölge İdare Mahkemesi Başkanlar Kurulunca, aykırılığın giderilmesi istemine konu edilmek istenilen davaların benzer olaylara ilişkin olduğundan bahisle söz konusu başvuru yapılmış ise de, başvuruda bahsi geçen Ankara Bölge İdare Mahkemesi 4. İdari Dava Dairesince karara bağlanan uyuşmazlık "Ukrayna’daki üniversitenin kayıt yapılan yıldaki ÖSYS/YKS kılavuzunda zikredilen sıralama kuruluşları listelerinde aranan sıralama şartını taşıyıp taşımadığı" ile ilgili iken, Gaziantep Bölge idare Mahkemesi 4. İdari Dava Dairesince karara bağlanan uyuşmazlık "yatay geçiş başvurusu yapılan üniversitenin belirlediği ek koşulların sağlanıp sağlanmadığı" hususundan kaynaklanmaktadır.

Bu durumda, her iki uyuşmazlıkta maddi olaylar ve irdelenen hususlar farklı olduğundan ve bu sebeple sözü edilen uyuşmazlığın Kanun'un öngördüğü "benzer olay" olarak kabul edilebilmesine olanak bulunmadığından, Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairelerince verilen kararlar arasındaki aykırılığın 2576 sayılı Kanun'un 3/C maddesi kapsamında giderilmesi hukuken mümkün değildir.