Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu E.2025/1356 K.2025/2538

2- ... Bakanlığı

VEKİLİ

Hukuk Müşaviri ...

İSTEMİN KONUSU

... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı ısrar kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Tarım ve Orman Bakanlığı Teftiş Başkanlığında ... olarak görev yapan davacı tarafından, 3 Sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 2. maddesi gereğince görevden alınmasına ilişkin 02/09/2021 tarih ve 31586 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 01/09/2021 tarih ve 2021/441 sayılı Cumhurbaşkanlığı kararının ve Tarım Orman Bakanlığının ... tarih ve ... sayılı onayı ile Tarım Reformu Genel Müdürlüğü emrine mühendis olarak atamasına ilişkin işlemin iptali ve bu işlem nedeniyle mahrum kalınan parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla;

Davacının, hakkında yürütülen soruşturma sonucunda kendisi ve göreviyle ilgili olmadığı halde başkalarına ait kişisel ve özel bilgilere usulsüz bir şekilde erişim sağladığının tespit edildiği, soruşturma raporuyla somut olarak ortaya konulan bu davranışının Tarım ve Orman Bakanlığı Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı Yönetmeliği ile Denetim Görevlilerin Uyacakları Mesleki Etik Davranış İlkeleri Hakkında Yönetmelik hükümlerine aykırılık oluşturduğu, dolayısıyla müfettişlik görevinden alınmasına ilişkin dava konusu işlemin kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun olduğu,

kamu hizmetinin etkin ve verimli bir şekilde yürütülmesini sağlamakla yükümlü olan davalı idarelerin, soruşturma raporunda somutlaştırılan tespitlerini, davacıya bu nedenle disiplin cezası verilmesini, davacının geçmiş sicil ve ceza durumlarını ve yürüttüğü kamu görevinin niteliğini dikkate almak suretiyle tesis etmiş olduğu dikkate alındığında, davacının müfettişlik görevinden alınmasında hukuka aykırılık bulunmadığı, diğer taraftan, davacı hakkındaki ön inceleme sonucunda 4483 sayılı Kanun uyarınca verilen soruşturma iznine davacının itirazı üzerine,

Danıştay Birinci Dairesince soruşturma izninin kaldırılmasına karar verilmiş ise de, 4483 sayılı Kanun uyarınca verilen soruşturma izninin, olayın ceza soruşturmasına konu edilmesine yani ceza soruşturması aşamasına yönelik bir karar olması, dava konusu görevden alma işleminin ise, 657 sayılı Kanun'un 71. ve 76. maddeleri uyarınca idareye tanınan takdir yetkisi çerçevesinde tesis edilen bir idari işlem olması,

idari işlem ile yöntemi ve yargısal denetimi ile ceza soruşturması açılmasına yönelik soruşturma izni verilmesi işleminin amacının farklı olması karşısında, Danıştay Birinci Dairesince verilen söz konusu kararın dava konusu atama işlemine doğrudan etki etmesi ve dava konusu işlemi hukuka uygun kılmasının söz konusu olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; İstinafa konu kararın usul ve hukuka uygun olup kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığından istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. Daire kararının özeti: Danıştay İkinci Dairesinin 09/12/2024 tarih ve E:2024/3069, K:2024/6073 sayılı kararıyla;

Olayda, davacının kurumda yeni versiyonu kullanılmaya başlanılan BELGENET sisteminde kendisine havale edilmeyen ya da kendisi ile ilgili olmayan iş ve işlemlere ilişkin bilgi ve belgelere kurumca belirlenen usul ve esaslara aykırı şekilde baktığı, bu davranışın Devlet memurunun itibar ve güven duygusunu sarsacak ve disiplin cezasını gerektirir nitelikte olduğu, nitekim bu durumun hazırlanan soruşturma raporu ile ortaya konularak davacı hakkında aylıktan kesme cezasının verildiği, bu cezaya karşı açılan davada; davanın reddi yönünde ...

İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararın, ... Bölge İdare Mahkemesi ...

İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla kesinleştiği görülmekte ise de; davacının kendi adına tanımlı olan kullanıcı ismi ve şifresiyle eriştiği belge ve yazışmalardaki bilgileri kendisi veya 3. kişiler lehine ya da aleyhine kullandığı yolunda somut bir tespit bulunmadığından dolayı davacının fiilinin mesleğe ve ahlaka aykırı davranış olarak kabul edilemeyeceği, müfettişlik mesleğinin kariyer meslek grubu içerisinde yer aldığı ve davacının aylıktan kesme cezası almış olmasının, Tarım ve Orman Bakanlığı Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı Yönetmeliği'nin 44. maddesi kapsamında değerlendirilmesine olanak bulunmadığı,

öte yandan müfettişlik görevinin, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 132/4. maddesinde sayılan görevlerden olmadığı da dikkate alındığında, dava konusu işlemlerde hukuka uyarlık, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine dair ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen kararda ise hukuki isabet görülmediği

gerekçesiyle, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi ısrar kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla;

Davalı idarelerden Cumhurbaşkanlığının Mahkeme kararında eksik vekalet ücretine hükmedildiğine ilişkin istinaf başvurusunun kabulüne, kararın hüküm fıkrasının "Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 2.550,00 TL avukatlık ücretinin davacı tarafından davalı idarelere ödenmesine" olarak düzeltilmesine hükmedilmiş, davacının istinaf başvurusu yönünden ise, istinaf başvurusunun reddi yolundaki ilk kararda ısrar edilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, hakkında verilen soruşturma izninin, Danıştay Birinci Dairesince kaldırıldığı; mesai saati içinde boş zamanında mesleki bilgisini geliştirmek için, kendi adına tanımlı olan kullanıcı ismi ve şifresiyle belgenet sistemine girdiği ve kullanıcı yöneticiler tarafından kendisine yetki verilmiş olan bazı dosyaları açıp kapattığı, şifre kırma, kötü niyetli yazılım kullanma gibi bir eyleminin olmadığı davalı idarenin cevap dilekçesinde beyan edildiği,

görüntülenen evrakların önemsiz, kişisel veri içermeyen aleyhe kullanılması mümkün olmayan daire içi yazışmalardan ibaret olduğu ve rastgele amaçsız olarak görüntülendiğinin açıkça belli olduğu; görüntülediği belgeler ile disiplin soruşturma raporunun gerekçesinde isnat edilen fiillerin örtüşmediği, eylemin görevden alınmasını gerektirecek nitelikteolmadığı; ayrıca, hangi belgenin zarara yol açabileceği veya kullanıldığının da davalı idare tarafından açıklanmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI

Davalı idareler tarafından, ısrar kararının hukuka ve usule uygun bulunduğu, davacı tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen sebeplerin kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı, istemin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'UN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi ısrar kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Tarım ve Orman Bakanlığı bünyesinde müfettiş olarak görev yapmakta olan davacı, 02/09/2021 tarih ve 31586 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 01/09/2021 tarih ve 2021/441 sayılı Cumhurbaşkanlığı kararı ile müfettişlikten alınmış ve Tarım Orman Bakanlığının ... tarih ve ... sayılı onayı ile de Tarım Reformu Genel Müdürlüğü emrine mühendis olarak atanmıştır. Bunun üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

10/07/2018 tarih ve 30474 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren, Üst Kademe Kamu Yöneticileri ile Kamu kurum ve Kuruluşlarında Atama Usullerine Dair 3 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin "Atama usulü" başlıklı 2. maddesinde; "(1) Anayasanın 104 üncü maddesine göre yürütme yetkisinin sahibi olan Cumhurbaşkanı, atamaya yetkili amirlere ait yetkileri haizdir.

(2) Bu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesine ekli (I) ve (II) sayılı cetvellerde yer alan kadro, pozisyon ve görevlere Cumhurbaşkanı kararıyla atama yapılır. Bu cetvellerde sayılmayan kadro, pozisyon ve görevlere, ilgili Cumhurbaşkanı yardımcısı, bakan veya atamaya yetkili amirler tarafından atama yapılır. Cumhurbaşkanı yardımcısı ve bakan bu yetkisini alt kademedeki yöneticilere devredebilir.

(3) Bu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesine ekli (I) sayılı cetvelde yer alan kadro, pozisyon ve görevlerin boşalması hâlinde rektörler bakımından Yükseköğretim Kurulu Başkanı, diğerleri bakımından ilgili Cumhurbaşkanı yardımcısı veya bakan tarafından görevlendirme yapılabilir. Bu görevlendirmeler aynı gün Cumhurbaşkanlığına bildirilir." hükmü yer almaktadır.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 71. maddesi, 2. fıkrasında, kurumların, memurlarını meslekleri ile ilgili sınıftan genel idare hizmetleri sınıfına veya genel idare hizmetleri sınıfından meslekleri ile ilgili sınıfa, görev ve unvan eşitliği gözetmeden kazanılmış hak aylık dereceleriyle atayabilecekleri hükme bağlanmış; aynı Kanun'un 76. maddesi, 1. fıkrasında; "Kurumlar, görev ve unvan eşitliği gözetmeden kazanılmış hak aylık dereceleriyle memurları bulundukları kadro derecelerine eşit veya 68 inci maddedeki esaslar çerçevesinde daha üst, kurum içinde aynı veya başka yerlerdeki diğer kadrolara naklen atayabilirler." hükmüne yer verilmiştir.

Anılan Kanun'un 132. maddesinin 4. fıkrasında; "Aylıktan kesme cezası ile tecziye edilenler 5 yıl, kademe ilerlemesinin durdurulması cezası ile tecziye edilenler 10 yıl boyunca daire başkanı kadrolarına, daire başkanı kadrosunun dengi ve daha üstü kadrolara, bölge ve il teşkilatlarının en üst yönetici kadrolarına, düzenleyici ve denetleyici kurumların başkanlık ve üyeliklerine, vali ve büyükelçi kadrolarına atanamazlar." hükmü yer almaktadır.

Tarım ve Orman Bakanlığı Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı Yönetmeliği'nin "Müfettişlik güvencesi" başlıklı 44. maddesinde; "Müfettişler, yargı kararı, sağlık raporu, müfettiş raporu ile saptanmış teftiş hizmetlerinin gerekleriyle bağdaşmayan sıhhi, ahlaki veya mesleki yetersizlik halleri veya kendi talepleri dışında görevlerinden alınamazlar." hükmü yer almıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Tarım ve Orman Bakanlığı Rehberlik ve Teftiş Başkanlığınca, Bakanlık bünyesinde BELGENET sisteminin yeni versiyonunun kullanılmaya başlanması akabinde gelen ve giden evraklara yetkisiz erişim sağlanıp sağlanmadığının tespiti amacıyla LOG kayıtları üzerinde inceleme yapıldığı ve davacı ile aynı birimde görev yapan 2 müfettişin de yetkisiz giriş yaptıklarından bahisle haklarında soruşturma başlatıldığı,

yürütülen soruşturma sonucunda davacının 2021 yılında 2017, 2018 ve 2019 yıllarına ait 12 adet evrakı okuduğu (kurumlar/birimler arası resmi yazışma içeren belgeler, müfettiş görüş isteme yazıları, bilirkişi görüş isteme yazıları, müfettiş rapor takdimine ilişkin üst yazı, soruşturma yapılmasına ilişkin üst yazısı gibi belgeler) ve bazı evrakları bilgisayarına indirmek suretiyle kaydettiği, bu tespitler üzerine düzenlenen soruşturma raporuyla getirilen teklif doğrultusunda, davacı hakkında 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125/C-(a-ı) maddeleri uyarınca aylıktan kesme cezasının verildiği,

akabinde düzenlenen ... sayılı Ön İnceleme Raporunda idari yönden değerlendirildiğinde; davacının dava konusu işlemler ile müfettişlikten alınarak Tarım Reformu Genel Müdürlüğü emrine mühendis olarak atandığı anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlıkta, davacının kurumda yeni versiyonu kullanılmaya başlanılan BELGENET sisteminde kendisine havale edilmeyen ya da kendisi ile ilgili olmayan iş ve işlemlere ilişkin bilgi ve belgelere kurumca belirlenen usul ve esaslara aykırı şekilde baktığı, bu davranışın Devlet memurunun itibar ve güven duygusunu sarsacak ve disiplin cezasını gerektirir nitelikte olduğu, nitekim bu durumun hazırlanan soruşturma raporu ile ortaya konularak davacı hakkında aylıktan kesme cezasının verildiği, bu cezaya karşı açılan davada; davanın reddi yönünde ...

İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararın, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla kesinleştiği görülmekte ise de; davacının kendi adına tanımlı olan kullanıcı ismi ve şifresiyle eriştiği belge ve yazışmalardaki bilgileri kendisi veya 3. kişiler lehine ya da aleyhine kullandığı yolunda somut bir tespit bulunmadığından,

davacının fiilinin mesleğe ve ahlaka aykırı davranış olarak kabul edilemeyeceği, müfettişlik mesleğinin kariyer meslek grubu içerisinde yer aldığı ve davacının aylıktan kesme cezası almış olmasının, Tarım ve Orman Bakanlığı Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı Yönetmeliği'nin 44. maddesi kapsamında değerlendirilmesine olanak bulunmadığı gibi müfettişlik görevinin, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 132/4. maddesinde sayılan görevlerden olmadığı da dikkate alındığında, dava konusu işlemlerde hukuka uyarlık görülmemiştir.

Bu itibarla, temyize konu Bölge İdare Mahkemesinin ısrar kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARŞI OY

X- Temyiz edilen kararla ilgili dosyanın incelenmesinden; ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin temyize konu ... tarih ve E:..., K:... sayılı ısrar kararının, usul ve hukuka uygun bulunduğu, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenlerinin kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı anlaşıldığından, temyiz isteminin reddi ile kararın onanması gerektiği oyuyla, karara katılmıyorum.