Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu E.2025/842 K.2025/2287

Dava konusu istem: İstanbul ili, Sarıyer ilçesi, ... Mahallesi, ... pafta, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaza ilişkin Sarıyer Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile kabul edilen 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin reddedilmesine ilişkin İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisinin... tarih ve ... sayılı kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:...

K... sayılı kararıyla; dava konusu olayda, ilçe belediyesince kabul edilen uygulama imar planı değişikliği talebinin büyükşehir belediye meclisinin kararıyla reddedildiği, 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun 7. maddesinin (b) bendi uyarınca, büyükşehir belediye meclisinin planlara ilişkin yetkisinin ilçe belediye meclislerince gönderilen uygulama imar planı değişikliklerinin yalnızca nazım imar planına uygunluğu yönünden incelenerek planın aynen veya değiştirilerek kabulüyle sınırlı olduğu, plan değişikliği talebinin gerekçeli veya gerekçesiz olarak reddi veya iadesi şeklinde bir yetkisi mevcut olmadığından,

uyuşmazlığa konu uygulama imar planı değişikliğinin nazım imar planı kapsamında değerlendirilerek aynen veya değiştirilerek kabulü yönünde karar verilmesi gerekirken plan değişikliğinin gerekçeli olarak reddine dair dava konu işlemin hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

Daire kararının özeti: Danıştay Altıncı Dairesinin 26/12/2024 tarih ve E:2021/8669, K:2024/8133 sayılı kararıyla.

5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun 7. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi ile aynı Kanun'un 14. maddesinin son fıkrasında yer alan hükümler uyarınca, büyükşehir belediyelerine, ilçe belediyesinin hazırlayacağı 1/1000 ölçekli uygulama imar planını aynen veya değiştirerek onama yetkisi verildiğinden uygulama imar planı değişikliği isteminin kabulüne ilişkin ilçe belediye meclisi kararının kaldırılarak sözü edilen plan değişikliği isteminin reddine karar verilmesinin de büyükşehir belediyesine tanınan yetki kapsamında olduğu,

diğer bir anlatımla değiştirerek onama yetkisinin, plan değişikliği isteminin kabulüne yönelik ilçe belediye meclisi kararının reddini de içerdiğinin açık olduğu,

Bu durumda, büyükşehir belediye meclisinin, uygulama imar planı değişikliğinin kabulüne ilişkin ilçe belediye meclis kararını reddetme yetkisi bulunduğundan, işin esası incelenerek dava hakkında bir karar verilmesi gerekirken aksi yorumla verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki Bölge İdare Mahkemesi kararında isabet görülmediği gerekçesiyle temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi ısrar kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davalı idare tarafından, 5216 sayılı Kanun'un 7. ve 14. maddesinde yer alan hükümler uyarınca ilçe belediyelerince yapılan 1/1000 ölçekli uygulama imar planlarının büyükşehir belediye meclisleri tarafından "aynen onama", "tadilen onama" ve "plan tekliflerini reddetme" yetkisine sahip olunduğu ileri sürülmekte ise de,

büyükşehir sınırları içindeki belediyelerin nazım imar planına uygun olarak hazırlayacakları uygulama imar planlarını ve bu planlarda yapılacak değişikliklerini aynen veya değiştirerek onaylama ve nazım imar planının yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde uygulama imar planlarını yapmayan ilçe belediyelerinin uygulama imar planlarını yapma veya yaptırmanın büyükşehir belediyelerine yüklenmiş bir görev ve sorumluluk olduğu,

yine büyükşehir kapsamındaki ilçe belediye meclisleri tarafından alınan imara ilişkin kararların, kararın gelişinden itibaren üç ay içinde büyükşehir belediye meclisi tarafından nazım imar planına uygunluğu yönünden incelenerek aynen veya değiştirilerek kabul edildikten sonra büyükşehir belediye başkanına gönderileceği ve üç ay içinde büyükşehir belediye meclisinde görüşülmeyen kararların onaylanmış sayılacağı,

büyükşehir belediye meclisinin planlara ilişkin yetkisinin ilçe belediye meclislerince gönderilen uygulama imar planı değişikliklerinin yalnızca nazım imar planına uygunluğu yönünden incelenerek planın aynen veya değiştirilerek kabulüyle sınırlı olduğu, kanunla verilmeyen bir yetkinin kullanılmasının mümkün olmadığı,

diğer taraftan büyükşehir belediye meclisi tarafından 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği teklifinin reddedilmesi sonucunda ilçe belediyeleri için aynı zamanda bir sorumluluk niteliğinde olan 1/1000 ölçekli uygulama imar planı yapılması imkanının kalmayacağı sonucuna varıldığından davalı idarenin iddialarının yerinde görülmediği açıklamasıyla istinaf başvurusunun reddi yolundaki ilk kararda ısrar edilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, işin esasına girilerek karar verilmesi gerektiği belirtilerek temyize konu ısrar kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, ısrar kararının hukuka ve usule uygun bulunduğu, davalı idare tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen sebeplerin kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı, istemin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

İstanbul ili, Sarıyer ilçesi, ... Mahallesi, ... pafta, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaza ilişkin Sarıyer Belediye Meclisinin... tarih ve ... sayılı kararı ile kabul edilen 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin reddedilmesine ilişkin İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun 7. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde, "Çevre düzeni planına uygun olmak kaydıyla, büyükşehir belediye sınırları içinde 1/5.000 ile 1/25.000 arasındaki her ölçekte nazım imar planını yapmak, yaptırmak ve onaylayarak uygulamak; büyükşehir içindeki belediyelerin nazım plana uygun olarak hazırlayacakları uygulama imar planlarını, bu planlarda yapılacak değişiklikleri, parselasyon planlarını ve imar ıslah planlarını aynen veya değiştirerek onaylamak ve uygulanmasını denetlemek;

nazım imar planının yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde uygulama imar planlarını ve parselasyon planlarını yapmayan ilçe belediyelerinin uygulama imar planlarını ve parselasyon planlarını yapmak veya yaptırmak" büyükşehir belediyesinin görev, yetki ve sorumlulukları arasında sayılmış;

aynı Kanun'un 14. maddesinin son fıkrasında ise, "Büyükşehir kapsamındaki ilçe belediye meclisleri tarafından alınan imara ilişkin kararlar, kararın gelişinden itibaren üç ay içinde büyükşehir belediye meclisi tarafından nazım imar planına uygunluğu yönünden incelenerek aynen veya değiştirilerek kabul edildikten sonra büyükşehir belediye başkanına gönderilir. Üç ay içinde büyükşehir belediye meclisinde görüşülmeyen kararlar onaylanmış sayılır." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda belirtilen mevzuat uyarınca, büyükşehir belediyeleri, büyükşehir içindeki belediyelerin nazım imar planına uygun olarak hazırlayacakları uygulama imar planlarını, bu planlarda yapılacak değişiklikleri, parselasyon planlarını ve imar ıslah planlarını aynen veya değiştirerek onaylamak ve uygulanmasını denetlemekle görevli ve yetkili olup, planları aynen veya değiştirerek onaylamak yetkisinin, plan tekliflerini reddetme yetkisini de içerdiğinin kabulü gerekmektedir.

Bu durumda, davalı Büyükşehir Belediyesinin, davacı Belediye tarafından gönderilen plan teklifini reddetme yetkisi bulunduğundan, bu husus dikkate alınarak uyuşmazlığın esası incelenmek suretiyle bir karar verilmesi gerekmektedir.

Bu itibarla, dava konusu işlemin iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki ısrar kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARŞI OY

X- Temyiz edilen kararla ilgili dosyanın incelenmesinden; ... Bölge İdare Mahkemesi.... İdari Dava Dairesince verilen ısrar kararının usul ve hukuka uygun bulunduğu, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenlerinin kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı anlaşıldığından, temyiz isteminin reddi ile temyize konu ısrar kararının onanması gerektiği oyuyla, karara katılmıyoruz.