Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu E.1993/109 K.1994/181

VERGİ USUL KANUNUNUN 94.MADDESİ UYARINCA TÜZEL KİŞİLERE YAPILACAK TEBLİGATA İLİŞKİN EVRAKIN, TEBLİĞİ ALABİLECEKLERDEN HİÇBİRİNİN O SIRADA BULUNMAMASI HALİNDE REŞİT VE EHİL OLDUKLARI MEMURCA ANLAŞILAN VE TEBLİGAT ADRESİNDE BULUNANLARDAN BİRİNE BIRAKILABİLECEĞİ HK.

1991 yılına ilişkin Tapu Harcı, kaçakçılık cezası ve gecikme faizinin tahsili amacıyla düzenlenen ödeme emrinin iptali istenerek ... Vergi Mahkemesinde dava açılmıştır.

Kooperatifin, vergi ve ceza ihbarnamelerinin tebliğ edilmediği yolundaki iddiasını inceleyen Mahkeme, K: ... sayılı Kararında; ara kararı uyarınca gönderilen tebliğ alındısı ve Kooperatife ait ücret bordrolarının incelendiği, vergi ve ceza ihbarnamelerinin ... adlı kişiye Kooperatifi temsile yetkili olduğu yazılarak, 1.7.1991 gününde tebliğ edildiğini gösterir alındıyla kanıtlanmak istendiği, Kooperatife ait ücret bordrolarının incelenmesinden ise kimliği belirtilen kişinin adına rastlanmadığı, bu durumda tebliğin kanuni temsilciya da işçi konumunda bulunmayan bir kişiye yapıldığı ve tebliğin, Vergi Usul Kanununun 94.maddesine uygun görülmediği, usulüne uygun duyurulmayan vergi ve cezanın ödeme emriyle istenemeyeceği gerekçesiyle davayı kabul ederek ödeme emrini iptal etmiştir.

Vergi Dairesi Müdürlüğü tarafından yapılan temyiz başvurusunu inceleyen Danıştay Dokuzuncu Dairesi Kararıyla; dosyada bulunan kooperatife ait toplantı tutanağından, tebligat tarihinden önce Muzaffer Karaçalı' nın Kooperatif yönetiminde olduğunun anlaşıldığı, ihbarnamelerin, Vergi Usul Kanununun 94.maddesine uygun duyurulduğu, öte yandan, ödeme emriyle istenen Tapu Harcına ilişkin çekin, aynı kişi tarafından Vergi Dairesi Müdürlüğüne teslim edildiğinin tutanakla kanıtlı bulunduğu, gerekçesiyle Vergi Mahkemesi kararını bozmuştur.

Bozma kararına uymayan Vergi Mahkemesi Kararında; kendisine tebliğ yapılan kişinin önceki yıllarda kooperatif yönetiminde görev almasının, bu görevden ayrıldıktan sonra da kooperatifi temsile yetkili sayılmasını gerektirmeyeceği, kaldı ki, bu tebliğ geçerli kabul edildiğinde;

1.7.1991 gününde duyurulan ihbarnamelere karşı dava açma süresinin 12. 9.1991 gününe değin uzadığı, ödeme süresinin ise 12.10.1991 günü olduğu, bu tarihten önce ve 7.9.1991 gününde düzenlenen ödeme emrinin, vadeden önce düzenlendiği için iptali gerektiği, gerekçesiyle ilk kararında direnmiştir.

2982 sayılı Yasadan yararlanılarak 7.6.1991 gününde satın alınan ... Ada, ... Parsel sayılı taşınmazın, imar planında sosyal tesis alanına isabet ettiği ve konut yapılamayacağını saptayan Vergi Dairesi Müdürlüğünce, tapu harcı için öngörülen bağışıklıktan bu nedenle yararlanılamayacağı sonucuna varılarak kooperatif adına ikmalen tapu harcı salınmış ve kaçakçılık cezası kesilmiştir.

Salınan harç ve kesilen cezaya ilişkin ihbarnameler, memur aracılığıyla kooperatifin işyerinde "yetkili" açıklaması da yazılarak yapılan genel kurul toplantısı ile bu görevinden ayrılan yönetim kurulu başkanı ... imzasına bırakılmıştır.

İhbarnameleri 1.7.1991 gününde alan adı geçen, 5.9.1991 gününde Vergi Dairesi Müdürlüğüne verdiği dilekçesinde "ihbarnameleri muhtabına ulaştıramadığı" açıklamasına yer vererek geri vermiş, Vergi Dairesi Müdürlüğü ise aynı gün dava konusu ödeme emrini düzenleyerek tebliğe çıkarmıştır.

Uyuşmazlık, tapu harcı ve kaçakçılık cezasına ilişkin ihbarnamelerin yasal usule uygun duyurulup duyurulmadığı noktasında toplanmaktadır.

Vergi Usul Kanununun "Tebliğler" başlıklı Beşinci Kısım hükümleri arasında yer alan 94.madddesinin ikinci fıkrasında, tüzelkişilere yapılacak tebliğin, bunların başkan, müdür veya yasal temsilcilerine, birden fazla müdür veya temsilcisi bulunanlarda ise bunlardan birine yapılması kurala bağlanmıştır. Aynı maddenin üçüncü fıkrasında ise kendisine tebliğ yapılacak kimselerin tebligat sırasında ikametgah adresinde bulunmamaları hali düzenlenmiştir. Kurala göre bu gibi durumlarda tebligatın, ikametgah adresinde bulunanlardan veya memur ya da müstahdemlerinden birine yapılması gerekmektedir. Ancak, bu kurala göre kendisine tebliğ evrakı bırakılacakların görünüşleri itibarıyla reşit olmaları ve açıkca görülebilecek şekilde ehliyetsiz olmamaları aranmaktadır.

İhbarnamelerin duyurulduğu 1.7.1991 gününde yönetim kurulu başkanı olmadığı anlaşılan ...'nın, kooperatife ait adreste bulunduğu, tebliğ evrakının kendisine alındı üzerine "yetkili" açıklaması da yazılarak bırakıldığı tartışmasızdır.

Kooperatife yapılacak tebliği almaya yetkili olanlardan hiçbirinin o sırada bulunmadığı anlaşıldığında tebliğ evrakının, o yerde bulunanlar dan birine de bırakılabileceğine ilişkin yasal düzenleme karşısında, ihbarnamelerin duyurulmasında yasal usule aykırılık bulunmamaktadır.