Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu E.2009/283 K.2010/80

İstemin Özeti

Yatırım teşvik belgesi sahibi anonim şirketin teşvik belgesine bağlanan yatırımının finansmanında kullanılmak üzere, ... Yatırım Bankasından alacağı krediye teminat oluşturmak üzere ... tarafından, lehine tesis edilen ipotek karşılığında verilen kesin teminat mektubu ve ipoteğin, kredinin kullanılmasına yönelik işlemlerden olması nedeniyle damga vergisi istisnasından yararlanılamayacağından, Kasım 2000 dönemi için ikmalen salınan damga vergisi davaya konu yapılmıştır.

Davayı inceleyen ... Vergi Mahkemesi, ... günlü ve E: ..., K: ... sayılı kararıyla.

3505 sayılı Kanunun geçici 2'nci maddesinin son fıkrasının verdiği yetki uyarınca yayımlanan (4) sayılı İhracat ve Yatırımlarda Damga Vergisi ve Harç İstisnası Uygulanması Hakkında Tebliğin yatırımlarla ilgili istisnanın kapsamını belirleyen 5.2.2. işaretli bölümünde, damga vergisi ve harç istisnasının, münhasıran kredilerin alınması ve geri ödenmesine ilişkin işlemlere tatbik edileceği, bu kredilerin kullanılması suretiyle mal ve hizmet alımı ve bunlarla ilgili işlemlerin gerektirdiği sözleşme ve teminat ile akreditif işlemlerine istisna tatbik edilmeyeceği.

5.2.3. işaretli bölümünde de istisnanın, teşvik belgesinde yer alan kredi için verilecek teminat veya ipoteğin tamamına tatbik edileceğinin kurala bağlandığı, her ne kadar davalı idarece kredi kullanılması ile ilgili akreditif işlemlerinin (4) sayılı Tebliğ uyarınca istisnaya tabi olmadığı iddia edilmiş ise de, vergilendirmeye konu teminat ve ipoteğin kredinin kullanılmasına yönelik işlem olmadığı, yatırım kredisinin alınmasına ilişkin başlangıç işlemleri niteliğinde olduğu,

kredi, yatırım teşvik belgesi kapsamında makina ve teçhizatın finansmanı için sağlandığından kredinin alınması için gerekli olan teminat mektubunun ve dayanağını teşkil eden ipoteğin, değinilen Yasa ve Tebliğ hükümlerine göre damga vergisinden müstesna olduğu gerekçesiyle tarhiyatı kaldırmıştır.

Vergi İdaresinin temyiz istemini inceleyen Danıştay Yedinci Dairesi, 16.11.2005 günlü ve E:2002/3300, K:2005/2756 sayılı kararıyla.

(4) sayılı İhracat ve Yatırımlarda Damga Vergisi ve Harç İstisnası Uygulanması Hakkında Tebliğin "Orta ve Uzun Vadeli Yatırım Kredisi İşlemleri ve Bunlarla İlgili Teminatlar" başlıklı 5.2. işaretli bölümünde, ihracat veya döviz kazandırma taahhüdü bulunan teşvik belgesi kapsamındaki yatırımlarda kullanılacak orta ve uzun vadeli nakdi, gayri nakdi veya aynî kredilerle ilgili sözleşmelerin, teşvik belgesinin geçerlilik süresi içinde düzenlenmiş olması halinde, istisnadan yararlanacağı, damga vergisi ve harç istisnasının münhasıran kredilerin alınması ve geri ödenmesine ilişkin işlemlere tatbik edileceği,

bu kredilerin kullanılması suretiyle mal ve hizmet alımı ve bunlarla ilgili işlemlerin gerektirdiği sözleşme ve teminat ile akreditif işlemlerine istisna tatbik edilmeyeceği, istisnanın, teşvik belgesinde yer alan kredi için verilecek teminat veya ipoteğin tamamına tatbik edileceği istisna uygulamasında, kredi sözleşmesi ve teminata dair belgelerin muhtevasından, münhasıran belge kapsamındaki ihracata dönük yatırım kredisi ile ilgili olduğunun anlaşılması gerektiği yolunda düzenleme yapıldığı,

bu hükümlerin değerlendirilmesinden, ihracat taahhüdü bulunan yatırım teşvik belgesi kapsamındaki yatırımlarda kullanılacak krediyle ilgili sözleşmelerde, kredi sözleşmesinin ve sözleşmeyle kullandırılacak kredinin teminatını oluşturmak üzere sözleşmenin tarafları arasında yapılacak teminat veya ipotek işlemlerinin damga vergisinden müstesna tutulabileceği, kredi ilişkisinde taraf olmayanlar lehine tesis edilen ipoteğin ve bu ipotek teminat gösterilmek suretiyle alınan kesin teminat mektubunun istisna kapsamında olmadığı sonucuna varıldığından,

kredi ilişkisinde taraf olmayan davacı Bankadan alınan kesin teminat mektubunun ve karşılığında tesis edilen ipoteğin damga vergisinden müstesna olduğu yolundaki kararın hukuka uygun düşmediği gerekçesiyle vergi mahkemesi kararını bozmuş; davacının karar düzeltme istemini 24.6.2008 günlü ve E:2007/1514, K:2008/3311 sayılı kararıyla reddetmiştir.

Bozma kararına uymayan ... Vergi Mahkemesi, ... Vergi Mahkemesinin kaldırılması nedeniyle verdiği ... günlü ve E: ..., K: ... sayılı kararıyla ... Vergi Mahkemesinin Danıştay Yedinci Dairesince bozulan kararında ısrar etmiştir. Israr kararı vergi idaresince temyiz edilmiş ve kredi sözleşmesinde taraf olmayanlar lehine tesis edilen ipoteğin ve bu ipotek teminat gösterilerek alınan teminat mektubunun damga vergisinden istisna edilemeyeceği ileri sürülerek bozulması istenmiştir.

Savunmanın Özeti: İstemin reddi gerektiği savunulmuştur.

Danıştay Tetkik Hakimi ...'ün Düşüncesi: Temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar ısrar kararının bozulmasını sağlayacak durumda görülmediğinden temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.

Danıştay Savcısı ...'un Düşüncesi: İdare ve vergi mahkemelerince verilen kararların temyizen incelenerek bozulabilmesi için, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49'uncu maddesinin birinci fıkrasında belirtilen nedenlerin bulunması gerekmektedir. Temyiz dilekçesinde öne sürülen hususlar, söz konusu maddede yazılı nedenlerden hiçbirisine uymadığından, istemin reddi ile temyiz edilen Mahkeme ısrar kararının onanmasının uygun olacağı düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Hüküm veren Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulunca, dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

... Anonim Şirketi tarafından ... USD ihracat taahhüdü içeren 19.6.2000 günlü ve ... sayılı yatırım teşvik belgesi kapsamında komple yeni yatırımla kurulacak rafine tesisi için alınacak makine ve teçhizatın temini amacıyla ... Krallığı adına ... tarafından, T.C. Hazine Müsteşarlığına tahsis edilen ve kullanım hakkı ... Yatırım Bankası Anonim Şirketine devredilen global kredi hesabından kullandırılacak yatırım kredisi nedeniyle, davacı Banka tarafından krediyi verecek banka adına teminat mektubu düzenlendiği ve teminat mektubu karşılığında davacı Banka lehine bir kısım taşınmaz üzerinde ipotek tesis ettirildiği saptanmaktadır.

3505 sayılı Kanunun geçici 2'nci maddesinin (c) bendinde, ihracat veya döviz kazandırma taahhüdünde bulunulan ve yatırım teşvik belgesine bağlanmış yatırımlar için alınan yatırım kredileri ile bu belge kapsamındaki şirket kuruluşu ve sermaye artırımı,

gayrimenkullerin ve irtifak haklarının ayni sermaye olarak konulması halinde bunların şirket adına tapuya tescili işlemleri ve bu işlemlerle ilgili olarak düzenlenen kağıtların 31.12.2003 tarihine kadar 488 sayılı Kanuna göre damga vergisinden ve 492 sayılı Kanuna göre harçlardan istisna edileceğinin hükme bağlandığı ve maddenin son fıkrasının verdiği yetkiye dayanılarak Maliye Bakanlığınca yayımlanan (4) sayılı İhracat ve Yatırımlarda Damga Vergisi ve Harç İstisnası Uygulaması Hakkında Tebliğin.

Yatırımlarla İlgili İstisnanın Kapsamı başlıklı 5'inci bölümünde, 3505 sayılı Kanunun geçici 2'nci maddesinin (c) bendinin, ihracat ve döviz kazandırma taahhüdünde bulunulan ve teşvik belgesine bağlanmış yatırımların gerçekleştirilmesi amacıyla orta ve uzun vadeli yatırım kredisi kullanımının damga vergisinden müstesna tutulduğu, 5.2. işaretli bölümünde;

yatırım teşvik belgesinin yatırımın finansmanı tablosunda öngörülen nev'i ve miktarla sınırlı olmak üzere kredi kuruluşlarınca kullandırılan orta ve uzun vadeli nakdi krediler ile bir yıl ve daha uzun vadeli gayrinakdi veya ayni yatırım kredilerine Tebliğde açıklanan esaslar çerçevesinde damga vergisi ve harç istisnası tatbik edileceğinin düzenlendiği.

Tebliğin 5.2.1. işaretli bölümünde, ihracat veya döviz kazandırma taahhüdü bulunan teşvik belgesi kapsamındaki yatırımlarda kullanılacak orta ve uzun vadeli nakdi, gayrinakdi veya ayni kredilerle ilgili sözleşmelerin, teşvik belgesinin geçerlilik süresi içinde düzenlenmiş olması halinde, istisnadan yararlandırılacağı, 5.2.2. işaretli bölümünde, damga vergisi ve harç istisnasının münhasıran kredilerin alınması ve geri ödenmesine ilişkin işlemlere tatbik edileceği, bu kredilerin kullanılması suretiyle mal ve hizmet alımı ve bunlarla ilgili işlemlerin gerektirdiği sözleşme ve teminat ile akreditif işlemlerine istisna tatbik edilmeyeceği.

5.2.3. işaretli bölümünde, istisnanın teşvik belgesinde yer alan kredi için verilecek teminat veya ipoteğin tamamına tatbik edileceği, istisna uygulamasında, kredi sözleşmesi ve teminata dair belgelerin muhtevasından, münhasıran belge kapsamındaki ihracata dönük yatırım kredisi ile ilgili olduğunun anlaşılması gerektiği, bankalarca uygulamada tip sözleşme olarak tanzim edilen genel kredi sözleşmeleri ve bunlarla ilgili ipotek, rehin veya benzeri teminatlar hakkında düzenlenen kağıtların ihracata dönük ve belgeye bağlı yatırımlarda kullanılmak amacıyla temin olunan krediye ilişkin olduğunun şerh edilerek tasdik olunması kaydıyla,

bu kağıt ve işlemlere damga vegisi ve harç istisnası tatbik edileceği kurala bağlanmıştır.

Bu düzenlemelerde; ihracat ve döviz kazandırma taahhüdünde bulunulması ve teşvik belgesine bağlanmış olması halinde, yatırımların gerçekleştirilmesi amacıyla orta ve uzun vadeli yatırım kredisinin alınmasında, bu kredi için gereken teminatın verilmesine ve ipotek konulmasına ilişkin işlemlere kredi sözleşmesinin tarafları arasında yapılması koşuluyla damga vergisi istisnası uygulanabileceğini öngören bir sınırlama yapılmamıştır.

Davaya konu damga vergisinin dayanağı olan teminat mektubu ve ipoteğin, yatırım kredisinin alınması amacıyla sağlandığı anlaşıldığından, ikmalen salınan damga vergisinin kaldırılmasına ilişkin vergi mahkemesi ısrar kararında hukuka aykırılık bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle temyiz isteminin reddine, 5.3.2010 gününde oyçokluğu ile karar verildi.

X - KARŞIOY

Temyiz isteminin kabulüyle, ısrar kararının Danıştay Yedinci Dairesinin bozma kararında yer alan hukuksal nedenler ve gerekçe uyarınca bozulması gerektiği oyu ile karara katılmıyoruz.