Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu E.2011/621 K.2013/242

İstemin Özeti

Dişhekimi olan davacıya ait muayenehane için işyeri açma ve çalışma ruhsatı almasının zorunlu olduğu yolundaki ...

Belediye Başkanlığının işlemi ile bu işlemin dayanağı İçişleri Bakanlığı Mahalli İdareler Genel Müdürlüğünün işyeri ruhsatlarına ilişkin 11.9.2006 gün ve 82034 sayılı yazısı ile 21.8.1981 günlü ve 17435 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanununun Çeşitli Harçlarla İlgili Hükümlerinin Uygulanmasına İlişkin Yönetmeliğin 10'uncu maddesinde yer alan "muayenehane" ibaresinin iptali istemiyle açılan dava hakkında verilen Danıştay Sekizinci Dairesinin, 29.12.2006 günlü ve E:2006/6261,

K:2006/5699 sayılı dilekçe ret kararı üzerine 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanununun Çeşitli Harçlarla İlgili Hükümlerinin Uygulanmasına İlişkin Yönetmeliğin 10'uncu maddesinde yer alan "muayenehane" ibaresinin iptali istemiyle açılan davayı.

Danıştay Sekizinci Dairesinin, 26.2.2007 günlü ve E:2007/1027, K:2007/1052 sayılı kararıyla göndermesi üzerine inceleyen Danıştay Dokuzuncu Dairesi, 10.2.2010 günlü ve E:2007/1011, K:2010/705 sayılı kararıyla; uyuşmazlığın, muayenehane açılmasının işyeri açma izin harcına tabi olup olmadığına ilişkin bulunduğu, 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanununun 81'inci maddesinde işyeri açma izninin belediye tarafından verilmesi şartı aranmaksızın belediye hudutları ve mücavir alanlar içinde herhangi bir işyeri açılması halinde işyeri açma izin harcının alınacağının öngörüldüğü,

Kanunun 85'inci maddesi gereğince yayımlanan 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanununun Çeşitli Harçlarla ilgili Hükümlerinin Uygulanmasına İlişkin Yönetmeliğin 10'uncu maddesinin 1'inci bendinde, belediye sınırları veya mücavir alanlar içinde bir işyeri açmanın işyeri açma izni harcına tabi olduğunun belirtildiği, 2'nci bendinde ise, bu harcın uygulamasında işyerinin;

mağaza, yazıhane, idarehane, muayenehane, imalathane, fabrika, şube, depo, otel, kahvehane, eğlence, dinlenme ve spor yerleri, tarla, bağ, bahçe, çiftlik, hayvancılık tesisleri, dalyan ve voli mahalleri, madenler taşocakları inşaat şantiyeleri, vapur büfeleri gibi ticari, sınai, zırai ve mesleki bir faaliyetle başka bir iş ve girişimin yapılmasına ayrılan ya da bu faaliyet, iş ve teşebbüslerde kullanılan yerler olduğunun düzenlendiği,

davacı tarafından, 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı Sanatlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun ve Ağız ve Diş Sağlığı Hizmeti Sunulan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkındaki Yönetmelik uyarınca İl Sağlık Müdürlüğünden izin almak suretiyle muayenehanesini açtığı, 2464 sayılı Kanunun 81'inci maddesinde öngörülen işyeri açma izin harcının, işyerleri için belediyeden izin alınması durumunda istenilebileceği, muayanehanelerin açılmasında belediye hizmet vermediğinden, muayenehane açılırken belediyeden izin alma mecburiyetinin bulunmadığı,

mesleki faaliyete başlaması için İl Sağlık Müdürlüğünden aldığı iznin yeterli olduğu ileri sürülmekte ise de, mesleğin icrası için ruhsat alınması ile bir işyeri açılması farklı işlemler olduğundan, hekimlik mesleğinin icrası için açılan muayenehanelerin açıklanan yasal düzenlemeler uyarınca işyeri açma izin harcına tabi tutulmasında ve bu hususu düzenleyen dava konusu Yönetmeliğin ilgili maddesinde hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle davayı reddetmiştir.

Karar davacı tarafından temyiz edilmiş ve 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı Sanatlarının Tarzi İcrasına Dair Kanunun 36'ncı maddesine göre dişhekimlerinin bir muayenehane açarak mesleki faaliyetini yürütebilmesi için, o yerin en büyük sağlık memurluğuna başvuru yapmasının ve izin almasının yeterli kabul edildiği, Ağız ve Diş Sağlığı Hizmeti Sunulan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkındaki Yönetmelikte, dişhekimlerinin münferiden ve müştereken ağız ve diş sağlığı hizmeti verdikleri muayenehanelerin açılması, çalışması ve denetlenmesi usul ve esaslarının düzenlendiği,

bu Yönetmelikte, dişhekimlerinin muayenehane açma izinlerini il sağlık müdürlüklerine yapacakları başvuru sonrasında alabileceklerinin belirtildiği, muayenehanenin bu Kanun ve Yönetmelik uyarınca İl Sağlık Müdürlüğünden izin almak suretiyle açıldığı, 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanununun 81'inci maddesinde öngörülen işyeri açma izin harcının, işyerleri için belediyeden izin alınması durumunda istenilebileceği, ancak muayenehanelerin açılmasında belediye bir hizmet vermediğinden, muayenehaneler açılırken belediyeden izin alma mecburiyetinin bulunmadığı ileri sürülerek kararın bozulması istenmiştir.

Savunmanın Özeti: İstemin reddi gerektiği savunulmuştur.

Danıştay Tetkik Hakimi: ... Düşüncesi:Temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını sağlayacak durumda görülmediğinden istemin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Hüküm veren Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulunca, dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: Dayandığı hukuksal nedenler ve gerekçesi yukarıda açıklanan Danıştay Dokuzuncu Dairesinin 10.2.2010 günlü ve E:2007/1011, K: 2010/705 sayılı kararı, aynı hukuksal nedenler ve gerekçe ile Kurulumuzca da uygun bulunmuş ve temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar, kararın bozulmasını gerektirecek durumda görülmemiştir. Bu nedenle, temyiz isteminin reddine, 19.6.2013 gününde oyçokluğu ile karar verildi.

X- KARŞI OY

2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanununun İkinci Kısmı Belediye Harçlarını düzenlemekte olup Kanunun 81'inci maddesinde belediye sınırları veya mücavir alanlar içinde bir işyerinin açılmasının "İşyeri Açma İzni Harcına" tabi olduğu kurala bağlanmış 85'inci maddesinin ikinci fıkrasında da harçların uygulanmasına ilişkin esas ve usullerin İçişleri Bakanlığınca hazırlanacak bir yönetmelikle belirleneceği öngörülmüştür. Sözü edilen yönetmelikte işyeri açma izni harcına tabi olacak işyerleri arasında "muayenehane" sayılmıştır.

1219 sayılı Tababet ve Şuabatı Sanatlarının Tarzı İcrasına Dair Kanunun 36'ncı maddesinde, bir mahalde sanatını icra etmek isteyen bir diş tabibi veya dişçi icrayı sanata başladığından itibaren azami bir hafta zarfında isim ve hüviyetini, diploma veya ruhsatname tarih ve numarasını ve muayenehane ittihaz ettiği yeri havi bir ihbarnameyi o mahallin en büyük sıhhiye memuruna vermeğe mecbur olduğu.

3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanununun 9'uncu maddesinin (c) bendinde, bütün kamu ve özel sağlık kuruluşlarının tesis, hizmet, personel, kıstaslarını belirlemeye, sağlık kurum ve kuruluşlarını sınıflandırmaya ve sınıflarının değiştirilmesine, sağlık kuruluşlarının amaca uygun olarak teşkilatlanmalarına, sağlık hizmet zinciri oluşturulmasına, hizmet içi eğitim usul ve esasları ile sağlık kurum ve kuruluşlarının koordineli çalışma ve hizmet standartlarının tespiti ve denetimi ile bu Kanunla ilgili diğer hususların Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle tespit edileceği.

Sağlık Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında 181 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 43'üncü maddesinde de, bu Bakanlığın yerine getirmekle yükümlü olduğu hizmetlerin ve yerine getirilmesine ilişkin usul ve esasları gösterir düzenlemelerin, tüzük, yönetmelik, tebliğ, genelge ve diğer idari metinlerle ve Sağlık Bakanlığı tarafından yapılması kurala bağlanmıştır.

Bu hükümler uyarınca yayımlanan Ağız ve Diş Sağlığı Hizmeti Sunulan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmeliğin 1'inci maddesinde bu Yönetmeliğin amacının; fertlerin ve toplumun sağlığını korumak maksadıyla, mesleğini serbest olarak icra etmek yetkisine sahip olan diş hekimlerinin münferiden ve müştereken ağız ve diş sağlığı hizmeti verdikleri muayenehanelerin ve özel sağlık kuruluşlarının açılması, çalışması ve denetlenmesi ile ilgili usul ve esasları düzenlemek olduğu öngörüldükten sonra diğer maddelerinde muayenehanenin açılmasına Sağlık Bakanlığına bağlı İl Sağlık Müdürlüğü tarafından izin verileceği ve açılan muayenehanenin İl Sağlık Müdürlüğü tarafından denetleneceğine ilişkin kurallara yer verilmiştir.

Bütün bu düzenlemelerde, belediyelere; muayenehane açılması, çalıştırılması ve denetlenmesi konusunda verilmiş herhangi bir görev ve tanınmış bir yetki bulunmadığı açıktır. Harç ise karşılığında idarenin bir hizmet verdiği kamu gelirlerinden olduğundan, hizmeti veren idareye ödenmesi, aynı idare tarafından tahsili gerekmektedir.

Muayenehanelerin açılması, işleyişi ve denetimi konusundaki tüm görev ve yetki Sağlık Bakanlığı ve Bakanlığın yerel örgütüne dahil idarelere verilmiş olmasına ve belediyelerce muayenehane açılması konusunda herhangi bir hizmet verilmemesine karşın, 2464 sayılı Yasanın 85'inci maddesi uyarınca yürürlüğe konulan Yönetmeliğin 10'uncu maddesinde muayenehanelerin de kapsama alınmasıyla 2464 sayılı Yasanın 81'inci maddesi uyarınca iş yeri açma izni harcı ödemeleri gerektiği yolundaki düzenlemede mevzuata ve 2464 sayılı Yasaya uygunluk bulunmamaktadır.