Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu E.2020/1221 K.2022/226

Dava konusu istem: Davacı adına, 2010 takvim yılında gerçek bir emtia teslimi veya hizmet ifasına dayanmayan faturaları kayıtlarına intikal ettirdiğinden bahisle düzenlenen vergi inceleme raporuna istinaden anılan yıl için 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 353. maddesinin (1) numaralı fıkrası uyarınca kesilen özel usulsüzlük cezasının kaldırılması istemiyle dava açılmıştır.

… Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararı:

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 353. maddesinin (1) numaralı fıkrasında, verilmesi ve alınması icabeden fatura, gider pusulası, müstahsil makbuzu ile serbest meslek makbuzlarının verilmemesi, alınmaması veya düzenlenen bu belgelerde gerçek meblağdan farklı meblağlara yer verilmesi halinde her bir belge için özel usulsüzlük cezası kesileceği hüküm altına alınmıştır.

Anılan madde uyarınca, özel usulsüzlük cezasının kesilebilmesi için fatura, gider pusulası, müstahsil makbuzu veya serbest meslek makbuzunun verilmediği ve alınmadığı hususunun açık, mükellefi bağlayacak ve hukuken itibar edilebilecek biçimde olayın vukuu anında somut olarak tespiti zorunludur. Sonradan vergi inceleme raporu ile tespit edilen matrah farkı üzerinden fatura ya da benzeri belgelerin düzenlenmediği veya alınmadığı gerekçesiyle özel usulsüzlük cezası kesilmesi kanunun amacına aykırı düşecektir.

Uyuşmazlıkta yukarıda ifade edildiği şekilde somut bir tespit mevcut olmayıp davacının gerçek bir emtia teslimi veya hizmet ifasına dayanmayan faturaları kayıtlarına intikal ettirdiğinden bahisle özel usulsüzlük cezası kesildiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda, idari cezalar için de geçerli olan cezayı gerektiren fiilin tüm unsurları tamam olmadan failin cezalandırılamayacağı yolundaki genel ceza hukuku ilkesinin varsayım ya da kıyas yoluyla ceza tayinine olanak tanımaması karşısında, ceza kesilmesini öngören ve buna ilişkin koşulları düzenleyen maddede belirtilen unsurların bir arada gerçekleşmediği anlaşılmakta olup davacı adına kesilen özel usulsüzlük cezasında hukuka uygunluk görülmemiştir.

Vergi Mahkemesi bu gerekçeyle dava konusu cezayı kaldırmıştır.

Davalının temyiz istemini inceleyen Danıştay Üçüncü Dairesinin 21/11/2019 tarih ve E:2016/15218, K:2019/6539 sayılı kararı:

Davacı adına, aynı maddi olay nedeniyle re'sen tarh edilen katma değer vergileri ile kesilen vergi ziyaı cezalarının kaldırılması yolunda verilen … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararı, Danıştay Üçüncü Dairesinin 21/11/2019 tarih ve E:2016/14398, K:2019/6538 sayılı kararıyla bozulduğundan ve bozma üzerine verilecek karar dava konusu özel usulsüzlük cezasını etkileyeceğinden, anılan kararın sonucuna göre yeniden bir karar verilmek üzere temyize konu kararın da bozulması gerekmiştir.

Daire, bu gerekçeyle kararı bozmuştur.

… Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı ısrar kararı:

Mahkeme aynı hukuksal nedenler ve gerekçeyle ilk kararında ısrar etmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Israr kararının hukuka aykırı olduğu belirtilerek bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ … 'NİN DÜŞÜNCESİ: Temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar, dayandığı hukuksal nedenler ve gerekçe karşısında ısrar kararının bozulmasını sağlayacak nitelikte bulunmadığından, istemin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dayandığı hukuksal nedenler ve gerekçesi yukarıda açıklanan ısrar kararı, aynı hukuksal nedenler ve gerekçe ile Kurulumuzca da uygun bulunmuş olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek durumda görülmemiştir.

X - KARŞI OY

Vergi yükümlüsü veya sorumlusunun Vergi Usul Kanunu’nda belirlenmiş kural ve esaslar çerçevesinde belge düzenlemeleri veya belge almaları zorunludur. Belge düzenine uymanın en önemli sonucu yapılan işlemlerin ispatlanması ve denetlenebilmesidir.

Vergi hukukunun belge (yazılılık) esasına dayanmasından dolayı gerçek ve tüzel kişilerin vergilendirme ile ilgili yapmış oldukları işlemlerle alakalı olarak belge düzenlemeleri ve belge almaları zorunludur. Bu bağlamda belge düzenine şekil ve içerek açısından uyulmaması idari para cezası ile cezalandırılarak kanun hükümlerinin uygulanmaması yaptırıma bağlanmış, usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezaları düzenlenmiştir.

Özel usulsüzlük cezasının düzenlendiği Vergi Usul Kanunu'nun 353. maddesinde verilmesi ve alınması icabeden fatura, gider pusulası, müstahsil makbuzu ile serbest meslek makbuzlarının verilmemesi, alınmaması, düzenlenen bu belgelerde gerçek meblağdan farklı meblağlara yer verilmesi hallerinde özel usulsuzlük cezası verileceği belirtilmiştir. Madde metni açık ve yalın olup yoruma mahal bırakmayacak niteliktedir.

Objektif sorumluluk gereği belge verilmediği alınmadığı veya farklı meblağa yer verildiğinin yetkili idare tarafından tesbiti ile cezayı gerektiren fiilin varlığının yeterli olduğu düzenlenmiştir.

Kabahat niteliğindeki fiillerin karşılığı olan idari para cezaları ile suç niteliğindeki fiillerin karşılığı cezaların yargılama hukuku ve yargı yolu farklı olup, her iki fiilin yargılama ilkeleri arasında ortak unsurlar bulunmakla birlikte aynı niteliğe büründürülmesi mümkün olmayacağından, ısrar kararının Danıştay Üçüncü Dairesinin bozma kararı doğrultusunda inceleme yapılmak üzere bozulması gerektiği oyu ile karara katılmıyorum.