Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu E.2020/1309 K.2021/1254

Dava konusu istem: Davalı idarenin müeyyideli yazısı üzerine süresinden sonra ihtirazi kayıtla verilen düzeltme beyannamelerine istinaden 2013 yılının Ocak ilâ Temmuz, Eylül, Ekim ve Aralık dönemleri için tahakkuk eden katma değer vergileri, hesaplanan gecikme faizleri ile % 50 oranında kesilen vergi ziyaı cezalarının kaldırılması istemiyle dava açılmıştır.

... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E: ..., K: ... sayılı kararı:

Davacı hakkında herhangi bir vergi incelemesi yapılmadan, davalı idarenin beyanname vermeye zorlayan yazısının ardından ihtirazi kayıtla verilen düzeltme beyannameleri üzerine tahakkuk ettirilen vergiler, hesaplanan gecikme faizleri ile kesilen vergi ziyaı cezalarında hukuka uygunluk bulunmamaktadır.

Mahkeme bu gerekçeyle dava konusu vergileri, gecikme faizlerini ve vergi ziyaı cezalarını kaldırmıştır.

Davalının temyiz istemini inceleyen Danıştay Dördüncü Dairesinin 27/12/2018 tarih ve E:2016/20345, K:2018/15299 sayılı kararı:

Beyanname verme süresi geçirildikten sonra verilen katma değer vergisi düzeltme beyannamesine konulan ihtirazi kaydın, bu beyanname üzerine tahakkuk eden vergiye dava açma hakkı vermesi mümkün değildir.

Verginin süresinde tahakkuk ettirilmemesi nedeniyle vergi ziyaı cezası kesilmesi, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 341. maddesinin gereği olduğundan, Mahkemece yeniden verilecek kararda bu hususun ayrıca gözetileceği açıktır.

Daire bu gerekçeyle kararı bozmuştur.

... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E: ..., K: ... sayılı ısrar kararı:

Mahkeme, aynı hukuksal nedenler ve gerekçeyle ilk kararında ısrar etmiştir.

... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E: ... sayılı kararı:

... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E: ..., K: ... sayılı ısrar kararının davalı idare tarafından 14/11/2019 tarihinde verilen dilekçeyle temyiz edildiği, bu dilekçenin davacıya tebliğ edilmeye çalışılması sırasında UYAP tarafından davacının 22/09/2019 tarihinde vefat ettiği uyarısının verildiği anlaşılmıştır.

Bu durumda, davacının vefat etmesi nedeniyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 26. maddesi uyarınca dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilmesi gerekmektedir.

Mahkeme, bu gerekçeyle dosyanın işlemden kaldırılmasına karar vermiş ve davalı tarafından işlemden kaldırma kararının kaldırılmasının istenmesinin ardından dosyayı Danıştaya göndermiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Mahkemece, uyuşmazlık hakkında karar verildikten sonra bu karar kaldırılarak dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilemeyeceği, bu hususta ancak, ısrar kararına yöneltilen temyiz istemini incelemekle görevli Danıştayın ilgili dairesince karar verilebileceği belirtilerek dosyanın işlemden kaldırılması yolunda verilen mahkeme kararının kaldırılması; beyanname verme süresi geçtikten sonra verilen düzeltme beyannamesine konulan ihtirazi kaydın, bu beyannameye istinaden tahakkuk eden vergiye karşı dava açılmasına olanak sağlamayacağı belirtilerek ısrar kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

Dosyanın işlemden kaldırılması yolunda verilen ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E: ... sayılı kararının kaldırılması; İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 26. maddesindeki düzenleme dikkate alınmak suretiyle karar verilmek üzere ısrar kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

UYAP'tan edinilen davacıya ait nüfus kayıt örneğinin incelenmesinden, davacının, temyize konu ısrar kararının verilmesinden önce 22/09/2019 tarihinde vefat ettiği anlaşılmıştır. Israr kararının ve davalı idarenin ısrar kararına yönelttiği temyiz istemine ilişkin dilekçenin, vefat etmesi nedeniyle davacıya tebliğ edilememesi üzerine mahkemece bu durum fark edilerek ısrar kararının verilmesinden sonra 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 26. maddesi uyarınca dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilmiştir. Bu karar üzerine davalı idare tarafından 26/08/2020 tarihinde verilen dilekçe ile dosyanın işlemden kaldırılması yolunda verilen mahkeme kararının kaldırılması istenmiştir.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun ''Tarafların kişilik veya niteliğinde değişiklik'' başlıklı 26. maddesinin birinci fıkrasında, dava esnasında ölüm veya herhangi bir sebeple tarafların kişilik veya niteliğinde değişiklik olursa, davayı takip hakkı kendisine geçenin başvurmasına kadar; gerçek kişilerden olan tarafın ölümü halinde, idarenin mirasçılar aleyhine takibi yenilemesine kadar dosyanın işlemden kaldırılmasına ilgili mahkemece karar verileceği; dördüncü fıkrasında ise dosyaların işlemden kaldırılmasına dair kararların diğer tarafa tebliğ edileceği kurala bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın işlemden kaldırılması yolunda verilen mahkeme kararının kaldırılması istemi hakkındaki inceleme:

Davacının vefatının temyize konu ısrar kararının verildiği tarihten önce gerçekleştiği hususu göz önüne alındığında, mahkemece, İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 26. maddesi uyarınca dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilmesi gerekirken ısrar kararı vermesinde ve ısrar kararının verildiği tarihten sonra davacının vefat ettiği görülerek İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun anılan düzenlemesi uyarınca dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilmesinde hukuka uyarlık bulunmaktadır.

Bu nedenle, dosyanın işlemden kaldırılması yolunda verilen mahkeme kararının kaldırılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Israr kararına yöneltilen temyiz istemi hakkındaki inceleme:

Davacının ısrar kararının verilmesinden önce 22/09/2019 tarihinde vefat ettiğinin anlaşılması karşısında, uyuşmazlığın esası incelenmek suretiyle verilen ısrar kararında hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmış olup İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 26. maddesindeki kural dikkate alınmak suretiyle karar verilmek üzere temyize konu ısrar kararının bozulması gerekmektedir.