Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu E.2022/1019 K.2023/1447

Dava konusu istem: Davacı adına, kayıt dışı ikrazatçılık faaliyetinde bulunduğundan bahisle hakkında düzenlenen vergi tekniği raporu ve vergi inceleme raporları uyarınca re'sen tarh edilen 2010 yılı gelir vergisi, aynı yılın Ocak-Mart, Nisan-Haziran, Temmuz-Eylül, Ekim-Aralık dönemleri geçici vergiler, Ocak ilâ Aralık dönemleri banka muameleleri vergileri ile vergilerin üç katı tutarında kesilen vergi ziyaı cezalarının ve aynı yılın Ocak ila Aralık dönemleri için 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun mükerrer 355. maddesinin birinci fıkrasının (1) numaralı bendi uyarınca kesilen özel usulsüzlük cezaları ve 2010 yılı için 213 sayılı Kanun'un 353. maddesinin (1) numaralı fıkrası uyarınca kesilen özel usulsüzlük cezasının kaldırılması istemiyle dava açılmıştır.

... Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı:

Davacı hakkında düzenlenen … tarih ve … sayılı Vergi Tekniği Raporu'nda yer alan tespitler incelendiğinde, 2009 ilâ 2013 yıllarında POS cihazından para çekimi yapmak suretiyle ikrazatçılık yaptığı açık olan davacının, sadece ifadesi alınan 25 kişinin beyanlarına başvurularak, davacı tarafından belirli firmalara düzenlenen tüm faturaların gerçek bir mal teslimi veya hizmet ifasına dayanmadığı ve bu faturaların ikrazatçılık faaliyetini perdelemek için düzenlendiği kanaati ile faturalarda yer alan tutar üzerinden ortalama % 2,5 oranında komisyon elde edildiği ve %1 banka komisyonu ödediği kabul edilerek,

hangi satışların gerçek hangi satışların ikrazatçılık faaliyetine ilişkin olduğu konusunda somut ve objektif kriterlere dayanan bir ayrım ile yeterli araştırma ve inceleme yapılmaksızın varsayımdan hareketle belirlenen matrah farkı üzerinden yapılan vergi ziyaı cezalı tarhiyatta hukuka uygunluk bulunmamıştır.

Diğer taraftan, davacı adına kesilen özel usulsüzlük cezalarında da hukuka uygunluk görülmemiştir.

Vergi Mahkemesi bu gerekçeyle vergi ve cezaları kaldırmıştır.

Davalının temyiz istemini inceleyen Danıştay Dördüncü Dairesinin 30/03/2021 tarih ve E:2016/15569, K:2021/1907 sayılı kararı:

Özel usulsüzlük cezaları yönünden yapılan inceleme:

Davalı idarenin temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü nedenler, temyiz istemine konu kararın özel usulsüzlük cezalarına ilişkin hüküm fıkrasının bozulmasını sağlayacak nitelikte bulunmamıştır.

Vergi ziyaı cezalı tarhiyatlar yönünden yapılan inceleme:

Uyuşmazlık konusu olayda, tarafların ifadelerinden ve banka hesap hareketlerinin incelenmesinden ikrazatçılık faaliyetinde bulunduğu anlaşılan davacı adına davalı idare tarafından tespit edilen matrah ve bu matrah üzerinden yapılan tarhiyatlar hukuka uygun olup, aksi yönde verilen Vergi Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

Diğer taraftan yeniden verilecek kararda, geçici vergi aslı yönünden ayrıca değerlendirme yapılması, geçici vergilere bağlı olarak kesilen vergi ziyaı cezasının üç kat yerine bir kat olarak uygulanmasının hakkaniyete uygun olacağının göz önünde bulundurulması gerekmektedir.

Daire bu gerekçeyle vergi mahkemesi kararının özel usulsüzlük cezalarına ilişkin hüküm fıkrasını onamış, vergi ziyaı cezalı tarhiyatlara ilişkin hüküm fıkrasını bozmuş; davalı idarenin karar düzeltme istemini reddetmiştir.

... Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı ısrar kararı:

Vergi Mahkemesi, vergi ziyaı cezalı tarhiyatlara münhasır hale gelen uyuşmazlıkta, ilk kararında yer alan hukuksal nedenler ve gerekçeyle ısrar etmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı adına yapılan vergi ziyaı cezalı tarhiyatın hukuka uygun olduğu ve ısrar kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: Temyizen incelenen ısrar kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı 12/10/2015 tarihli dava dilekçesinde ikametgah adresini "..." olarak belirtmiştir. UYAP ortamında yapılan MERNİS (Yurt içi) Adres Bilgisi sorgulamasında, davacının MERNİS adresinin 30/03/2015 ila 25/04/2018 tarihleri arasında "..." olduğu, 25/04/2018 tarihinden itibaren ise "..." olduğu anlaşılmaktadır.

Mahkemece 03/03/2016 tarihinde verilen ilk karar ile davalı idarenin temyiz dilekçesi, davacının dava dilekçesinde beyan ettiği adreste tebliğ edilmiştir.

Danıştay Dördüncü Dairesinin 30/03/2021 tarihli kısmen onama, kısmen bozma kararı 13/07/2021 tarihinde davacının dava dilekçesinde beyan ettiği adrese tebliğe çıkarılmış, ancak adresten taşındığı şerhi düşülerek iade edilmiştir. Bunun üzerine davalı idarenin karar düzeltme dilekçesi ile birlikte 12/08/2021 tarihinde aynı adrese tebliğe çıkarılmış ve 7201 sayılı Tebligat Kanunu'nun 35. maddesi gereği tebliğ evrakının bir nüshasının muhatabın adresinin kapısına asılarak tebliğ edildiğine dair şerh düşülerek tebliğ edilmiştir. Yine Danıştay Dördüncü Dairesinin 27/12/2021 tarihli davalı idarenin karar düzeltme isteminin reddine dair kararı aynı adreste 31/03/2022 tarihinde 7201 sayılı Kanun'un 35. maddesi gereği muhatabın kapısına yapıştırılarak tebliğ edilmiştir.

Vergi Mahkemesinin 27/04/2022 tarihli ısrar kararı da yine dava dilekçesinde beyan edilen "..." adresinde 12/05/2022 tarihinde tebliğe çıkarılmış, tebliğ alındısına muhatabın adresten sürekli olarak ayrıldığı şerhi düşülerek evrakın iade edilmesi üzerine 20/05/2022 tarihinde aynı adreste 7201 sayılı Kanun'un 35. maddesi uyarınca tebliğ edilmiştir.

İLGİLİ MEVZUAT

7201 sayılı Tebligat Kanunu'nun 21. maddesinde şu kurala yer verilmiştir:

"Kendisine tebligat yapılacak kimse veya yukarıdaki maddeler mucibince tebligat yapılabilecek kimselerden hiçbiri gösterilen adreste bulunmaz veya tebellüğden imtina ederse, tebliğ memuru tebliğ olunacak evrakı, o yerin muhtar veya ihtiyar heyeti azasından birine veyahut zabıta amir veya memurlarına imza mukabilinde teslim eder ve tesellüm edenin adresini ihtiva eden ihbarnameyi gösterilen adresteki binanın kapısına yapıştırmakla beraber, adreste bulunmama halinde tebliğ olunacak şahsa keyfiyetin haber verilmesini de mümkün oldukça en yakın komşularından birine, varsa yönetici veya kapıcıya da bildirilir. İhbarnamenin kapıya yapıştırıldığı tarih, tebliğ tarihi sayılır.

(Ek fıkra: 11/1/2011-6099/5 md.) Gösterilen adres muhatabın adres kayıt sistemindeki adresi olup, muhatap o adreste hiç oturmamış veya o adresten sürekli olarak ayrılmış olsa dahi, tebliğ memuru tebliğ olunacak evrakı, o yerin muhtar veya ihtiyar heyeti azasından birine veyahut zabıta amir veya memurlarına imza karşılığında teslim eder ve tesellüm edenin adresini ihtiva eden ihbarnameyi gösterilen adresteki binanın kapısına yapıştırır. İhbarnamenin kapıya yapıştırıldığı tarih, tebliğ tarihi sayılır.

(Ek: 19/3/2003-4829/5 md.) Muhtar, ihtiyar heyeti azaları, zabıta amir ve memurları

yukarıdaki fıkralar uyarınca kendilerine teslim edilen evrakı kabule mecburdurlar." düzenlemelerine yer verilmiştir.

Aynı Kanun'un 35. maddesinin ilk üç fıkrasında ise şu düzenlemeler yer almaktadır:

"Kendisine veya adresine kanunun gösterdiği usullere göre tebliğ yapılmış olan kimse, adresini değiştirirse, yenisini hemen tebliği yaptırmış olan kaza merciine bildirmeye mecburdur. Bu takdirde bundan sonraki tebliğler bildirilen yeni adrese yapılır.

(Değişik fıkra: 11/1/2011-6099/9 md.) Adresini değiştiren kimse yenisini bildirmediği ve adres kayıt sisteminde yerleşim yeri adresi de tespit edilemediği takdirde, tebliğ olunacak evrakın bir nüshası eski adrese ait binanın kapısına asılır ve asılma tarihi tebliğ tarihi sayılır.

(Değişik: 19/3/2003-4829/11 md.) Bundan sonra eski adrese çıkarılan tebliğler muhataba yapılmış sayılır."

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Uyuşmazlıkta, davacının MERNİS adresinin 25/04/2018 tarihinden itibaren "..." olduğu dikkate alındığında, Danıştay Dördüncü Dairesinin 30/03/2021 tarihli kararının 13/07/2021 tarihinde davacının dava dilekçesinde beyan ettiği adrese tebliğe çıkarılması, ancak adresten taşındığı şerhi düşülerek iade edilmesi üzerine tebliğ edilecek evrakın, Tebligat Kanunu'nun 21. maddesi uyarınca söz konusu tarihlerde güncel MERNİS adresi olan "..." adresinde tebliğe çıkarılması ve tebliğ edilmesi gerekirken, Kanun'un 35. maddesi uyarınca eski adreste yeniden tebliğe çıkarılarak tebliğ edilmesinin Tebligat Kanunu hükümlerine uygun olduğundan söz edilemeyecektir.

Bu nedenle, Danıştay Dördüncü Dairesinin 30/03/2021 tarih ve E:2016/15569, K:2021/1907 sayılı kararının davacının güncel MERNİS adresinde tebliğ edilip, davacıya kararın düzeltilmesini isteme imkanı tanınmak suretiyle dosyanın tekemmül ettirilerek bir karar verilmesi gerekirken, davacıya karar düzeltme yoluna başvurma hakkı tanınmadan verilen ısrar kararında hukuka uygunluk bulunmamaktadır.