Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu E.2022/1047 K.2024/403

Dava konusu istem: Davacı tarafından, 21/05/2014 tarihli tarhiyat öncesi uzlaşmaya karşı yaptığı itiraz başvurusunun reddine dair … tarih ve … sayılı işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır. ... Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı:

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun ek 11. maddesinin birinci fıkrasının uyuşmazlığa konu döneminde yürürlükte olan halinde, Maliye Bakanlığının vergi incelemesine dayanılarak tarh edilecek vergilerle kesilecek cezalarda tarhiyat öncesi uzlaşma yapılmasına izin verebileceği; ikinci fıkrasında tarhiyattan önce uzlaşmaya varılması halinde tutanakla tespit edilen bu husus hakkında dava açılamayacağı ve hiçbir mercie şikayette bulunulamayacağı;

üçüncü fıkrasında tarhiyat öncesi uzlaşmanın temin edilememiş veya uzlaşma müzakeresinde uzlaşmaya varılamamış olması halinde mükellefler veya ceza muhatabı olanların verginin tarhından ve cezanın kesilmesinden sonra uzlaşma talep edemeyecekleri ve dördüncü fıkrasında tarhiyat öncesi uzlaşmaya ilişkin esas ve usullerin yönetmelikte belirtileceği düzenlemelerine yer verilmiştir.

31/10/2011 tarih ve 28101 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Tarhiyat Öncesi Uzlaşma Yönetmeliği'nin 8. maddesinin (2) numaralı fıkrasında, uzlaşma talebinin inceleme tutanağında yer almasının, ilgili mercie yapılmış yazılı başvuru yerine geçeceği düzenlenmiştir.

Yönetmelik'in 10. maddesinin (1) numaralı fıkrasında ise vergi incelemesini yapanların, mükellefin uzlaşma talebi üzerine, yetkili uzlaşma komisyonu başkanı ile temas kurarak uzlaşma gününü belirleyeceği, belirlenen uzlaşma gün ve saatinin, bir yazı ile uzlaşma gününden en az on beş gün önce mükellefe bildirileceği veya inceleme tutanağına yazılacağı, mükellefin istemesi halinde on beş günlük süreye bağlı kalınmaksızın daha önceki bir tarihin uzlaşma günü olarak belirlenebileceği hükmüne yer verilmiştir.

Anılan Yönetmelik'in 13. maddesinin (1) numaralı fıkrasında, yapılan vergi incelemeleri sonucu, uzlaşmaya konu tarh edilecek vergi ve kesilmesi öngörülen ceza miktarının, incelemeyi yapan tarafından düzenlenecek bir raporla uzlaşma gününden en az on beş gün önce yetkili uzlaşma komisyonuna ve ilgiliye bildirileceği, uzlaşma gününün on beş günden önceki bir tarih olarak belirlenmesi halinde inceleme raporunun bu tarihten önce mükellefe tebliğ edileceği, gerektiğinde bu inceleme raporunun, ön rapor şeklinde de düzenlenebileceği.

(2) numaralı fıkrasında, uzlaşma talebinin işleme konulabilmesi için, incelemeyi yapanın, mükellefin uzlaşma talebi ile birlikte mükellef hakkında düzenleyeceği inceleme raporunu yetkili uzlaşma komisyonuna intikal ettirmesinin şart olduğu, (3) numaralı fıkrasında inceleme raporunun, ilgili mükellef ile komisyona intikal ettirilmeden uzlaşma yapılamayacağı belirtilmiştir.

Yine Yönetmelik'in 16. maddesinin (1) numaralı fıkrasında, belirlenen gün ve saatte mükellef veya vekilinin iştiraki ile toplanan uzlaşma komisyonunun konuyu tartışacağı, uzlaşma sağlandığı takdirde durumu bir tutanakla tespit edeceği, bu tutanağın komisyon başkan ve üyeleri ile mükellef veya vekili tarafından imzalanarak bir nüshasının ilgiliye derhal verileceği ve bir nüshasının da üç gün içerisinde rapor ve ekleriyle birlikte ilgili vergi dairesine gönderileceği düzenlenmiştir.

Aynı maddenin (2) numaralı fıkrasında ise uzlaşma tutanağında; mükellefin adı soyadı/ünvanı ve adresi, bağlı olduğu vergi dairesi ve vergi kimlik numarası veya T.C. kimlik numarası, incelemenin konusu, dönemi, bulunan matrah farkı, tarh edilmesi öngörülen vergi tutarları, üzerinde uzlaşılan vergi miktarı, uzlaşılan ceza miktarı, incelemeyi yapanın adı soyadı ve ünvanı gibi hususların yanı sıra uzlaşma ile ilgili açıklamaların yer alacağı hükümlerine yer verilmiştir.

Dosyanın incelenmesinden, davacının 19/02/2013 tarihli inceleme tutanağında tarhiyat öncesi uzlaşma talebinde bulunduğu, 21/05/2014 tarihinde uzlaşmaya varıldığı, davacının uzlaşma tutanağının usulsüz olduğu gerekçesiyle davalı idareye yaptığı itirazın reddine dair işlemin 10/01/2015 tarihinde tebliği üzerine uzlaşma işleminin usulsüz yapıldığından bahisle iptali istemiyle 04/02/2015 tarihinde işbu davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

… tarih ve … sayılı uzlaşma tutanağı incelendiğinde, tutanağın yukarıda anılan Yönetmelik hükümlerine aykırı olarak düzenlendiği ve anılan Yönetmelik'te belirtilen şartlardan uzlaşmanın yapılacağı gün ve saatin bildirileceğine ilişkin tebliğ usulünün gerçekleştirilmediği görüldüğünden uzlaşma tutanağının hukuka aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.

Vergi Mahkemesi bu gerekçeyle dava konusu işlemi iptal etmiştir.

Davalının temyiz istemini inceleyen Danıştay Dördüncü Dairesinin 09/12/2019 tarih ve E:2019/4187, K:2019/8483 sayılı kararı:

Olayda, davacının 19/02/2013 tarihli inceleme tutanağında tarhiyat öncesi uzlaşma talebinde bulunduğu, 21/05/2014 tarihinde uzlaşmaya varıldığı, davacının uzlaşma tutanağının usulsüz olduğu gerekçesiyle davalı idareye yaptığı itiraz başvurusunun reddine ilişkin işlemin 10/01/2015 tarihinde kendisine tebliği üzerine, uzlaşma tutanağının usulsüz düzenlendiğinden bahisle iptali istemiyle 04/02/2015 tarihinde bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlıkta davacının uzlaşma toplantısından haberdar olarak toplantıya iştirak ettiği, düzenlenen tutanağın uzlaşmanın vaki olmadığı, başka bir deyişle davacı tarafından uzlaşmanın kabul edilmediği yönünde bir kayıt içermediği, ek olarak davacının iradesini yansıtmayan bir tutanağı imzalamak suretiyle teslim almasının hayatın olağan akışına aykırı olduğu anlaşılmaktadır. Tutanağın incelenmesinden de davacının uzlaşmanın vaki olduğuna yönelik iradesini yansıttığı görülmüştür.

Buna göre, tarhiyat öncesi uzlaşmaya varıldığı, bu hususun usulüne uygun olarak düzenlenmiş tutanakla kayıt altına alındığı ve Kanun'un amir hükmü gereği uzlaşılan husus hakkında dava açılamayacağı ve hiçbir mercie şikayette bulunulamayacağı açık olduğundan Vergi Mahkemesi kararında hukuka uygunluk bulunmamaktadır.

Daire bu gerekçeyle temyize konu kararı bozmuş; davacının karar düzeltme istemini reddetmiştir.

… Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı ısrar kararı:

Vergi Mahkemesi, ilk kararında yer alan hukuksal nedenler ve gerekçeyle ısrar etmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Yapılan işlemlerin hukuka uygun olduğu belirtilerek ısrar kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Vergi Mahkemesinin iptal kararı üzerine davalı idare tarafından yeniden uzlaşma tarihi verildiği, usulüne uygun olarak yapılan uzlaşma sonucu tahakkuk eden tüm borçların ödendiği, vergi idaresine hiçbir borcun olmadığına dair yazının da dilekçe ekinde sunulduğu belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar, kararın bozulmasını gerektirecek durumda görülmemiştir.

X - KARŞI OY

Temyiz isteminin kabulü ile ısrar kararının Danıştay Dördüncü Dairesinin kararında yer alan hukuksal nedenler ve gerekçe uyarınca bozulması gerektiği oyu ile karara katılmıyorum.