Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu E.2022/1239 K.2023/1269

Dava konusu istem: Dış giyim eşyası imalatı faaliyetiyle iştigal etmekteyken 31/12/2010 tarihinde faaliyetini sonlandıran davacı adına, 2010 yılının Mayıs ila Aralık dönemlerine ait katma değer vergisi, vergi ziyaı cezası ve gecikme faizi ile 2010 yılının Kasım dönemine ilişkin özel usulsüzlük cezasının tahsili amacıyla düzenlenen … tarih ve .. takip numaralı ödeme emrinin iptali istemiyle dava açılmıştır. ... Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı:

Davacı adına düzenlenen ödeme emri içeriğinde yer alan vergi ve cezalara ilişkin ihbarnamelerin tebliği incelendiğinde, tebligatın 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 102. maddesinin son fıkrasında öngörüldüğü şekilde yapılmadığı görülmüştür. Zira ihbarnamelere ilişkin tebliğ mazbatası "... adresin o anda kapalı olması sebebiyle iade edilmiştir." ifadelerine yer verilmek ve sadece tebliğ memuru tarafından imzalanmak suretiyle düzenlenmiştir.

Tebliğ mazbatasının, komşularından bir kişi veya muhtar veya ihtiyar heyeti üyelerinden biri veyahut bir zabıta memuru huzurunda, tarih ve imza konulması ayrıca hazır bulunanlara imzalatılması suretiyle düzenlenmesi gerekirken bu şekilde düzenlenmediği ve dağıtıcı tarafından tarih ve imza konulmak suretiyle tebliğ zarfının iadesi üzerine ilanen tebliğ yoluna başvurulduğu anlaşılmaktadır.

Bu durumda, davalı idarece tebligatın ilan yoluyla yapılmasına ilişkin sebebin açıkça ortaya konulamaması nedeniyle usulüne uygun bir şekilde tahakkuk etmeyen kamu alacağının tahsili amacıyla davacı adına düzenlenen ödeme emrinde hukuka uygunluk bulunmamaktadır.

Vergi Mahkemesi bu gerekçeyle ödeme emrini iptal etmiştir.

Davalının istinaf istemini inceleyen … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı:

Vergi Dava Dairesi, istinaf istemine konu vergi mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu gerekçesiyle istemi reddetmiştir.

Davalının temyiz istemini inceleyen Danıştay Dördüncü Dairesinin 03/02/2022 tarih ve E:2018/2883, K:2022/566 sayılı kararı:

Temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar, temyiz istemine konu kararın, ödeme emrinin, … tarih ve …, …, …, …, … ve … sayılı ihbarnameler dışındaki diğer ihbarnamelerden kaynaklanan kamu alacağına ilişkin hüküm fıkrasının bozulmasını sağlayacak nitelikte bulunmamıştır.

Dava konusu ödeme emrin içeriği vergi borçlarına ilişkin … tarih ve …, …, …, …, … ve … sayılı ihbarnameler davacının ikametgâh adresi olan "… Mahallesi ... Sok. No:… Küçükçekmece/İstanbul" adresinde 15/09/2015 ve 03/11/2015 tarihlerinde tebliğe çıkarılmış, davacının en yakın komşusunca verilen beyana istinaden adresten taşındığı şerhi düşülerek tebliğ zarfı merciine iade edilmiştir.

21/10/2015 tarihinde mahalle muhtarı ve adreste ikamet ettiğini belirten kişi nezdinde düzenlenen adres tespit tutanağıyla davacının adresten taşındığı, adreste başka birinin ikamet ettiği, muhtarlık kaydının bulunmadığı tespit edilmiş, ifade sahibinin ismine yer verilerek ve imzadan imtina ettiği belirtilerek değinilen tespitler muhtar mührü ve imzasıyla tutanak altına alınmıştır.

Ödeme emrinin dayanağı … tarih ve …, …, …, …, … ve … sayılı ihbarnamelerin davacının ikametgah adresinde tebliğ edilmeye çalışıldığı, buna ilişkin adres tespit tutanağı tanzim edildiği ve bu tutanağın ihbarnamelerle ilişkilendirildiği görüldüğünden anılan ihbarnameler içeriği vergi ve cezaların ilan yoluyla tebliğ edilmesinde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.

Bu durumda, dava konusu ödeme emrinin, … tarih ve …, …, …, …, … ve … sayılı ihbarnamelerden kaynaklanan kamu alacağına ilişkin kısmında hukuka aykırılık bulunmadığından, temyize konu kararın değinilen hüküm fıkrasının bozulması gerekmiştir.

Daire bu gerekçeyle Vergi Dava Dairesinin, mahkeme kararının, dava konusu ödeme emrinin, … tarih ve …, ..., …, …, … ve … sayılı ihbarnamelerden kaynaklanan kamu alacağına ilişkin kısmının iptaline dair hüküm fıkrasına yöneltilen istinaf başvurusunun reddine ilişkin hüküm fıkrasını bozmuş, ödeme emrinin, diğer ihbarnamelerden kaynaklanan kamu alacağına ilişkin kısmının iptaline dair hüküm fıkrasına yöneltilen istinaf başvurusunun reddine ilişkin hüküm fıkrasını onamıştır.

… Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin .. tarih ve E:…, K:… sayılı ısrar kararı:

Bölge İdare Mahkemesi, ilk kararında yer alan hukuksal nedenler ve gerekçeyle bozulan hüküm fıkrası yönünden ısrar etmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

… tarih ve …, …, …, …, … ve … sayılı ihbarnamelerin davacının ikametgâh adresinde tebliğ edilmeye çalışıldığı, davacının adreste bulunmaması üzerine adres tespit tutanağının tanzim edildiği ve anılan tutanaklar ile ihbarnamelerin ilişkilendirildiği, bu nedenle dava konusu edilen ödeme emrinin, … tarih ve …, …, …, …, … ve … sayılı ihbarnamelerden kaynaklanan kamu alacağına ilişkin kısmının hukuka uygun olduğu belirtilerek ısrar kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ: Olayda, ilanen tebliğden önce davacının işi bırakmada bildirdiği adreste ve akabinde idarece tespit edilen bilinen yeni adresinde bulunamadığı hususu adres tespit tutanaklarıyla 213 sayılı Kanun'un 102. maddesinde öngörülen usullere uygun olarak tespit edildiğinden ödeme emriyle tahsili amaçlanan … tarih ve …, …, …, …, … ve … sayılı ihbarnamelere ilişkin vergi ve cezaları yönünden 213 sayılı Kanun'un 103. maddesinde öngörülen ilanen tebliğe ilişkin koşulların gerçekleştiği sonucuna varılmıştır.

Bu durumda davacı adına ilanen yapılan tebligatın 213 sayılı Kanun'un 104. maddesinde yer alan şekil koşullarına uygun olup olmadığı incelenerek karar verilmek üzere ısrar kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Asıl amme borçlusu davacı, dış giyim eşyası imalatı faaliyetiyle iştigal etmekteyken 31/12/2010 tarihinde faaliyetini sonlandırmıştır. Davacının işi bırakma bildiriminde beyan ettiği adrese gidilmiş ancak adresin sürekli kapalı olduğu ve adreste davacının bulunamadığı şerhi düşülerek 18/07/2012 tarihinde memur ve mahalle muhtarının imzasıyla tutanak düzenlenmiştir.

15/09/2015 tarihinde davacı adına düzenlenen vergi inceleme raporunda, davacının MERNİS adresinin "… Mah. … Sok. No:… Küçükçekmece/İstanbul" olduğu tespit edilmiştir. Anılan rapor ile tespit edilen adres davalının ıttılaına girmiştir.

Dava konusu ödeme emri içeriği vergi ve cezaların bir kısmına ait … tarih ve …, …, …, …, … ve … sayılı ihbarnameler, davalı idarece tespit edilen bilinen adreste, 20/10/2015 tarihli tebliğ zarfıyla birlikte tebliğe çalışılmış ancak davacının ilgili adresten taşındığı ve ilgili adreste İ.İ. adlı bir şahsın ikamet ettiği tespit edildiğinden posta yoluyla tebliğ edilememiştir. Anılan tespitlere ilişkin olarak 21/10/2015 tarihinde memur ve mahalle muhtarının imzasıyla tutanak düzenlenmiştir.

Bunun üzerine anılan ihbarnamelere ilişkin vergi ve cezalar ilanen tebliğ edilmiş, kamu alacağının davacıdan tahsil edilememesi üzerine dava konu ödeme emri düzenlenmiştir.

İLGİLİ MEVZUAT

213 sayılı Kanun'un "Tebliğ evrakının teslimi" başlıklı 102. maddesinin 7061 sayılı Kanun'un 17. maddesiyle değiştirilmeden önceki hali şu şekildedir:

"Tebliğ olunacak evrakı muhtevi zarf posta idaresince muhatabına verilir ve keyfiyet muhatap ile posta memuru tarafından taahhüt ilmühaberine tarih ve imza konulmak suretiyle tesbit olunur.

Muhatabın zarf üzerinde yazılı adresini değiştirmesinden dolayı bulunamamış olması halinde posta memuru durumu zarf üzerine yazar ve mektup posta idaresince derhal tebliği yaptıran daireye geri gönderilir.

Muhatabın geçici olarak başka bir yere gittiği, bilinen adresinde bulunanlar veya komşuları tarafından bildirildiği takdirde keyfiyet ve beyanda bulunanın kimliği tebliğ alındısına yazılarak altı beyanı yapana imzalatılır. İmzadan imtina ederse, tebliği yapan bu ciheti şerh ve imza eder ve tebliğ edilemiyen evrak çıkaran mercie iade olunur.

Bunun üzerine tebliği çıkaran merci tarafından tayin olunacak münasip bir süre sonra yeniden tebliğ çıkarılır. İkinci defa çıkarılan tebliğ evrakı da aynı sebeple tebliğ edilemiyerek iade olunursa tebliğ ilan yolu ile yapılır.

Muhatap imza edecek kadar yazı bilmez veya her hangi bir sebeple imza edemiyecek durumda bulunursa sol elinin baş parmağı bastırılmak suretiyle tebliğ olunur.

Muhatap tebelluğdan imtina ederse tebliğ edilecek evrak önüne bırakılmak suretiyle tebliğ edilir.

Yukarıdaki fıkralarda yazılı işlemler komşularından bir kişi veya muhtar veya ihtiyar heyeti üyelerinden biri veyahut bir zabıta memuru huzurunda icra ve keyfiyet taahhüt ilmühaberine yazılarak tarih ve imza vaz'edilmek ve hazır bulunanlara da imzalatılmak suretiyle tesbit olunur."

Kanun'un 103. maddesinin 7061 sayılı Kanun'un 18. maddesiyle değiştirilmeden önceki halinde ise muhatabın adresinin hiç bilinmemesi, bilinen adresinin yanlış veya değişmiş olması nedeniyle gönderilmiş olan mektubun geri gelmesi ve başkaca sebeplerden dolayı posta ile tebliğ yapılmasına imkan bulunmaması hallerinde tebliğin ilan yoluyla yapılacağı belirtilmiş, 104. maddesinde ise ilanen tebliğin şekil şartlarına yer verilmiştir.

Anılan Kanun'un 106. maddesinde de ilanın neticeleri düzenlenmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Asıl amme borçlusu davacı adına düzenlenip ilanen tebliğ edilen … tarih ve …, …, …, …, … ve … sayılı ihbarnamelerin ilanen tebliğinden önce adres tespit tutanaklarıyla davacının işi bırakmada bildirdiği adreste ve akabinde davalı idarece tespit edilen bilinen yeni adresinde bulunamadığı hususu 213 sayılı Kanun'un 102. maddesinde öngörülen usullere uygun olarak tespit edilmiştir. Bu nedenle anılan ihbarnameler yönünden 213 sayılı Kanun'un 103. maddesinde öngörülen ilanen tebliğe ilişkin koşulların gerçekleştiği sonucuna varılmıştır.

Bu durumda ilanen tebliğ edilen … tarih ve …, …, …, …, … ve … sayılı ihbarnamelerin içeriği vergi ve cezalara ilişkin kamu alacaklarının tahsili amacıyla düzenlenen ödeme emrinin anılan kısmının iptali yolunda verilen Mahkeme kararına yöneltilen istinaf isteminin reddine dair ısrar kararında hukuka uygunluk bulunmadığından ısrar kararının bozulması gerekmiştir.

Diğer taraftan, bozma kararı üzerine yeniden verilecek kararda anılan vergi ve cezaların ilanen tebliğ edilmesinin 213 sayılı Kanun'un 104. maddesinde düzenlenen şekle uygun olup olmadığı yönünden inceleme ve değerlendirme yapılmak suretiyle hüküm kurulacağı tabiidir.