Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu E.2022/1578 K.2024/8

Dava konusu istem: Davacı adına, sahibi olduğu arsanın kat karşılığı inşaat sözleşmesi kapsamında müteahhide verilmesi sonucunda iktisap ettiği bağımsız bölümlerin satışından elde edilen ticari kazancın beyan dışı bırakıldığından bahisle takdir komisyonu kararları uyarınca tarh edilen 2010 yılına ait gelir vergisi, aynı yılın Temmuz-Eylül ve Ekim-Aralık dönemlerine ilişkin geçici vergiler ile vergilerin bir katı tutarında kesilen vergi ziyaı cezalarının kaldırılması istemiyle dava açılmıştır.

... Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı:

Davacı tarafından iktisap olunan taşınmaz kat karşılığı inşaat sözleşmesi uyarınca müteahhide teslim edilmiştir. Kat karşılığı inşaat sözleşmesi uyarınca davacıya arsa payı karşılığında yirmi üç adet bağımsız bölüm teslim edilmiştir. Davacı söz konusu bağımsız bölümlerden on adedini 2010 yılında satmıştır.

Davalı idarece savunma dilekçesinde davacının elde ettiği kazancın arızi kazanç olarak vergilendirildiği ileri sürülmüş ise de takdir komisyonunca matrahın tespitinde esas alınan tutanakta, ilgili gelirin ticari kazanç hükümlerine göre vergilendirileceği belirtildiğinden, davalının anılan iddiasına itibar edilmemiştir.

Davacı tarafından yapılan satışların ticari kazanç olarak değerlendirilmesi için bu işin ticari bir organizasyon kapsamında yapılmış olması veya ticari organizasyonun açıkça belli olmadığı hallerde alım-satımda devamlılık ile satış işlemlerinin şahsi ihtiyaç sınırlarını aşacak nitelikte kazanç elde etme gayesiyle yapılması unsurlarından birinin bulunması gerekmektedir.

Olayda davacı satın alma yoluyla edindiği arsayı müteahhide vermiş ve kendi payına düşen taşınmazları satmıştır. Bunun karşılığında elde ettiği gelirin büyüklüğü, hukuken bu faaliyetinin ticari olarak nitelendirilmesi için yeterli bulunmamaktadır. Zira davacının elde ettiği gelirin şahsi ihtiyaç sınırlarını aşıp aşmadığı, ülkemizin asgari geçim standartları ölçüsünde ele alınabilecek bir husus değildir. Bu şart ticari organizasyonun varlığı şartı ile bir arada düşünüldüğünde hukuken kabul edilebilir nesnel bir içerik kazanacaktır.

Kat karşılığı inşaat sözleşmesi uyarınca tek bir daire edinilseydi bunun satışından elde edilen kazanç nasıl ki ticari olarak nitelendirilemeyecekse, ticari bir organizasyon bulunmadıkça on adet taşınmazın satışı da ticari olarak nitelendirilemeyecektir. Çünkü aslolan bir ticari organizasyonun devamlılık arzetmesidir. Ortada bir ticari organizasyon yok iken satış işleminin bir defada yapılması ile dönem dönem veya kısım kısım yapılması arasında, elde edilen gelirin ticari kazanç olup olmaması bakımından bir fark yoktur.

Bu durumda, davacının kendi payına düşen dairelerin satışından elde ettiği gelirin Gelir Vergisi Kanunu'nun 37. maddesinin ikinci fıkrasının (4) numaralı bendine göre ticari kazanç olarak nitelendirilerek vergiye tabi tutulmasına hukuken olanak bulunmamaktadır.

Vergi Mahkemesi bu gerekçeyle vergi ve cezaları kaldırmıştır.

Davalının istinaf istemini inceleyen … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı:

Vergi Dava Dairesi, istinaf istemine konu vergi mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu gerekçesiyle istemi reddetmiştir.

Davalının temyiz istemini inceleyen Danıştay Üçüncü Dairesinin 07/02/2022 tarih ve E:2018/95, K:2022/415 sayılı kararı:

Arsa üzerinde birden çok bağımsız bölümden oluşan yapı yapılması, arsanın vasfını değiştirmekte ve üzerindeki mülkiyet hakkının paylara bölünerek, birbirinden bağımsız hale gelen bu payların ayrı ayrı elden çıkarılmasına olanak sağlamaktadır. Tapuda ayrı bağımsız bölümler olarak tescil edilmiş her taşınmaz satışı, ayrı ve bağımsız işlemler olup, aynı takvim yılında birden fazla bağımsız bölüm satılması sürekliliğin göstergesidir.

Öte yandan, gerçek kişilere ait servetin, vergilendirilmiş veya vergilendirilmesi gerekmeyen kazanımlarla oluşan değerler bütünü olduğu ve 193 sayılı Kanun'un konusunu oluşturan gelirin, esasen ve çoklukla bu değerlerle girişilen ekonomik faaliyetlerden oluştuğu dikkate alındığında, faaliyetin servetin biçim değiştirmesi olarak nitelendirilmesi de mümkün değildir.

Davacının elde ettiği gelir yönünden devamlılık koşulunun gerçekleştiği dolayısıyla kazancın ticari nitelik taşıdığı sonucuna varıldığından, yazılı gerekçeyle vergi ve cezaların kaldırılmasında hukuka uygunluk görülmemiş olup, matrahın hukuka uygun olup olmadığı araştırılarak ulaşılacak sonuca göre yeniden bir karar verilmek üzere temyize konu kararın bozulması gerekmiştir.

Daire bu gerekçeyle Vergi Dava Dairesi kararını bozmuştur.

Yargısal yetki alanının yeniden belirlenmesi nedeniyle dosyanın gönderildiği … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı ısrar kararı:

Vergi Dava Dairesi, … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesince verilen kararda yer alan hukuksal nedenler ve gerekçeyle ısrar etmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Dava konusu vergi ve cezalarda hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek ısrar kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ: Temyizen incelenen ısrar kararının, Danıştay Üçüncü Dairesinin kararında yer alan hukuksal nedenler ve gerekçe uyarınca bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dayandığı hukuksal nedenler ve gerekçesi yukarıda açıklanan ısrar kararı, aynı hukuksal nedenler ve gerekçe ile Kurulumuzca da uygun bulunmuş olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar, kararın bozulmasını gerektirecek durumda görülmemiştir.

X - KARŞI OY

Temyiz isteminin kabulü ile ısrar kararının Danıştay Üçüncü Dairesinin kararında yer alan hukuksal nedenler ve gerekçe uyarınca bozulması gerektiği oyu ile karara katılmıyoruz.