Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu E.2022/446 K.2022/473

Dava konusu istem: Davacı adına, vergi inceleme raporu uyarınca re'sen salınan 2013 yılının Mart ilâ Haziran, Ağustos, Eylül, Kasım ve Aralık dönemlerine ait katma değer vergileri ile vergilerin üç katı tutarında kesilen vergi ziyaı cezaları davaya konu yapılmıştır.

Tarhiyatın dayanağı vergi inceleme raporunun atıfta bulunduğu vergi tekniği raporunun ihbarname ekinde tebliğ edilmemesinin esasa etkili bir şekil hatası olup davacının hakkaniyete uygun yargılanma hakkını kısıtladığı gerekçesiyle tarh edilen vergi ve kesilen cezaların kaldırılması yolunda verilen karara yöneltilen istinaf isteminin reddi yolunda ısrar kararı verilmiştir.

Davalının temyiz istemini inceleyen Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulunun 22/05/2020 tarih ve E:2019/908, K:2020/516 sayılı kararı:

Bölge idare mahkemesi dava daireleri arasındaki karar aykırılığının giderilmesi için yapılan başvuru üzerine Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulunun süregelen içtihatları doğrultusunda verdiği 19/02/2020 tarih ve E:2020/9, K:2020/2 sayılı kararında (Danıştay İnternet sitesinde (www.danistay.gov.tr) 22/04/2020 tarihinde Güncel Kararlar Bölümünde erişime açılmıştır) tarhiyata karşı açılan davalarda davacılar adına düzenlenen vergi inceleme raporunun/vergi tekniği raporunun ihbarname ekinde tebliğ edilmemesinin esasa etkili bir şekil hatası oluşturmadığına ve hakkaniyete uygun yargılanma hakkını ihlal etmediğine karar verilmiştir.

Aksi yöndeki gerekçeye dayanan ısrar kararının temyizen incelenmesinde Kurulun söz konusu kararında belirtilen ilkelerden ayrılmayı gerektirir herhangi bir maddi olgu ya da hukuksal nedenin bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu durumda, yukarıda belirtilen hususlar göz önünde bulundurularak davacı adına yapılan cezalı tarhiyatların hukuka uygun olup olmadığı yönünden yapılacak inceleme ve değerlendirmede varılacak sonuca göre yeniden karar verilmek üzere ısrar kararının bozulması gerekmiştir.

Kurul bu gerekçeyle ısrar kararını bozmuştur.

Bozma kararına uyduğunu belirten ...Bölge İdare Mahkemesi .... Vergi Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararı:

Mahkemece her ne kadar vergi tekniği raporunun ihbarnameye eklenerek davacıya tebliğ edilmediği belirtilmiş ise de dava konusu cezalı vergilere ilişkin ihbarnamelerin tebellüğünden itibaren dava açma süresi içinde vergi mahkemesinde vergilendirme işlemine karşı dava açılıp uyuşmazlık yargı merciine taşınarak idarenin tüm iddia ve işlemlerine karşı itiraz etme imkanının elde edildiği ve davalı idarenin temyiz dilekçesinde, söz konusu vergi tekniği raporunun ...Vergi Mahkemesinin E:...sayılı dava dosyasına sunulduğunun belirtildiği görülmektedir.

Bu durumda, davacının ulaşmak istediği halde ulaşamadığını belirttiği bir belgenin veya bilginin olduğundan bahsedilemeyeceğinden, davacı adına yapılan cezalı tarhiyatların hukuka uygun olup olmadığı yönünden yapılacak inceleme ve değerlendirmede varılacak sonuca göre yeniden karar verilmek üzere mahkeme kararının kaldırılması gerekmektedir.

Buna göre, ilk derece yargı yerince, yani davanın kanuni hakimi (doğal yargıcı) tarafından uyuşmazlığın esasına ilişkin olarak hiç hüküm kurulmamış bir konuda, istinaf merciince esastan bir karar verilmeyip mahkeme kararı kaldırılarak dosyanın mahkemesine iadesine karar verilmesi, Anayasa'nın 37. maddesi hükmünde korumaya alınan kanuni hakim güvencesinin ve kanun koyucu tarafından 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nda öngörülmüş bulunan dereceli yargılama sisteminin gereğidir.

Vergi Dava Dairesi, bu gerekçeyle davalının istinaf istemini kabul ederek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve yeniden karar verilmek üzere dosyanın mahkemeye gönderilmesine karar vermiştir.

Davacının temyiz istemini inceleyen Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulunun 10/02/2021 tarih ve E:2021/25, K:2021/124 sayılı kararı:

İncelenen dosyada, ilk derece mahkemesince, dava konusu cezalı tarhiyatların hukuka uygun olup olmadığı incelenmek suretiyle cezalı tarhiyatların kaldırılması yolunda karar verilmiştir. Uyuşmazlıkta, 2577 sayılı Kanun'un 45. maddesinin 5. fıkrasında istisnai olarak sayılmış olan hallerden herhangi birinin bulunmaması karşısında, ilk derece mahkemesi kararında tespit edilen maddi ve/veya hukuki eksikliğin anılan Kanun'un 45. maddesinin 4. fıkrası uyarınca bölge idare mahkemesince tamamlanarak yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir.

Bu nedenle, bölge idare mahkemesince, ilk derece mahkemesi kararı kaldırıldıktan sonra yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesi yolunda verilen temyize konu kararın yargılama usulü kurallarına aykırılık teşkil ettiği sonucuna varılmıştır.

Kurul bu gerekçeyle kararı bozmuştur.

Bozma kararına uyduğunu belirten ...Bölge İdare Mahkemesi .... Vergi Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararı:

Mahkemece tarhiyatın dayanağı vergi inceleme raporunun atıfta bulunduğu vergi tekniği raporunun ihbarname ekinde tebliğ edilmemesinin esasa etkili bir şekil hatası olup davacının hakkaniyete uygun yargılanma hakkını kısıtladığı gerekçesiyle tarh edilen vergi ve kesilen cezaların kaldırılması yolunda verilen kararın uygulanması amacıyla davalı tarafından yeniden vergi/ceza ihbarnameleri düzenlenerek ihbarnameler ile birlikte tarhiyatın dayanağı vergi inceleme raporunun atıfta bulunduğu vergi tekniği raporu tebliğ edilmiştir.

Davacı tarafından anılan ihbarnameler içeriği vergi ve cezaların kaldırılması istemiyle açılan davada ...Vergi Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararı ile vergiler ve cezalar kaldırılmıştır.

Davalının istinaf istemini inceleyen ...Bölge İdare Mahkemesi .... Vergi Dava Dairesi ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararıyla davalının istinaf istemini kabul ederek ilk derece mahkemesi kararını kaldırdıktan sonra davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine kesin olarak karar vermiştir.

Tüm bu hususların değerlendirilmesinden, işbu dava ile yukarıda bahsi geçen davanın tarafları, sebebi ve konusunun aynı olması karşısında, davanın esasının kesin hüküm nedeniyle incelenme olanağı bulunmamaktadır.

Vergi Dava Dairesi bu gerekçeyle davanın incelenmeksizin reddine karar vermiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Mahkeme kararı üzerine tebliğ edilen ihbarnamelere karşı dava açılmasında kusuru bulunmadığı, aleyhine vekalet ücretine ve yargılama giderine de hükmedilmek suretiyle davanın incelenmeksizin reddi yolunda verilen kararda hukuka uygunluk bulunmadığı belirtilerek temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...DÜŞÜNCESİ

Uyuşmazlık konusu vergi ve cezalara karşı açılan davada yargılama süreci devam ederken yeniden düzenlenen ihbarnamelere karşı dava açmakta menfaati bulunan davacıya bu nedenle kusur yüklenemeyeceği açık olup Mahkemece, uyuşmazlık konusu vergiler ve cezalar hakkında kesinleşmiş yargı kararı bulunması ve aynı vergiler ve cezalar için mükerrer dava açılmasında davacıya kusur atfedilemeyeceği dikkate alınarak uyuşmazlık konusu vergilerin ve cezaların kaldırılmasına karar verilmesi gerekirken davanın incelenmeksizin reddi yolunda verilen kararda hukuka uygunluk bulunmamaktadır. Temyize konu kararın bu gerekçeyle bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı adına, vergi inceleme raporu uyarınca 2013 yılının Mart ilâ Haziran, Ağustos, Eylül, Kasım ve Aralık dönemleri için katma değer vergisi tarh edilmiş ve vergilerin üç katı tutarında vergi ziyaı cezaları kesilmiştir.

Tarhiyatın dayanağı vergi inceleme raporunun atıfta bulunduğu vergi tekniği raporu ihbarnameler ekinde davacıya tebliğ edilmemiştir.

Bu tarhiyata karşı açılan davada ...Vergi Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararıyla vergiler ve cezalar kaldırılmıştır.

Anılan karar üzerine davalı tarafından yeniden vergi/ceza ihbarnameleri düzenlenerek ihbarnameler ile birlikte tarhiyatın dayanağı vergi inceleme raporunun atıfta bulunduğu vergi tekniği raporu tebliğ edilmiştir. Aynı zamanda ...Vergi Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararının kaldırılması istemiyle istinaf yoluna, istinaf isteminin reddi üzerine de temyiz kanun yoluna başvurulmuştur.

Yargılama süreci devam ederken yeniden düzenlenen ihbarnameler içeriği vergilerin ve cezaların kaldırılması istemiyle açılan davada ...Vergi Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararı ile vergiler ve cezalar kaldırılmış; davalının istinaf istemini inceleyen ...Bölge İdare Mahkemesi .... Vergi Dava Dairesi ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararı ile istinaf istemini kabul ederek ilk derece mahkemesi kararını kaldırdıktan sonra davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine kesin olarak karar vermiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Mahkemece işbu dosya kapsamında ilk davanın kabulü yolunda verilen ve davalının istinaf isteminin reddine dair ...Bölge İdare Mahkemesi .... Vergi Dava Dairesinin ısrar kararının Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu tarafından davacı adına yapılan cezalı tarhiyatların hukuka uygun olup olmadığı yönünden yapılacak inceleme ve değerlendirmede varılacak sonuca göre yeniden karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle bozulması üzerine kesin hükmün varlığı nedeniyle davanın incelenmeksizin reddine karar verilmişse de uyuşmazlık konusu vergiler ve cezalar hakkında kesinleşmiş yargı kararı bulunması dikkate alınarak vergilerin ve cezaların kaldırılmasına karar verilmesi gerekirken davanın incelenmeksizin reddi yolunda verilen kararda hukuka uygunluk bulunmamaktadır.

X - KARŞI OY

Temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar, dayandığı hukuksal nedenler ve gerekçe karşısında ısrar kararının bozulmasını gerektirecek nitelikte bulunmadığından, istemin reddi gerektiği oyu ile karara katılmıyoruz.