Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu E.2022/968 K.2023/645

Dava konusu istem: Davacı şirket adına, hakkında başlatılan vergi incelemeleri sırasında ilk hesaplara göre tespit edilen 2012 yılına ait kurumlar vergisi, 2012 ve 2013 yıllarının muhtelif dönemlerine ait katma değer vergileri ve bu vergiler üzerinden kesilen vergi ziyaı cezaları, 2013 yılının Ocak-Mart dönemi için aslı aranmayan geçici vergi üzerinden kesilen vergi ziyaı cezası ile gecikme faizlerinin güvence altına alınması amacıyla 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 9, 13 ve 17. maddeleri uyarınca tesis edilen ... tarih ve ...sayılı ihtiyati haciz işlemi ile teminat istenmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.

... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:.. sayılı kararı:

Teminat istenmesine ilişkin işlem yönünden yapılan inceleme:

Davalı idareye davacıdan teminat istenip istenmediği hususu sorulmuş olup cevaben davacıdan teminat istenmediğinin beyan edildiği görülmüştür.

Bu durumda, ortada idari davaya konu olabilecek kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem bulunmadığından bu kısım bakımından davanın reddi gerekmektedir.

İhtiyati haciz işlemi yönünden yapılan inceleme:

Davacı hakkında 19/09/2013 tarihli incelemeye başlama tutanağıyla vergi incelemesine başlanmış olup hakkında gerçek bir emtia teslimi ve hizmet ifasına dayanmaksızın fatura düzenleme ve kullanma fiilini işlediği yönünde ihbarın bulunduğu ve daha önce hakkında düzenlenmiş raporların mevcudiyeti de dikkate alındığında mezkur fiillerin gerçekten işlenmiş olması durumunda verginin ziyaa uğrayacağı açıktır.

Hakkında vergi incelemesine başlanmasının amme alacağının salınması için gerekli muamelelere başlanmış olduğunu gösterdiği, bu minvalde 6183 sayılı Kanun'un 9. maddesinde zikredilen teminat istenmesini mucip halin olayda gerçekleştiği, bu bakımdan ihtiyati haciz için gereken 6183 sayılı Kanun'un 13. maddesinin birinci fıkrasındaki halin mevcudiyeti sebebiyle dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Karar sonucu:

Vergi Mahkemesi bu gerekçeyle davayı reddetmiştir.

Davacının istinaf istemini inceleyen ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararı:

Vergi Dava Dairesi istinaf istemine konu vergi mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu gerekçesiyle istemi reddetmiştir.

Davacının temyiz istemini inceleyen Danıştay Üçüncü Dairesinin 01/03/2022 tarih ve E:2019/3386, K:2022/798 sayılı kararı:

6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 9. maddesinde, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 344. maddesi uyarınca vergi ziyaı cezası kesilmesini gerektirir haller ile 359. maddesinde sayılan hallere temas eden bir amme alacağının salınması için gerekli muamelelere başlanmış olduğu takdirde vergi incelemesine yetkili memurlarca yapılan ilk hesaplamalara göre belirtilen miktar üzerinden tahsil dairesince teminat istenebileceği hükme bağlanmıştır.

Anılan Kanun'un 13. maddesinde de maddede sayılan hallerin varlığı halinde, alacaklı amme idaresinin mahalli en büyük memurunun kararıyla ihtiyati haciz tatbik edilebileceği kuralına yer verilmiştir.

Teminat istenmesine ilişkin işlem yönünden davanın reddine dair hüküm fıkrasına yöneltilen istinaf isteminin reddi yolundaki hüküm fıkrasına yöneltilen temyiz istemi yönünden yapılan inceleme:

Vergi Dava Dairesi kararının anılan hüküm fıkrası aynı hukuksal nedenler ve gerekçeyle uygun bulunmuştur.

İhtiyati haciz işlemi yönünden davanın reddine dair hüküm fıkrasına yöneltilen istinaf isteminin reddi yolundaki hüküm fıkrasına yöneltilen temyiz istemi yönünden yapılan inceleme:

Her ne kadar dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte, ihtiyati haciz kararı alınması için gerekli koşullar mevcut ise de dava konusu ihtiyati haciz işleminin dayanağı vergi ve cezalar yargı kararlarıyla kaldırılmış olup anılan kararlar Danıştay Üçüncü Dairesince onanarak kesinleşmiştir.

Bu durumda, ortada ihtiyati hacze konu borç kalmadığından Vergi Mahkemesince yazılı gerekçeyle ihtiyati haciz işlemi yönünden davanın reddi yolundaki hüküm fıkrasına yöneltilen istinaf isteminin reddi yolundaki kararda hukuka uygunluk görülmemiştir.

Karar sonucu: Daire bu gerekçeyle temyiz istemine konu kararın, teminat istenmesine ilişkin işlem yönünden davanın reddine dair hüküm fıkrasına yöneltilen istinaf isteminin reddi yolundaki hüküm fıkrasını onamış; ihtiyati haciz işlemi yönünden davanın reddine dair hüküm fıkrasına yöneltilen istinaf isteminin reddi yolundaki hüküm fıkrasını bozmuştur. ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı ısrar kararı: Vergi Dava Dairesi, aynı hukuksal nedenler ve gerekçeyle bozulan hüküm fıkrası yönünden ilk kararında ısrar etmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Uyuşmazlık konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek ısrar kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyizen incelenen ısrar kararının, Danıştay Üçüncü Dairesinin kararında yer alan hukuksal nedenler ve gerekçe uyarınca bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulunca, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında bir karar verilmeksizin Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Maltepe Küçük ve Orta Ölçekli Mükellefler Grup Başkanlığınca, davacının 2012 ila 2014 hesap dönemlerine ait hesap ve işlemleri ile ilgili olarak inceleme yapılmasının istenilmesi üzerine 19/09/2013 tarihli incelemeye başlama tutanağına istinaden inceleme başlatılmıştır.

Davacı hakkında inceleme devam ederken 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 9, 13 ve 17. maddeleri uyarınca ... tarih ve ... sayılı ihtiyati haciz işlemi tesis edilmiştir.

Davacı hakkında yapılan inceleme tamamlanarak ... tarih ve ... sayılı Vergi Tekniği Raporu düzenlenmiştir.

Anılan rapor done alınarak takdir komisyonunca takdir edilen matrah üzerinden 2012 ila 2014 yılları ve aynı yılların muhtelif dönemleri için kurumlar vergileri ve katma değer vergileri tarh edilmiş, vergi ziyaı cezaları kesilmiştir.

Söz konusu vergilerin ve cezaların kaldırılması istemiyle açılan davalar neticesinde vergi ve cezalar kaldırılmış ve anılan kararlar Danıştayca onanarak kesinleşmiştir.

İLGİLİ MEVZUAT

6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un "İhtiyati tahakkukun düzeltilmesi" başlıklı 19. maddesinin birinci fıkrası şu şekildedir: "Alacağın hususi kanununa göre tahakkukundan sonra, ihtiyati tahakkukla hususi kanununa müstenit tahakkuk arasındaki fark, hususi kanununa müstenit tahakkuka göre düzeltilir."

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İdari işlemlerin hukuka uygunluk denetiminin işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan kurallara göre gerçekleştirileceği idari yargılama hukukunun genel ilkelerinden birisidir. Ancak bu durumun istisnaları bulunmaktadır. Bu istisnai hallerden biri de idari işlemin sebep unsurunun işlemin tesis edildiği tarihten sonra ortadan kalkmış olmasıdır. İdari işlemin sebep unsurunun ortadan kalkmış olduğu durumlarda işlemin hukuka uygunluğundan bahsedilemeyecektir.

Yukarıda anılan 6183 sayılı Kanun'un 19. maddesinin birinci fıkrası hükmüne göre yargı kararı sonucunda tahakkuk eden bir verginin kalmaması halinde ihtiyati haciz işleminin sebep unsurunun da ortadan kalkacağı açıktır.

Dava konusu ihtiyati haciz kararının, ihtiyati tahakkuk kararına dayanarak tesis edildiği anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlık konusu olayda, her ne kadar dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte, ihtiyati haciz kararı alınması için gerekli koşullar mevcut ise de bu işlemin dayanağı vergi ve cezalar yargı kararlarıyla kaldırılmış olup anılan kararlar Danıştay Üçüncü Dairesince onanarak kesinleştiğinden ortada ihtiyati tahakkuka ve ihtiyati hacze konu vergi borcunun kalmadığı anlaşılmaktadır.

Dolayısıyla uyuşmazlık konusu işlemde temyize konu kararın verildiği tarih itibarıyla hukuka uygunluk bulunmadığından davanın reddi yolunda verilen karara yöneltilen istinaf isteminin reddine dair kararda hukuka uygunluk bulunmamaktadır.

X - KARŞI OY

Davacı şirketin 2012 ila 2014 yıllarına ait işlemlerinin incelenmesi sırasında ilk hesaplamalara göre önerilen cezalı vergilerin güvence altına alınması amacıyla 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 13. maddesi uyarınca tesis edilen ihtiyati haciz işleminin iptali istemiyle açılan davada, hukuki denetimin işlemin tesis edildiği tarihte mevcut olan koşullar kapsamında değerlendirilmesi gerektiği, aksi düşüncenin "ihtiyati haciz" müessesesinin amacına aykırı olacağı açıktır.

Bu nedenle temyiz isteminin ısrar hükmü yönünden reddi ile kararın redde ilişkin hüküm fıkrasının hukuka uygunluğu yönünden temyiz incelemesi yapılmak üzere dosyanın Danıştay Üçüncü Dairesine gönderilmesi gerektiği oyu ile karara katılmıyorum.