Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu E.2023/1133 K.2025/405

Dava konusu istem: Davacı tarafından adına düzenlenen ... tarih ve ... takip numaralı ödeme emrinin iptali istemiyle dava açılmıştır.

... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı:

Olayda, davacı adına düzenlenen ödeme emri içeriği amme alacakları için ihbarname düzenlenmiştir. Bu ihbarnamenin tebligatı aşamasında, davacının kardeşi ...tarafından davacının ...'te oturup adresinin bilinmediği ifade edilmiş, tebligat alındısı bu kişi tarafından verilen ifade imzalanarak düzenlenmemiştir. 25/04/2016 tarihinde muhtar nezdinde düzenlenen adres tespit tutanağı ile davacının ilgili adreste bulunmadığı hususu tespit edilmiştir. Bunun üzerine ödeme emri içeriği amme alacakları, ilan yoluyla tebliğ edilmiştir.

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 102. maddesinde yer alan düzenlemelere göre ilgili kişilerin adreslerinde bulunmamaları halinde bu durumun Kanun'da sayılan kişiler huzurunda tarih ve imza konmak ve ilgili kişilere imzalatılmak suretiyle saptanması, muhatabın geçici olarak başka bir yere gittiği hususu bilinen adresinde bulunanlar veya komşuları tarafından bildirildiği takdirde keyfiyet ve beyanda bulunanın kimliği tebliğ alındısına yazılarak altının beyanı yapana imzalatılması, imzadan imtina ederse, tebliği yapan bu ciheti şerh ve imza ederek ilgili evrakı merciine iade etmesi gerekmektedir.

Davacı adına düzenlenen ihbarnameye ait tebliğ zarfı, yukarıda belirtilen usule göre düzenlenmemiştir. Diğer taraftan, ifadesine başvurulan kişinin imzası da alınmamış, tebliğ zarfında ilgili kişinin imzadan imtina ettiğine dair herhangi bir şerhe yer verilmemiştir. Bu durumda olayda ilanen tebligat yapılabilmesi için aranan koşulların gerçekleşmediği sonucuna ulaşılmıştır.

Bu nedenle usulüne uygun bir şekilde tahakkuk etmeyen amme borcunun tahsili amacıyla düzenlenen ödeme emrinde hukuki isabet görülmemiştir.

Vergi Mahkemesi bu gerekçeyle ödeme emrini iptal etmiştir.

Davalının istinaf istemini inceleyen ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı:

Vergi Dava Dairesi, istinaf istemine konu vergi mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu gerekçesiyle istemi reddetmiştir.

Davalının temyiz istemini inceleyen Danıştay Yedinci Dairesinin 07/11/2022 tarih ve E:2019/899, K:2022/4293 sayılı kararı:

Davacı adına 2015 yılının Mayıs dönemi için re'sen tarh edilen vergi ziyaı cezalı özel tüketim vergisine ilişkin ihbarname davacının bilinen adreslerinde tebliğ edilmeye çalışılmış ve tebliğ evrakı "kardeşi ...'ndan soruldu" ve ''... oturup adresini bilmediğini belirtti'' "adreste bulunamadı" şerhleri düşülerek posta memurunun imzası ile ilgili mercie iade edilmiştir. Bunun ardından, 25/04/2016 ve 24/05/2016 tarihli muhtar nezdinde düzenlenen adres tespit tutanakları ile "adreste bulunamadı", "yeni adresinin bilinmediği" şerhiyle yapılan tespitlere istinaden ihbarnameler 08/06/2016 tarihinde ilan yoluyla tebliğ edilmiştir.

Davacının bilinen adresinde tebliğ imkansızlığı adres tespit tutanağı ve tebliğ alındıları ile usulüne uygun olarak saptandığından olayda ilanen tebliğ koşullarının gerçekleştiği sonucuna varılmıştır. Bu durumda, temyize konu kararın, ilanen tebliğin 213 sayılı Kanun'un 104. maddesine uygun olarak yapılıp yapılmadığı, yapılmışsa uyuşmazlık diğer yönlerden incelenerek yeniden karar verilmek üzere bozulması gerekmiştir.

Daire bu gerekçeyle Vergi Dava Dairesi kararını bozmuştur.

Yargısal yetki alanının yeniden belirlenmesi nedeniyle dosyanın gönderildiği ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı ısrar kararı:

Vergi Dava Dairesi, ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesince verilen kararda yer alan hukuksal nedenler ve gerekçeyle ısrar etmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Dava konusu ödeme emrinde hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek aksi yöndeki gerekçeyle verilen ısrar kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Dava konusu ödeme emri içeriği amme alacağına ilişkin vergi ve cezaya ait ihbarname, "... Mahallesi ... Cadde No:... Akdeniz/Mersin" adresinde tebliğe çalışılmış, ancak davacının anılan adreste bulunmadığı şerhi düşülerek memur ve mahalle muhtarının imzasıyla 25/04/2016 ve 24/05/2016 tarihli adres tespit tutanakları düzenlenmiştir. Akabinde ihbarname ilanen tebliğ edilmiştir.

Dava konusu ödeme emri içeriği vergi ve cezaya ait 21/03/2016 tarihli ihbarnamede ve bu vergi ve cezanın dayanağı 03/03/2016 tarihli takdir komisyonu kararında davacının adresi "... Mahallesi ... Cadde No:... Akdeniz/Mersin" olarak belirtilmiştir.

Dava konusu ödeme emri "... Mahallesi ... Cadde No:... Akdeniz/Mersin" adresinde, davacının annesinin imzadan imtina etmesi üzerine mahalle muhtarının imzasıyla tebligat zarfı davacının annesinin önüne bırakılmak suretiyle tebliğ edilmiştir.

İLGİLİ MEVZUAT

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun "Bilinen adresler" başlıklı 101. maddesinin 7061 sayılı Kanun'un 16. maddesiyle değiştirilmeden önceki hali şu şekildedir:

"Bu kanuna göre bilinen adresler şunlardır:

1. Mükellef tarafından işe başlamada bildirilen adresler;

2. Adres değişikliğinde bildirilen adresler;

3. İşi bırakmada bildirilen adresler;

4. Vergi beyannamelerinde bildirilen adresler;

5. Yoklama fişinde tesbit edilen adresler;

6. (Değişik: 23/6/1982 - 2686/18 md.) Vergi mahkemesinde dava açma dilekçelerinde ve cevaplarında gösterilen adresler;

7. Yetkili memurlar tarafından bir tutanakla tesbit edilen adresler (İlgilinin tutanakta imzası bulunmak şartiyle);

8. Bina ve arazi vergilerinde komisyonlarca tahrir varakalarında tesbit edilen adresleri.

Mektupların gönderilmesinde bu adreslerden tarih itibariyle tebligat yapacak makama en son olarak bildirilmiş veya bu makamca tesbit edilmiş olanı nazara alınır."

Kanun'un 103. maddesinin 7061 sayılı Kanun'un 18. maddesiyle değiştirilmeden önceki halinde ise muhatabın adresinin hiç bilinmemesi, bilinen adresinin yanlış veya değişmiş olması nedeniyle gönderilmiş olan mektubun geri gelmesi, başkaca sebeplerden dolayı posta ile tebliğ yapılmasına imkan bulunmaması, yabancı memleketlerde bulunanlara tebliğ yapılmasına imkan bulunmaması hallerinde tebliğin ilan yoluyla yapılacağı belirtilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Uyuşmazlığın çözümü, dava konusu ödeme emri içeriği vergi ve cezaya ilişkin ihbarnamenin, takdir komisyonu kararında belirtilen ve davalının ıttılaına girmiş olan adrese tebliğe çalışılmasının gerekip gerekmediğine bağlıdır.

213 sayılı Kanun'a göre tebliğin ilan yoluyla yapılabilmesi ancak muhatabın adresinin hiç bilinmediği, bilinen adresinin yanlış olduğu, muhatabın bilinen adresten sürekli olarak ayrıldığı, başkaca sebeplerden dolayı posta ile tebliğ yapılmasına imkan bulunmadığının ilanen tebliğ tarihinden önce usulüne uygun olarak tespit edilmiş olması durumunda mümkündür.

Mükellefler bilinen adreslerini değiştirmeleri halinde bu durumu vergi dairesine bildirmekle yükümlü olup vergi dairesi de vergilendirmeye ilişkin vesikaları bu adreste tebliğ etmelidir. Davalı idarece mükellefin bilinen adreslerinin değiştiğinin tespit edilmiş olması durumunda ise tebligatların yapılmasında tespit edilen adresin nazara alınması gerekmektedir.

Uyuşmazlıkta, dava konusu ödeme emri içeriği vergi ve cezaya ilişkin ihbarnamenin ilanen tebliğ tarihinden önceki bir tarihte takdir komisyonu kararında belirtilen ve davalının ıttılaına girmiş olan adrese tebligata çıkarıldığına yönelik herhangi bir belge dosyaya sunulmamıştır.

Bu durumda, davalı idarece bilinen adres olarak nazara alınması gereken takdir komisyonu kararında belirtilen adrese dava konusu ödeme emri içeriği amme alacağına ilişkin ihbarnamenin tebligata çıkarıldığı ve davacının bu adreste (usulüne uygun bir biçimde yapılmış bir tespitle) bulunamadığı hususu ortaya konulamadığından, anılan ihbarnamenin davacının bilinen önceki adreslerinde bulunamadığı hususuna dayalı olarak ilanen tebliğ edilmesinde hukuki isabet bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Dolayısıyla, ilanen tebliğ şartlarının oluştuğu ortaya konulmadan usulüne uygun olarak tebliğ edilerek tahsil edilebilir aşamaya gelmiş bir kamu alacağının varlığından söz etmek mümkün olmadığından, dava konusu ödeme emrinin iptali yönünde verilen Vergi Mahkemesi kararına yöneltilen istinaf isteminin reddi yolundaki ısrar kararında sonucu itibarıyla hukuka aykırılık görülmemiştir.