Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu E.2023/1443 K.2023/1555

Dava konusu istem: Davacı adına, gerçek bir emtia teslimi veya hizmet ifasına dayanmaksızın komisyon karşılığı fatura düzenleyerek elde ettiği geliri kayıt ve beyan dışı bıraktığı yolundaki saptamaları içeren vergi tekniği raporunun esas alındığı takdir komisyonu kararı uyarınca re'sen salınan 2010 yılına ilişkin kurumlar vergisi ile verginin bir katı tutarında kesilen vergi ziyaı cezası ve 2010 yılının Ekim-Aralık dönemine ilişkin aslı aranmayacağı belirtilen geçici vergi ile geçici verginin bir katı tutarında kesilen vergi ziyaı cezasının kaldırılması istemiyle dava açılmıştır.

Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulunca, ısrar kararının davalının aleyhine hükmedilen vekalet ücreti ve diğer yargılama giderlerine ilişkin hüküm fıkrasının bozulması üzerine verilen … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı:

Geçici vergiyi sadece gecikme faizinin hesaplanması açısından ihbarnameye dahil ettiğini ve 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun mükerrer 120. maddesinin dördüncü fıkrası gereği mahsup süresi geçmiş geçici verginin tahakkuk ettirilmeyeceğini açıkça ihbarnamede belirten davalı idarenin, bu işleminin anılan tarh ve ceza kesme işleminin muhatabı olan davacının hak ve menfaatini ihlal etmesi mümkün bulunmadığından, davalı idare tarafından geçici vergi aslına karşı dava açılmasına sebebiyet verildiğinden bahsedilemeyeceği sonucuna varılmıştır.

Bu durumda, davalı idarenin, (davada kısmen haksız çıktığından hareketle) aleyhine vekalet ücretine ve yargılama giderlerine hükmedilmemesi gerekmektedir.

Mahkeme bu gerekçeyle davayı reddetmiş ve bozma kararına uyularak verilen kararın tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 5.500 TL vekalet ücreti ile diğer yargılama giderlerini davacı aleyhine hükmetmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Temyize konu kararda hükmedilen vekalet ücretinin hukuka aykırı olduğu belirtilerek kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ: Kurulca, Vergi Mahkemesinin ısrar kararı sadece yargılama giderleri yönünden bozulduğundan ve dava konusu işlem yargılamanın önceki aşamasında kesinleştiğinden bozma kararına uyularak verilen kararın davacı aleyhine hüküm ifade edecek nitelikte bir karar olarak görülmesi mümkün değildir. Bu nedenle temyize konu kararda davacı aleyhine vekâlet ücretine hükmedilmesinde hukuki isabet görülmemiştir. Temyize konu kararın davacı aleyhine hükmedilen vekâlet ücretine dair kısmı çıkartılıp düzeltildikten sonra karara yöneltilen temyiz isteminin, 2577 sayılı Kanun'un 50. maddesinin (4) numaralı fıkrası dikkate alınarak reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 6545 sayılı Kanun'un 22. maddesiyle değişik 49. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (b) işaretli bendinde, temyiz incelemesi sonunda, Danıştayın kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa kararı düzelterek onayacağı hükmüne yer verilmiştir.

2577 sayılı Kanun'un 31. maddesinde, Hukuk Muhakemeleri Kanunu hükümlerinin uygulanacağı belirtilen hususlar arasında yargılama giderleri de sayılmıştır.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 326. maddesinin (1) ve (2) numaralı fıkralarında, yargılama giderlerinin, Kanun'la belirtilen haller dışında aleyhine hüküm verilen taraftan alınmasına karar verileceği, davada iki taraftan her birinin kısmen haklı çıkması durumunda, mahkemece, yargılama giderlerinin tarafların haklılık oranına göre paylaştırılacağı, 330. maddesinde ise, vekil ile takip edilen davalarda mahkemece, kanuna göre takdir olunacak vekâlet ücretinin taraf lehine hükmedileceği kurala bağlanmıştır.

1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun 164. maddesinde avukatlık ücretinin, avukatın hukuki yardımının karşılığı olan meblağı veya değeri ifade ettiği, 168. maddesinin son fıkrasında avukatlık ücretinin takdirinde, hukuki yardımın tamamlandığı veya dava sonunda hüküm verildiği tarihte yürürlükte olan tarifenin esas alınacağı kurala bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

1- Kararın, davacı aleyhine vekalet ücretine hükmedilmesine ilişkin hüküm fıkrası yönünden temyiz istemi hakkındaki inceleme:

Yargılama giderleri genel olarak, yargılama faaliyetinin başlaması, devamı ve sonuçlanması için ödenmesi lazım gelen harç, masraf ve ücretlerin tamamını ifade etmektedir. Yargılama giderlerinin, yargılama sonunda kural olarak aleyhine hüküm kurulan taraftan alınmasına ilk derece mahkemesince re'sen karar verilmektedir.

İlk derece mahkemelerinin kararda vekâlet ücretine hükmedebilmesi, kararın nihai bir karar niteliğinde olmasına ve davada lehine hüküm verilen tarafın avukat ile temsil edilmesine bağlıdır.

Yargılama giderleri, yargılama devam ettiği sürece değişkenlik gösterebilmektedir. Bu nedenle yargılama tümüyle sona ermediği sürece, ilk derece mahkemesince verilen bozmaya uyma veya ısrar kararlarında önceki kesinleşen hüküm fıkralarının sonucu da dikkate alınmak suretiyle yargılama giderlerinin hangi tarafa yükletildiğinin belirtilmesi zorunludur.

Bu durum vekâlet ücreti yönünden özellik arz etmektedir. Zira bir taraf aleyhine vekâlet ücretine hükmedilebilmesi, verilen kararın aleyhe hüküm içermesine bağlıdır. Son verilen kararda taraf aleyhine herhangi bir hüküm verilmemesi durumunda önceki kararlarda aleyhe verilen ve kesinleşen hükmün sonucu dikkate alınarak taraf aleyhine yeniden vekâlet ücretine hükmedilmesi hukuken mümkün değildir.

Dava konusu vergi ve cezalara ilişkin hüküm fıkrası yargılamanın önceki aşamalarında (kısmen vergi mahkemesinin ilk kararına yöneltilen temyiz isteminin incelenmesi sonucunda, kısmen ısrar kararında aleyhine olan hüküm fıkrasının davacı tarafından temyiz edilmemesi nedeniyle) kesinleştiğinden Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulunun 14/09/2022 tarihli kararında, davalının temyiz istemi ısrar kararında davalı aleyhine hükmedilen yargılama giderlerine ilişkin hüküm fıkrasıyla sınırlı incelenmiş ve ısrar kararının anılan hüküm fıkrası bozulmuştur.

Dava konusu vergi ve cezalar yargılamanın önceki aşamasında kesinleşmesine rağmen önceki aşamalarda davacı aleyhine verilen ve kesinleşen hüküm fıkraları dikkate alınarak, temyize konu kararda bu kez davacı aleyhine yeniden vekâlet ücretine hükmedilmesi hukuka uygun düşmemiştir.

Bu husus düzeltilmesi mümkün yanlışlık olarak görüldüğünden, 2577 sayılı Kanun'un 6545 sayılı Kanun'un 22. maddesiyle değişik 49. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (b) işaretli bendi uyarınca, isteme konu kararın hüküm fıkrasında yer alan "Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 5.500,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine" ibaresi çıkartılarak kararın düzeltilmesi gerekmektedir.

2- Kararın diğer hüküm fıkralarına yöneltilen temyiz istemi hakkındaki inceleme:

2577 sayılı Kanun'un 50. maddesinin (4) numaralı fıkrası uyarınca Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulunun bozma kararına uyularak verilen kararlara ilişkin temyiz incelemesinin, bozma kararına uygunlukla sınırlı olarak yapılması gerekmektedir.

Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulunun bozma kararı üzerine verilen ve ilgili kısımları düzeltilen temyize konu kararın diğer hüküm fıkralarının bozma kararındaki esaslara uygun olduğu anlaşıldığından dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bu yönden bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.