Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu E.2023/1477 K.2025/722

Dava konusu istem: Davacı ile BOTAŞ Boru Hatları ile Petrol Taşıma Anonim Şirketi arasında 2014 yılında imzalanan doğal gaz alım-satım sözleşmesine istinaden ödenen toplam 1.088.733,25 TL damga vergisinin iadesi talebiyle yapılan düzeltme başvurusunun zımnen reddi üzerine yapılan şikâyet başvurusunun reddine dair işlemin iptali ve ödenen tutarın faiziyle birlikte iadesi istemiyle dava açılmıştır.

... Vergi Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı:

488 sayılı Damga Vergisi Kanunu'nun 1. maddesinin birinci fıkrasında, bu Kanun'a ekli (1) sayılı Tablo'da yazılı kağıtların damga vergisine tabi olduğu ve anılan Tablo'nun "I. Akitlerle ilgili kâğıtlar" başlıklı bölümünde de belli parayı ihtiva eden kâğıtlardan mukavelenameler, taahhütnameler ve temliknamelerin nispi damga vergisine tabi tutulacağı belirtilmiştir.

488 sayılı Kanun'un 6. maddesinin ikinci fıkrasında bir kâğıtta toplanan akit ve işlemlerin birbirine bağlı ve bir asıldan doğma oldukları takdirde, damga vergisinin, en yüksek vergi alınmasını gerektiren akit veya işlem üzerinden alınacağı belirtilmiştir. Kanun'un 10. maddesin birinci fıkrasında, damga vergisinin nispi veya maktu olarak alınacağı, ikinci fıkrasında nispi vergide, kâğıtların nevi ve mahiyetlerine göre, bu kâğıtlarda yazılı belli paranın, maktu vergide, kâğıtların mahiyetlerinin esas alınacağı, üçüncü fıkrasında belli para teriminin kâğıtların ihtiva ettiği veya bunlarda yazılı rakamların hasıl edeceği parayı ifade edeceği hükümlerine yer verilmiştir.

Bu hükümlere göre, damga vergisine tabi bir kâğıdın, nispi oranda vergilendirilebilmesi için ya kâğıda bağlanan işlem bedelinin (kâğıdın içerdiği meblağın) kâğıtta açıkça belirtilmiş olması ya da bu bedelin matematiksel olarak hesaplanmasına olanak sağlayan rakamların kâğıtta yer almış bulunması gerekmektedir.

Davacı ile BOTAŞ Boru Hatları ile Petrol Taşıma Anonim Şirketi arasında 2014 yılının Eylül, Ekim, Kasım ve Aralık aylarına ilişkin olmak üzere "Doğal Gaz Alım Satım Sözleşmesi" imzalanmıştır. Sözleşme'de 2014 yılı toplam sözleşme ve azami çekiş miktarı 160.000.000 Sm³ gaz olarak belirlenmiştir.

Aylık doğal gaz satış faturalarına esas bedellerin hesaplanmasında kullanılacak olan ve davacı şirket tarafından Sözleşme'ye konu fiili çekişi yapılacak ve/veya satın alınacak doğal gazın satış fiyatlarının BOTAŞ'ın resmî sitesinde yayımlanan doğal gaz toptan satış tarifesinde yer alan fiyat olduğu belirtilmiştir. Söz konusu tarife üzerinde BOTAŞ tarafından her türlü değişiklik yapma hakkının saklı olduğu düzenlenmiştir.

BOTAŞ tarafından yapılan tarife ve fiyat değişikliği sonucunda belirlenen tarife ve fiyatın, geçerli olan doğal gaz satış tarifesi ve fiyatı olduğu davacı şirket tarafından kabul ve taahhüt edilmiştir. Ayrıca Sözleşme'de, doğal gaz toptan satış tarifesi ve fiyatı ile buna ilişkin değişikliklerin BOTAŞ'ın resmî kurumsal internet sitesinde ilan edileceği hususu düzenleme altına alınmıştır.

Anılan Sözleşme'de, davacı şirket tarafından fiili çekişi yapılacak veya satın alınacak doğal gazın satış fiyatı BOTAŞ'ın resmî internet sitesinde yayımlanan "doğal gaz toptan satış fiyat tarifesi"nde yer alan fiyat olarak belirlenmiştir. Dolayısıyla doğal gaz fiyatlarının aylar içerisinde nasıl bir seyir göstereceğinin önceden belirlenmesi mümkün bulunmamaktadır. Sözleşme'de azami doğal gaz çekiş miktarı belirtilmekle birlikte Sözleşme'nin imzalandığı tarihte ilgili aylarda fiili olarak ne kadar doğal gaz çekişi yapılacağı da bilinmemektedir.

Bu durumda vergiye tabi kâğıttaki rakamların ve bu kâğıtta yer almayan, üstelik zamana ve miktara göre değişebilecek bazı matematiksel hesaplamalar sonucunda bulunacak değerin Kanun'un aradığı anlamda belli para olarak kabulü mümkün bulunmamaktadır.

Diğer taraftan, hukuka aykırı olarak tahsil edildiği tespit edilen verginin tahsil tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte davacıya iadesi gerekmektedir.

Vergi Mahkemesi bu gerekçeyle dava konusu işlemi iptal etmiş ve ödenen tutarın tahsil tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte davacıya iadesine karar vermiştir.

Davalının istinaf istemini inceleyen ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararı:

Vergi Dava Dairesi, istinaf istemine konu kararın usul ve hukuka uygun olduğu ve kaldırılmasını gerektiren bir nedenin bulunmadığı gerekçesiyle istinaf istemini reddetmiştir.

Davalının temyiz istemini inceleyen Danıştay Dokuzuncu Dairesinin 07/03/2023 tarih ve E:2021/3263, K:2023/628 sayılı kararı:

488 sayılı Damga Vergisi Kanunu'nun 1. maddesinin birinci fıkrasında, anılan Kanun'a ekli (I) sayılı Tablo'da yazılı kâğıtların damga vergisine tabi olduğu belirtilmiştir. Kanun'un 10. maddesinin birinci fıkrasında ise, damga vergisinin nispi veya maktu olarak alınacağı, ikinci fıkrasında nispi vergide, kâğıtların nevi ve mahiyetlerine göre, bu kâğıtlarda yazılı belli paranın, maktu vergide, kâğıtların mahiyetlerinin esas alınacağı, üçüncü fıkrasında belli para teriminin kâğıtların ihtiva ettiği veya bunlarda yazılı rakamların hasıl edeceği parayı ifade edeceği hükümlerine yer verilmiştir.

488 sayılı Kanun'un 10. maddesi uyarınca belli para teriminin kâğıtların ihtiva ettiği veya bunlarda yazılı rakamların hasıl edeceği parayı ifade edeceği belirtilerek damga vergisine tabi bir kâğıdın nispi olarak vergilendirilebilmesi için ya kâğıda bağlanan işlem bedelinin (kâğıdın içerdiği meblağın) kâğıtta açıkça belirtilmiş olması ya da bu bedelin matematiksel olarak hesaplanmasına olanak sağlayan rakamların kâğıtta yer alması yani "belli para" içermesi başka bir deyişle, kâğıda bağlanan işlemin bedelinin açıkça belirtilmemiş olmasına karşın bunun hesaplanmasına ilişkin olarak belli tutarların gösterilmiş bulunması gerekmektedir.

Olayda, uyuşmazlık konusu Sözleşme'nin incelenmesinden; Sözleşme'nin 4. maddesinde, sözleşme miktarı ve çekiş yükümlülüklerinin; 4. maddesinin (1) numaralı fıkrasında, tesis bazında ölçüm sistemlerine göre aylık çekiş miktarları dağılımının; (2) numaralı fıkrasında, azami çekiş miktarının ve (3) numaralı fıkrasında asgari alım taahhüdü miktarının; 7. maddesinde de fiyatın belirlendiği anlaşılmaktadır.

Buna göre söz konusu Sözleşme'de şirket tarafından çekişi öngörülen doğal gaz miktarı Sözleşme'nin 4. maddesinin (1) numaralı fıkrasında, çekilecek doğal gaz için uygulanacak birim fiyatı da Sözleşme'nin 7. maddesinde belirlenmiştir. Dolayısıyla sözleşmenin içerdiği bedelin çekişi öngörülen doğal gaz miktarı ile fiyatın çarpılması sonucu bulunabilmesi mümkündür.

Bu basit matematiksel hesaplama Sözleşme'de yazılı rakamlar dikkate alınarak yapılmış ve bu tutar üzerinden damga vergisi beyan edilmiştir.

Anılan kâğıdın belli para içerdiği ve bu tutar üzerinden damga vergisine tabi tutulması Kanun'a uygundur. Sözleşme'de öngörülen asgari veya azami tutar üzerinden doğal gaz çekişinin yapılıp yapılmamasının, damga vergisine konu Sözleşme'nin belli para ihtiva etmesi hususuna etkisinin olmayacağı sonucuna ulaşılmaktadır.

Nitekim kanun koyucu tarafından, Damga Vergisi Kanunu'na ekli (I) sayılı Tablo'nun "Akitlerle ilgili kâğıtlar" başlıklı I. Bölümü'nün "A. Belli parayı ihtiva eden kâğıtlar" alt başlığına 09/08/2016 tarih ve 29796 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 15/07/2016 tarih ve 6728 sayılı Kanun'un 28. maddesi ile (13) numaralı fıkra eklenmiştir. Anılan fıkra ile 18/04/2001 tarihli ve 4646 sayılı Doğalgaz Piyasası Kanunu kapsamında düzenlenen toptan doğal gaz satışına ilişkin sözleşmeler ile tüketicilere doğal gaz satışına ilişkin sözleşmeler belli parayı ihtiva eden kâğıtlar arasında sayılarak bunların nispi damga vergisine tabi tutulacağı belirtildiğinden söz konusu sözleşmelerin belli parayı içerip içermediği konusu tartışma olmaktan çıkarılmıştır.

Bu durumda, davacı tarafından imzalandığı tarihte Sözleşme'nin içerdiği bedel, çekişi öngörülen doğal gaz miktarı ile fiyatın çarpılması bulunabileceğinden, anılan kâğıdın belli para içerdiği açık olup bu tutar üzerinden damga vergisine tabi tutulmasında hukuka aykırılık bulunmadığından, uyuşmazlıkta düzeltme ve şikâyet başvurularına konu olabilecek nitelikte vergi hatasından söz edilmesine olanak bulunmamaktadır.

Bu nedenle, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığından davanın kabulüne ilişkin Vergi Mahkemesi kararına karşı yöneltilen istinaf istemini reddeden Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuka uygunluk bulunmamaktadır.

Daire bu gerekçeyle kararı bozmuştur.

Hâkimler ve Savcılar Kurulunun iş bölümü kararı uyarınca dosyanın gönderildiği ... Bölge İdare Mahkemesi ...Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı ısrar kararı:

Vergi Dava Dairesi, bu gerekçeyle ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararında yer alan hukuksal nedenler ve gerekçeyle ısrar etmiştir. Bu kez verginin tecil faiziyle birlikte davacıya iadesine hükmedilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Benzer uyuşmazlıklarda lehlerine verilen birçok yargı bulunduğu belirtilerek ısrar kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

Israr kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Danıştay Dokuzuncu Dairesinin yukarıda yer verilen kararının dayandığı aynı hukuksal nedenler ve gerekçeyle ısrar kararının bozulması gerekmektedir.