Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu E.2023/220 K.2025/292

Dava konusu istem: Davacı adına düzenlenen ... tarih ve ... sayılı ödeme emrinin iptali istemiyle dava açılmıştır.

... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı:

Dava konusu ödeme emri içeriği borçlara ilişkin olarak davacı adına düzenlenen... tarih ve ... ila ... sayılı ihbarnameler, davacının "... Mah....... Caddesi No:....../..." adresine 13/04/2016 tarihinde tebligata çıkarılmıştır. Tebligatın iade edilmesi üzerine söz konusu ihbarnameler ilanen tebliğ edilmiştir. İlanen tebliğ işlemi üzerine borçların tahsil edilebilir aşamaya geldiğinden bahisle de dava konusu ödeme emri düzenlenip tebliğ edilmiştir.

Uyuşmazlıkta, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 102. maddesinin son fıkrasında öngörüldüğü şekilde ihbarnamelere ilişkin tebliğ alındısının komşulardan bir kişi veya muhtar veya ihtiyar heyeti üyelerinden biri veyahut bir zabıta memuru huzurunda durumun taahhüt ilmühaberine yazılarak, tarih ve imza konularak hazır bulunanlara imzalatılması gerekirken bu usule uyulmadığı, ayrıca posta memuru tarafından da şerh konulmadığı anlaşılmaktadır.

Mutad tebliğ usulleri denenerek sonuç alınamadığı kesin olarak ortaya konulmadan ilanen tebliğ yoluna başvurulması tebligat usullerine uygun olmadığından ve usulsüz tebliğ ile borçların tahsil edilebilir aşamaya geldiğinden söz edilemeyeceğinden dava konusu ödeme emrinde hukuka uygunluk bulunmamaktadır.

Vergi mahkemesi bu gerekçeyle dava konusu işlemi iptal etmiştir.

Davalının istinaf istemini inceleyen ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı:

Vergi Dava Dairesi, istinaf istemine konu kararın kaldırılmasını gerektirecek herhangi bir nedenin bulunmadığı gerekçesiyle istinaf istemini reddetmiştir.

Davalının temyiz istemini inceleyen Danıştay Dördüncü Dairesinin 28/02/2022 tarih ve E:2018/5905, K:2022/1161 sayılı kararı:

Davacı adına takdir komisyonu kararlarına istinaden düzenlenen ve dava konusu ödeme emrinin dayanağı olan... tarih ve ... ila ... sayılı ihbarnamelerin tebliği için davacının ikametgah adresine 13/04/2016 tarihinde gidilmiştir. Tebliğ alındısında yer alan açıklamaya göre hanesinde bulunamadığından tebliğ alındısı iade edilmiştir. Daha sonra anılan ihbarnamelerin ilanen tebliğ edilmesi üzerine borçların tahsil edilebilir aşamaya geldiğinden bahisle dava konusu ödeme emri düzenlenmiştir.

Ödeme emri ile takip yapılabilmesi için öncelikle amme alacağının usulüne uygun bir şekilde tahsil edilebilir aşamaya gelmesi gerekmektedir. Bu da mutad tebliğ usulleri denenerek sonuç alınamadığının kesin olarak belirlenmesi ile mümkündür.

Uyuşmazlıkta söz konusu ihbarnamelerin tebliği içilen gidilen "... Mah., ... A... Cad. No: .../..." adresine 18/11/2015 tarihinde görüşme mektubunun tebliği için gidilmiş ve muhtar ile memur nezdinde düzenlenen adres tespit tutanağıyla mükellefin adreste ikamet etmediği usulüne uygun olarak tespit edilmiştir.

Bu durumda, davacının bilinen adresini terk ettiğinin muhtar nezdinde usulüne uygun olarak düzenlenen adres tespit tutanağı ile ortaya konulmasıyla tebliğ imkansızlığının gerçekleştiği anlaşıldığından, dava konusu ödeme emrinin dayanağı olan ihbarnamelerin ilanen tebliği yoluna gidilmesinde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.

Bu nedenle, ilanen tebliğin mevzuata uygun olarak yapılıp yapılmadığı araştırılarak yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir.

Daire bu gerekçeyle kararı bozmuştur.

... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:... K:... sayılı ısrar kararı:

Vergi Dava Dairesi, aynı hukuksal nedenler ve gerekçeyle ilk kararında ısrar etmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Dava konusu ödeme emri dayanağı ihbarnamelerin usule uygun olarak tebliğ edildiği ve dava konusu ödeme emrinin hukuka uygun olduğu belirtilerek ısrar kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Dava konusu ödeme emri içeriği borçlara ilişkin olarak 31/12/2010 tarihi itibarıyla faaliyetine son vererek işini bırakan davacı adına takdir komisyonu kararlarına istinaden düzenlenen ... tarih ve ... ila ... sayılı ihbarnameler, 13/04/2016 tarihinde davacının ikametgah adresine tebliğe çıkarılmıştır. Anılan ihbarnamelere ait tebliğ alındısı davacının hanesinde bulunmadığı şerhiyle birlikte iade edilmiştir. Akabinde söz konusu ihbarnameler ilanen tebliğ edilmiştir.

Davacının ikametgah adresinde görüşme mektubunun tebliğine ilişkin mahalle muhtarı ile görevli memur imzasıyla 18/11/2015 tarihinde düzenlenen adres tespit tutanağında ise şu tespitlere yer verilmiştir:

"1-)Ödevli çevreden ismen soruldu tanınmıyor bilinmiyor.

2-) Mahalle muhtarlığı kayıtlarının tetkikinde MERNİS kaydının mevcut olduğu,

3-) MERNİS kaydının mevcut olması nedeniyle ayrıca adres mahalline 16/11/2015 tarih ve bila no.lu görüşme mektubu ödevli adına tanzim edilerek kapısına bırakıldı, beklenildi, bugüne kadar görüşmemize icabet edilmedi, bu nedenle tebligat yapılamamıştır."

İLGİLİ MEVZUAT

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun "Tebliğ evrakının teslimi" başlıklı 102. maddesinin 7061 sayılı Kanun'un 17. maddesiyle değiştirilmeden önceki hali şu şekildedir:

"Tebliğ olunacak evrakı muhtevi zarf posta idaresince muhatabına verilir ve keyfiyet muhatap ile posta memuru tarafından taahhüt ilmühaberine tarih ve imza konulmak suretiyle tesbit olunur.

Muhatabın zarf üzerinde yazılı adresini değiştirmesinden dolayı bulunamamış olması halinde posta memuru durumu zarf üzerine yazar ve mektup posta idaresince derhal tebliği yaptıran daireye geri gönderilir.

Muhatabın geçici olarak başka bir yere gittiği, bilinen adresinde bulunanlar veya komşuları tarafından bildirildiği takdirde keyfiyet ve beyanda bulunanın kimliği tebliğ alındısına yazılarak altı beyanı yapana imzalatılır. İmzadan imtina ederse, tebliği yapan bu ciheti şerh ve imza eder ve tebliğ edilemiyen evrak çıkaran mercie iade olunur.

Bunun üzerine tebliği çıkaran merci tarafından tayin olunacak münasip bir süre sonra yeniden tebliğ çıkarılır. İkinci defa çıkarılan tebliğ evrakı da aynı sebeple tebliğ edilemiyerek iade olunursa tebliğ ilan yolu ile yapılır.

Muhatap imza edecek kadar yazı bilmez veya her hangi bir sebeple imza edemiyecek durumda bulunursa sol elinin baş parmağı bastırılmak suretiyle tebliğ olunur.

Muhatap tebelluğdan imtina ederse tebliğ edilecek evrak önüne bırakılmak suretiyle tebliğ edilir.

Yukarıdaki fıkralarda yazılı işlemler komşularından bir kişi veya muhtar veya ihtiyar heyeti üyelerinden biri veyahut bir zabıta memuru huzurunda icra ve keyfiyet taahhüt ilmühaberine yazılarak tarih ve imza vaz'edilmek ve hazır bulunanlara da imzalatılmak suretiyle tesbit olunur."

Vergi Usul Kanunu'nun "Tebliğin ilanla yapılacağı haller" başlıklı 103. maddesinin 7061 sayılı Kanun'un 18. maddesiyle değiştirilmeden önceki hali ise şu şekildedir:

"Aşağıda yazılı hallerde tebliğ ilan yoluyla yapılır.

1.Muhatabın adresi hiç bilinmezse;

2.Muhatabın bilinen adresi yanlış veya değişmiş olur ve bu yüzden gönderilmiş olan mektup geri gelirse;

3.Başkaca sebeplerden dolayı posta ile tebliğ yapılmasına imkan bulunmazsa;

4.Yabancı memleketlerde bulunanlara tebliğ yapılmasına imkan bulunmazsa."

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İlanla tebliğ yapılacak haller 213 sayılı Kanun'un 103. maddesinde sayılmıştır. Buna göre uyuşmazlıkta 31/12/2010 tarihi itibarıyla faaliyetine son vererek işini bırakan davacıya yapılacak tebligatların ilanen yapılması için öncelikle bilinen adresinin yanlış veya değişmiş olduğunun usulüne uygun olarak tespit edilmiş olması gerekmektedir.

13/04/2016 tarihinde davacının ikametgah adresine tebliğe çıkarılan ihbarnamelere ait tebliğ alındısı davacının hanesinde bulunmadığı şerhiyle birlikte iade edilmiş, ancak 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 102. maddesinin son fıkrasında öngörüldüğü şekilde tutanak haline getirilmemiştir.

Aynı adreste 18/11/2015 tarihinde usulüne uygun olarak düzenlenen adres tespit tutanağında ise, davacının bilinen son adresinin yanlış veya değişmiş olduğu ya da anılan adreste bulunmadığı yönünde herhangi bir tespitte bulunulmamıştır.

Dolayısıyla bu yönde ve usulüne uygun şekilde tutanak haline getirilmiş bir tespitte bulunmadan ilanen tebliğ yoluna başvurulmasında hukuka uygunluk bulunmamaktadır.

Bu nedenle ısrar kararında sonucu itibarıyla hukuka aykırılık görülmemiştir.