Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu E.2023/505 K.2024/752

Dava konusu istem: Davacı tarafından, 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu'na ekli (I) sayılı listenin (B) cetvelindeki malların bu listeye dahil olmayan malların imalinde kullanıldığından bahisle 2014 yılına ilişkin özel tüketim vergisinin nakden iade edilmesi talebiyle yapılan başvurunun reddine dair işlemin iptali ile iadeye konu vergilerin 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 112. maddesinin (4) numaralı fıkrasında yer alan faiz hükmünden az olmamak üzere dava konusu işlem tarihinden itibaren hesaplanacak faiziyle birlikte iadesi istemiyle dava açılmıştır.

… Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı:

Özel tüketim vergisinin nakden iadesi yolundaki talebinin reddine ilişkin işlem yönünden yapılan inceleme:

Davacının iade hakkının kısıtlanmasını veya bu haktan yararlanmasının belirli sürelerle sınırlandırılmasını öngören düzenlemeler Anayasa'nın belirlediği sınırlar dahilinde, ancak yasalarla yapılabileceğinden, bu tür sınırlandırmaların tebliğ ile yapılması hukuken mümkün değildir. 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu'nda iade taleplerinin herhangi bir süre ile sınırlandırılması öngörülmediğinden ve bu tür iade talepleri vergi kanunlarındaki genel zamanaşımı süresi içinde her zaman yapılabileceğinden Kanun'da öngörülmeyen bir sınırlandırma getiren tebliğe istinaden davacının iade talebinin kabul edilmemesine dair işlemde hukuka uygunluk bulunmamaktadır.

Özel tüketim vergilerinin tecil faiziyle iadesi talebi yönünden yapılan inceleme:

Davacı tarafından, iadesi gereken özel tüketim vergisi için talebinin reddedildiği 13/12/2019 tarihinden itibaren faiz ödenmesi talep edilmiştir. Olayda, yeminli mali müşavir tasdik raporunun idareye teslim edildiği 12/12/2019 tarihini izleyen üç aylık sürenin sonu olan 12/03/2020 tarihinden itibaren tecil faizi hesaplanması gerektiğinden, 13/12/2019 ile 12/03/2020 tarihleri arasındaki dönem bakımından faiz talebinin reddi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Karar Sonucu:

Mahkeme bu gerekçeyle davanın kısmen kabulü ile dava konusu işlemin iptaline ve iade edilmeyen vergilerin 12/03/2020 tarihinden itibaren tecil faizi uygulanmak suretiyle iadesine; 13/12/2019 ile 12/03/2020 tarihleri arasındaki dönem bakımından faiz talebinin reddine karar vermiştir.

Tarafların istinaf istemlerini inceleyen … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı:

Davalı idarenin istinaf istemi yönünden:

Davalı idarenin istinaf dilekçesinde ileri sürülen iddialar, mahkeme kararının iptale ve faiz yönünden davanın kısmen kabulüne dair hüküm fıkralarının kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Davacının istinaf istemi yönünden:

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun "özel ödeme zamanları" başlıklı 112. maddesinin (5) numaralı fıkrasında öngörülen üç aylık süre, idareye iade başvurusu hakkında bir işlem tesis etmesi amacıyla tanınmıştır. Olayda olduğu gibi iade talebinin reddi yolunda tesis edilen işlemler bakımından anılan sürenin uygulanması söz konusu olamayacağından, davacının başvurusunun reddedildiği 13/12/2019 tarihinden itibaren tecil faizi hesaplanması icap etmektedir.

Karar sonucu:

Vergi Dava Dairesi bu gerekçeyle davacının istinaf istemini kabul ederek davanın reddine ilişkin hüküm fıkrasını kaldırıp nakden iade edilmeyen vergilerin 13/12/2019 tarihinden itibaren tecil faiziyle iadesi gerektiğine hükmetmiş; davalı idarenin istinaf istemini reddetmiştir.

Davalının temyiz istemini inceleyen Danıştay Yedinci Dairesinin 28/09/2022 tarih ve E:2021/1771, K:2022/3495 sayılı kararı:

Vergi Dava Dairesi kararının, mahkeme kararının özel tüketim vergisinin nakden iadesi talebinin reddine dair işlemin iptaline dair hüküm fıkrasına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin hüküm fıkrasına yöneltilen temyiz istemi yönünden yapılan inceleme:

Dayandığı hukuki ve kanuni nedenlerle gerekçesi yukarıda açıklanan bölge idare mahkemesi kararının nakden iade talebinin reddine dair işlemin iptaline dair hüküm fıkrası aynı gerekçe ve nedenlerle hukuka uygun görülmüş olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar, anılan hüküm fıkrasının bozulmasını gerektirecek nitelikte bulunmamıştır.

Vergi Dava Dairesi kararının, özel tüketim vergilerinin tecil faiziyle iadesine dair hüküm fıkrasına yöneltilen temyiz istemi yönünden yapılan inceleme:

Olayda, davacının başvurusu on iki aylık süre içerisinde yapılmadığından bahisle reddedildiğinden, davalı idare tarafından henüz başvurunun esasına yönelik bir değerlendirme yapılmadığı anlaşılmıştır.

Vergi Dava Dairesince, davacının nakden iadeye ilişkin talebinin reddine dair işlemin iptali ile yetinilmesi ve davalı idareye işin esasının incelenmesi ve sonucunda yeni bir işlem tesis edilmesi için imkan sağlanması gerekirken, temyize konu kararın iade ve tecil faizine hükmedilmesine ilişkin hüküm fıkrasında hukuki isabet görülmemiştir.

Karar sonucu:

Daire bu gerekçeyle kararın dava konusu işlemin iptaline ilişkin hüküm fıkrasını onamış, kararın nakden iadenin tecil faizi ödenerek yapılmasına ilişkin hüküm fıkrasını bozmuştur.

… Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı ısrar kararı:

Görülmekte olan davanın, iade isteminin reddine dair idari işlemin iptali istemiyle açılan kısmının "iptal davası"; iade isteminin yerine getirilmemesinden dolayı uğranılan hak (mülkiyet hakkı) kaybının giderilmesine yönelik kısmının ise "tam yargı davası" olduğu sonucuna varılmıştır.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 12. maddesinde öngörülen usule uygun olarak iptal ve tam yargı davasının birlikte açılmasında usule aykırılık; her iki dava kısmı yönünden hüküm verilmesinde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.

Ayrıca, iade talebine ilişkin başvurunun davalı idarece Genel Tebliğ'de öngörülen on iki aylık süresi içerisinde yapılmadığından bahisle reddedildiği dikkate alındığında, bozma kararındaki dava konusu işlemin "başvurunun esasına yönelik bir değerlendirme" içermediği yolundaki gerekçeye de iştirak edilememiştir.

Vergi Dava Dairesi, bu ek gerekçeyle ısrar etmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı, davacı lehine faize hükmedilmesinin mümkün olmadığı belirtilerek ısrar kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NUN DÜŞÜNCESİ:Temyizen incelenen ısrar kararının, Danıştay Yedinci Dairesinin kararında yer alan hukuksal nedenler ve gerekçe uyarınca bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup dilekçede ileri sürülen iddialar, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

X - KARŞI OY

Temyiz isteminin kabulü ile ısrar kararının Danıştay Yedinci Dairesinin kararında yer alan hukuksal nedenler ve gerekçe uyarınca bozulması gerektiği oyu ile karara katılmıyoruz.