Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu E.2023/568 K.2025/312

Dava konusu istem: Davacı adına, hakkında düzenlenen vergi inceleme raporları uyarınca kayıt dışı hasılat elde ettiğinden bahisle re'sen tarh edilen 2012 yılı gelir vergisi, 2012 yılının Nisan ila Haziran, Temmuz ila Eylül, Ekim ila Aralık dönemlerine ait geçici vergiler ve vergilerin bir katı tutarında kesilen vergi ziyaı cezaları ile 2012 yılı için 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 353. maddesinin (1) numaralı fıkrası uyarınca kesilen özel usulsüzlük cezasının kaldırılması istemiyle dava açılmıştır.

...Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı:

I. Gelir vergisi ile verginin bir katı tutarında kesilen vergi ziyaı cezası yönünden yapılan inceleme:

Davacı hakkında düzenlenen... tarih ve ... sayılı Vergi İnceleme Raporu'nda şu tespitlere yer verilmiştir:

i. Davacı belirli bir mala tahsis edilmiş mağazalarda sıhhi tesisat ve ısıtma tesisatı malzemesi perakende ticareti ile iştigal etmektedir.

ii. Davacının yapmış olduğu doğalgaz proje çizimi işleriyle ile ilgili olarak, ... Anonim Şirketi (...) tarafından davalı idareye gönderilen ...tarih ve... sayılı yazı incelendiğinde, davacının 612 adet projeyi (doğalgaz proje çizimi) onaya sunduğunun belirlendiği tespit edilmiştir.

iii. Bunun üzerine davacı hakkında inceleme başlatılmıştır. Davacının defter ve belgelerinin incelenmesinden proje çizimine ilişkin olarak herhangi bir fatura düzenlemediği tespit edilmiştir.

iv.... tarih ve... sayılı Görüş ve Öneri Raporu'nda ortalama proje tutarı 150,00 TL olarak değerlendirildiğinden davacı tarafından fatura düzenlenmeyen ve beyan dışı bırakılan 612 adet projenin her birinin 150,00 TL karşılığında çizildiğinden bahisle 2012 yılının ayları bazında hasılat tutarları belirlenmiş ve söz konusu tutarların kayıt dışı hasılat olarak dikkate alınmak suretiyle gelir vergisi matrahına dahil edilmesi gerektiği belirtilmiştir.

Her ne kadar davacı, işlerin yoğunluğu nedeniyle bazen fatura düzenlemeyi unuttuğunu ifade etse de uyuşmazlıkta gelir vergisi yönünden matrah farkı kayıt dışı hasılattan kaynaklanmaktadır. Vergilendirmede, vergiyi doğuran olay ile bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyeti esas olup bu hususun her türlü araştırma ve inceleme yapılarak somut verilerle ortaya konulması zorunludur.

Uyuşmazlıkta, davacının beyanlarına ilişkin olarak müşteriler nezdinde hiçbir karşıt inceleme yapılmamış, onaya sunulan tüm projelerin yapıldığı varsayılmış ve re'sen tarh edilen dava konusu vergiler hesaplanırken herhangi bir maliyet hesabı yapılmamıştır.

Bu nedenle, eksik incelemeye ve varsayıma dayalı olarak yapılan gelir vergisi tarhiyatında hukuka uygunluk bulunmamıştır.

II. Geçici vergiler ile vergilerin bir katı tutarında kesilen vergi ziyaı cezaları yönünden yapılan inceleme:

Mahsup dönemi geçen geçici vergilerde hukuka uygunluk bulunmamaktadır.

Davacı adına vergi ziyaı cezalı olarak re'sen tarh edilen gelir vergisinde yukarıda yer verilen gerekçelerle hukuka uygunluk bulunmadığına karar verildiğinden, geçici vergiler üzerinden kesilen vergi ziyaı cezalarında da hukuka uygunluk görülmemiştir.

III. Özel usulsüzlük cezası yönünden yapılan inceleme

Cezayı gerektiren fiilin tüm unsurlarının tamamlanmadığı anlaşıldığından kesilen özel usulsüzlük cezasında hukuka uygunluk bulunmamıştır.

IV. Karar sonucu

Vergi Mahkemesi belirtilen gerekçeyle davayı kabul etmiştir.

Davalının istinaf istemini inceleyen... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararı:

Vergi Dava Dairesi, istinaf istemine konu kararın kaldırılmasını gerektirecek herhangi bir nedenin bulunmadığı gerekçesiyle istinaf istemini reddetmiştir.

Davalının temyiz istemini inceleyen Danıştay Dördüncü Dairesinin 20/01/2022 tarih ve E:2018/151, K:2022/310 sayılı kararı:

I. Temyize konu kararın geçici vergiler ile özel usulsüzlük cezasına ilişkin hüküm fıkrası yönünden yapılan inceleme:

Davalı idarenin, temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü iddialar temyize konu kararın geçici vergiler ile özel usulsüzlük cezasına ilişkin hüküm fıkralarının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

II. Temyize konu kararın vergi ziyaı cezalı gelir vergisi ile geçici vergiler üzerinden vergilerin bir katı tutarında kesilen vergi ziyaı cezalarına ilişkin hüküm fıkrası yönünden yapılan inceleme:

Davacı hakkında düzenlenen... tarih ve ... sayılı Vergi İnceleme Raporu'nda Vergi Mahkemesi kararında yer alanların dışında şu tespitlere yer verilmiştir:

i. Ülkede proje onayına tabi olan her türlü iş kolunda hizmet alan, hizmet veren ve onay yapanlar arasındaki ilişkilerin vergisel boyutunun araştırılması sonucu hazırlanan Görüş ve Öneri Raporu'nda, doğalgaz proje çiziminin ortalama bir günde hazırlandığı dikkate alınarak mükelleflerin çalışan sayıları ile onaylanan proje adetleri karşılaştırılmış, onaylanmış proje adedi yüksek çıkan mükellefler incelemeye sevk edilmiştir.

ii. Ayrıca mükelleflerin yapmış olduğu ve... tarafından onaylanan proje adedinin ortalama proje tutarı olan 150,00 TL ile çarpılması sonucu brüt satış tutarındaki uyumsuzluk nedeniyle de bazı mükellefler incelemeye sevk edilmiştir.

iii. Bu kapsamda...'ın ... tarih ve ... sayılı yazısında davacının 2012 takvim yılında aylar itibarıyla onaylanan projeleri listelenmiştir. Buna göre onaya sunulan toplam proje adedinin 612 olduğu dikkate alındığında, bu projeler karşılığı elde edilen hasılatın 91.800,00 TL olması gerektiği belirtilmiştir.

iv. Mükellefin 2011 yılında doğalgaz tesisatı proje hizmet bedellerinin bir kısmının 150,00 TL'nin altında kaldığı, bir kısmına ise hiç fatura düzenlemeyerek ticari kazancı eksik beyan ettiği tespit edilmiştir.

Yukarıda yer verilen tespitler bir bütün halinde değerlendirildiğinde, özellikle mükelleflerin çalışan sayıları ile onaylanan proje adetleri karşılaştırılarak... tarafından onaylanan proje adedinin ortalama tutarının 150,00 TL olduğu, doğalgaz proje çiziminin ortalama bir günde hazırlandığının belirtildiği, ayrıca onaylanan proje adedi bilgisinin ...'tan alındığı ve davacının eksik beyanda bulunduğu yönündeki beyanları da dikkate alındığında, temyize konu Vergi Dava Dairesi kararının ilgili hüküm fıkrasında hukuka uygunluk görülmemiştir.

III. Karar sonucu

Daire bu gerekçeyle temyize konu kararın geçici vergiler ile özel usulsüzlük cezasına ilişkin hüküm fıkrasını onamış; vergi ziyaı cezalı gelir vergisi ile geçici vergiler üzerinden vergilerin bir katı tutarında kesilen vergi ziyaı cezalarına ilişkin hüküm fıkrasını bozmuştur. ...Bölge İdare Mahkemesi ...Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı ısrar kararı: Vergi Dava Dairesi, ilk kararında yer alan hukuksal nedenler ve gerekçeyle kararının bozulan kısmı yönünden ısrar etmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı adına tarh edilen vergi ile kesilen vergi ziyaı cezalarının hukuka uygun olduğu belirtilerek ısrar kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar, ısrar kararının dayandığı hukuksal nedenler ve gerekçe karşısında, yerinde ve kararın bozulmasını sağlayacak nitelikte bulunmadığından, istemin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup dilekçede ileri sürülen iddialar, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

X - KARŞI OY

Temyiz isteminin kabulü ile ısrar kararının Danıştay Dördüncü Dairesinin kararında yer alan hukuksal nedenler ve gerekçe uyarınca bozulması gerektiği oyu ile karara katılmıyoruz.

XX - KARŞI OY

Davacı hakkında düzenlenen ... tarih ve ... sayılı Vergi İnceleme Raporu'nda, davacının 2012 yılında 612 adet projeyi (doğalgaz proje çizimi) onaya sunduğunun belirlendiği tespit edilmiştir.

... tarih ve ... sayılı Görüş ve Öneri Raporu ekinde yer alan "Tablo-1" de ise 2012 yılında davacının ... tarafından onaylanan proje sayısının 499 adet olduğu belirtilmiştir.

Bu kapsamda anılan yılda ... tarafından onaylanan proje sayısının, ...'ın onayına sunulan proje sayısından az olduğu, ancak vergi ziyaı cezalı tarhiyatın üzerinden hesaplandığı matrahın onaya sunulan proje sayısı dikkate alınarak belirlendiği anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlıkta, kayıt dışı hasılatın tespitinde onaylanan proje sayısının dikkate alınması gerekmektedir.

Bu nedenle Vergi Dava Dairesince, vergi ziyaı cezalı tarhiyatın dayanağı matrahın onaylanan proje sayısına isabet eden kısmında hukuka aykırılık, bunu aşan kısmında ise hukuka uygunluk bulunmadığı dikkate alınarak yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenle, temyiz isteminin kabulü ile ısrar kararının belirtilen gerekçe uyarınca bozulması gerektiği oyu ile karara katılmıyorum.