Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu E.2023/676 K.2024/943

Dava konusu istem: Davacı adına tescilli... tarih ve ... sayılı beyanname kapsamında ithal edilen 1000 adet “süpürge makinası” ticari isimli eşyanın fatura ve diğer belgelerde marka ve model bilgilerinin yer almamasına rağmen TAREKS kayıt bilgilerinden ... marka elektrik süpürgesi olduğu ve ... Turkey Elektrikli Ürünler Ticaret Limited Şirketi tarafından ithal edilen aynı model ... elektrik süpürgesinin en düşük modeline göre kıymetinin çok düşük (15 kat düşük) beyan edildiğinden bahisle ek olarak tahakkuk ettirilen gümrük, ilave gümrük, özel tüketim ve katma değer vergileri ile vergiler üzerinden 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 234. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (b) bendi uyarınca karara bağlanan para cezasına vaki itirazın reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.

... Vergi Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı:

Dosyanın incelenmesinden, ... marka süpürgelerin söz konusu markanın Türkiye temsilcisi olan ... Turkey Elektrikli Ürünler Ticaret Limited Şirketi tarafından en az 1.125,00 TL birim kıymetle ithal edilirken, davacının söz konusu süpürgeyi yurt dışı gider dahil 326,42 TL birim kıymetle ithal edebilmesinin hayatın olağan akışına, ekonomik ve ticari icaplara aykırı olduğu tespit edilmiştir.

Dolayısıyla, davacının beyan ettiği kıymetin gerçeği yansıtmadığı bu nedenle satış bedeli yönteminin terk edilerek kıymeti belirlenecek eşya ile aynı veya yakın bir tarihte ihraç edilen aynı eşyanın satış bedeli yöntemine geçilmesinin hukuka uygun olduğu anlaşılmaktadır.

Bu durumda 1000 adet...marka süpürgenin toplamda en az 1.125.000,00 TL'ye ithal edilmesi gerekirken söz konusu süpürgeler için toplam ithalat kıymetinin 326.420,27 TL(yurt dışı gider dahil) olarak beyan edilmesi nedeniyle beyan dışı bırakılan kıymet üzerinden tesis edilen işlemlere vaki itirazın reddine dair işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Mahkeme, bu gerekçeyle davayı reddetmiştir. Davacının istinaf istemini inceleyen ... Bölge İdare Mahkemesi Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı: Vergi Dava Dairesi, istinaf istemine konu edilen kararın kaldırılmasını gerektiren bir nedenin bulunmadığı gerekçesiyle istinaf istemini reddetmiştir. Davacının temyiz istemini inceleyen Danıştay Yedinci Dairesinin 27/04/2022 tarih ve E:2022/675, K:2022/1964 sayılı kararı:

4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 24. maddesinde, ithal eşyasının kıymetinin, eşyanın satış bedeli olduğu, satış bedelinin, Türkiye'ye ihraç amacıyla yapılan satışta 27 ve 28. maddelere göre gerekli düzeltmelerin de yapıldığı fiilen ödenen veya ödenecek fiyat olduğu belirilmiştir.

Kanun'un 25. maddesinin (1) numaralı fıkrasında, 24. madde hükümlerine göre belirlenemeyen gümrük kıymetinin, bu maddenin (2) numaralı fıkrasının (a), (b), (c) ve (d) bendlerinin sıra halinde uygulanmasıyla belirleneceği, eşyanın gümrük kıymetinin bir üst bent hükümlerine göre belirlenebildiği sürece bir alt bent hükümlerinin uygulanmayacağı hükümlerine yer verilmiştir.

Aynı Kanun'un 26. maddesinin (1) numaralı fıkrasında ise 24 ve 25. madde hükümlerine göre belirlenemeyen ithal eşyasının gümrük kıymetinin, Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşmasının VII. Maddesinin Uygulanmasına ilişkin Anlaşmanın, Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşmasının (GATT) VII. Maddesinin ve bu bölüm hükümlerinin prensip ve genel hükümlerine uygun yöntemlerle ve Türkiye'de mevcut veriler esas alınarak belirleneceği hüküm altına alınmıştır.

GATT'ın VII. Maddesinin Uygulanmasına İlişkin Anlaşmanın 17. maddesinde de, bu Anlaşma'da yer alan hiçbir hükmün, gümrük idaresinin, gümrük kıymetinin belirlenmesi ile ilgili olarak ibraz edilen tutanak, belge veya beyannamenin gerçeklik veya doğruluğunu araştırma hakkını sınırlamayacağı ve bu hakkı tartışma konusu haline getirecek şekilde yorumlanamayacağı düzenlenmiştir.

Yine 4458 sayılı Kanun'un 234. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (b) bendinde, kıymeti üzerinden ithalat vergilerine tabi eşyanın beyan edilen kıymetinin, muayene ve denetleme sonucunda, bu Kanun'un 23 ila 31. maddelerinde yer alan hükümler çerçevesinde belirlenen kıymete göre noksan bulunması halinde noksanlığa ait ithalat vergilerinden başka, bu vergi farkının üç katı para cezası alınacağı da belirtilmiştir.

Yukarıda yer alan hükümlerin birlikte değerlendirilmesinden, ithal edilen eşyanın gümrük kıymetinin belirlenmesinde öncelikle satış bedelinin esas alınması, satış bedelinin esas alınması için gerekli koşulların mevcut olmadığının tespit edilmesi halinde de, sırasıyla diğer yöntemlere başvurulması gerektiği; ayrıca gümrük idaresinin beyanın doğruluğunu tespit amacıyla her zaman her türlü bilgi ve belgeyi inceleyerek değerlendirme hak ve yetkisine sahip bulunduğu sonucuna ulaşılmaktadır.

Olayda, davacı tarafından ithal edilen eşyanın gümrük kıymetinin noksan beyan edildiğinden bahisle, eşyanın gümrük vergisine esas kıymetinin belirlenmesinde ilk kural olan satış bedeli yöntemi atlanarak kıymeti belirlenecek eşya ile aynı veya yakın bir tarihte ihraç edilen aynı eşyanın satış bedeli yöntemine göre belirlenen kıymet esas alınmak suretiyle ek tahakkuk ve ceza kararı alınmıştır.

Ancak beyan edilen kıymetin aynı veya benzer eşyaya ait mevcut kıymetlerin altında olması hali tek başına aynı eşyanın satış bedeli yöntemine göre kıymet tespiti için bir gerekçe oluşturamamaktadır.

Beyan edilen satış bedelinin gerçeği yansıtmadığına ilişkin olarak ihracatçı firma veya resmî makamlar nezdinde herhangi bir tespitte bulunulmadığı ve satış bedeli yönteminin atlanması için Kanun'da aranan koşulların gerçekleşmediği anlaşıldığından ve kıymeti belirlenecek eşya ile aynı veya yakın bir tarihte ihraç edilen aynı eşyanın satış bedeli yönteminin uygulanması suretiyle tesis edilen işlemlerde hukuka uygunluk bulunmadığından temyize konu kararda isabet görülmemiştir.

Daire bu gerekçeyle, Vergi Dava Dairesi kararını bozmuştur. ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesi...tarih ve E:..., K:... sayılı ısrar kararı: Vergi Dava Dairesi, aynı hukuksal nedenler ve gerekçeyle ilk kararında ısrar etmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idarece herhangi bir araştırma yapılmadan sadece ... Turkey firmasının bildirdiği kıymet baz alınarak işlem tesis edilmesinin mevzuata aykırı olduğu belirtilmiştir. Öte yandan başka bir ithalatçı olan ... Teknoloji İç ve Dış Ticaret Şirketinin Ambarlı Gümrük Müdürlüğünde tescilli 28/09/2019 tarihli beyannameyle ‘’Robotik Temizleme ...’’ ticari tanımlı eşyanın 45,30 USD ile ithalatının gerçekleştirildiği, yine aynı firmanın 14/06/2019 tarihli ...

Gümrük Müdürlüğünde tescilli beyannameyle ithal edilen aynı eşyanın 47,41 USD ile ithalatının gerçekleştirildiği bu kıymetlerin kendi ithalat fiyatlarından daha düşük olduğu öne sürülmektedir.

Dolayısıyla GTİP bazında sorgulama yapılmış olsaydı daha az kıymetle beyan edilen aynı tip eşyaların bulunabileceği, bu nedenle eksik incelemeyle işlem tesis edildiği, ayrıca beyan edilen kıymetin aynı veya benzer eşyaya ait mevcut kıymetlerin altında olması halinin tek başına aynı eşyanın satış bedeli yöntemine göre kıymet tespiti için bir gerekçe olmayacağı belirtilerek ısrar kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NUN DÜŞÜNCESİ

Temyizen incelenen ısrar kararının, Danıştay Yedinci Dairesinin kararında yer alan hukuksal nedenler ve gerekçe uyarınca bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Danıştay Yedinci Dairesinin yukarıda yer verilen kararının dayandığı aynı hukuksal nedenler ve gerekçeyle ısrar kararının bozulması gerekmektedir.