Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu E.2023/680 K.2025/396

Dava konusu istem: Davacı tarafından, banka hesaplarına uygulanan hacizlerin iptali istemiyle dava açılmıştır.

... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı:

Mükellefler hakkında haciz işleminin uygulanabilmesi için kamu alacağının tarh, tahakkuk ve tahsil aşamalarından geçmesi ve bu kapsamda mükellefe usulüne uygun olarak ihbarnamelerin ve/veya ödeme emirlerinin tebliğ edilmesi gerekir.

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 102. maddesinin "Tebliğ evrakının teslimi" başlıklı 7061 sayılı Kanun'la değiştirilmeden önceki halinde şu kurala yer verilmiştir:

"Tebliğ olunacak evrakı muhtevi zarf posta idaresince muhatabına verilir ve keyfiyet muhatap ile posta memuru tarafından taahhüt ilmühaberine tarih ve imza konulmak suretiyle tesbit olunur.

Muhatabın zarf üzerinde yazılı adresini değiştirmesinden dolayı bulunamamış olması halinde posta memuru durumu zarf üzerine yazar ve mektup posta idaresince derhal tebliği yaptıran daireye geri gönderilir.

Muhatabın geçici olarak başka bir yere gittiği, bilinen adresinde bulunanlar veya komşuları tarafından bildirildiği takdirde keyfiyet ve beyanda bulunanın kimliği tebliğ alındısına yazılarak altı beyanı yapana imzalatılır. İmzadan imtina ederse, tebliği yapan bu ciheti şerh ve imza eder ve tebliğ edilemiyen evrak çıkaran mercie iade olunur.

Bunun üzerine tebliği çıkaran merci tarafından tayin olunacak münasip bir süre sonra yeniden tebliğ çıkarılır. İkinci defa çıkarılan tebliğ evrakı da aynı sebeple tebliğ edilemiyerek iade olunursa tebliğ ilan yolu ile yapılır.

Muhatap imza edecek kadar yazı bilmez veya her hangi bir sebeple imza edemiyecek durumda bulunursa sol elinin baş parmağı bastırılmak suretiyle tebliğ olunur.

Muhatap tebellüğden imtina ederse tebliğ edilecek evrak önüne bırakılmak suretiyle tebliğ edilir.

Yukarıdaki fıkralarda yazılı işlemler komşularından bir kişi veya muhtar veya ihtiyar heyeti üyelerinden biri veyahut bir zabıta memuru huzurunda icra ve keyfiyet taahhüt ilmühaberine yazılarak tarih ve imza vaz'edilmek ve hazır bulunanlara da imzalatılmak suretiyle tesbit olunur."

Asıl borçlu Tasfiye Halinde ... Reklamcılık Elektronik Bilgisayar Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin vergi borçlarının vadesinde ödenmediğinden ve amme alacağının şirket tüzel kişiliğinden tahsil imkanı kalmadığından bahisle söz konusu borçların şirketin kanuni temsilcisi ve ortağı olan davacıdan takip ve tahsili amacıyla ... tarih ve ... ve ... sayılı ödeme emirleri düzenlenmiştir.

Bu ödeme emirleri davacının adresinde bulunamadığından bahisle ilanen tebliğ edilmiştir. Ödeme yapılmaması üzerine de davacının ... Anonim Şirketinin ... Şubesi, ... Anonim Şirketinin ... Şubesi, ... Bankası Anonim Şirketinin ... Şubesi, ... Bankası Anonim Şirketinin ... Şubesi, ... Bankası Anonim Şirketinin ... Şubesi, ... Menkul Kıymetler Anonim Şirketi ve ... Menkul Değerler Anonim Şirketi nezdindeki hesaplarına haciz uygulanmıştır.

Anılan hacizlerin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

Yukarıda belirtilen mevzuat hükmü gereğince, tebliğin yapılamama sebebinin usulüne uygun olarak düzenlenmiş bir tutanakla kayıt altına alınması gerekmektedir. Ancak dava konusu haciz işleminin dayanağı olan ödeme emirlerinin tebliğiyle ilgili olarak dava dosyasına sadece ... tarih ve ... sayılı ödeme emirlerine ait 21/04/2016 tarihli adres tespit tutanağı ve postaya verilme tarihi ile tebliğ tarihi belli olmayan tebliğ alındısı sunulmuştur.

... tarih ve ... sayılı ödeme emrinin tebliğine ilişkin ise herhangi bir belge sunulmamıştır. Ayrıca dosyada mevcut tebliğ belgelerinde, muhatabın geçici olarak başka bir yere gittiği veya adresini değiştirdiği yönünde herhangi bir tespit yapılmamıştır. Bu nedenle, ilanen tebliğ aşamasından önce yapılması gereken iki aşamalı tebliğ işlemlerinin eksiksiz olarak tamamlandığını gösteren bir belge sunulamamıştır. Sonuç olarak, ilanen tebliğin Kanun'da öngörülen usule uygun olarak gerçekleşmediği ve bu nedenle usulsüz olduğu sonucuna varılmıştır.

Bu durumda, ödeme emirleri usulüne uygun biçimde tebliğ edilmeden davacı adına Kanun'da öngörülen usule göre tahakkuk etmiş ve haczi kabil hale gelmiş bir vergi alacağının bulunduğundan söz edilemeyeceğinden, davacının banka hesaplarına uygulanan haciz işlemlerinde hukuka uygunluk bulunmamaktadır.

Mahkeme bu gerekçeyle dava konusu işlemi iptal etmiştir.

Davalının istinaf istemini inceleyen ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı:

Vergi Dava Dairesi, istinaf istemine konu kararın usul ve hukuka uygun olduğu ve kaldırılmasını gerektiren bir nedenin bulunmadığı gerekçesiyle istinaf istemini reddetmiştir.

Davalının temyiz istemini inceleyen Danıştay Dördüncü Dairesinin 28/09/2022 tarih ve E:2019/4320, K:2022/5236 sayılı kararı:

Olayda, davacının kanuni temsilcisi olduğu şirketin ödenmeyen vergi borçlarının tahsili amacıyla şirketin kanuni temsilcisi sıfatıyla davacı adına düzenlenen ödeme emirlerinin "..." adresine tebliğe çıkarıldığı anlaşılmaktadır. Ancak, muhatabın adreste bulunamaması sebebiyle tebligat yapılamamıştır. Bu durum, mahalle muhtarı nezdinde 21/04/2016 tarihinde tutanağa bağlanmıştır. Anılan hususlar dosya içerisinde bulunan tebliğ evrakından anlaşılmaktır.

Ödeme emirlerine karşı süresi içinde dava açılmadığı ve ödeme emirleri muhteviyatı amme alacaklarının doğduğu ve ödenmesi gereken dönemlerde davacının söz konusu şirketin kanuni temsilcisi olduğu hususu ihtilafsızdır.

Bu durumda, ödeme emri safhasına yönelik iddiaların bu aşamada ileri sürülemeyeceği hususu da dikkate alındığında, kanuni temsilcisi olduğu şirketin ödenmeyen vergi borçlarının tahsili amacıyla adına düzenlenen ve usulüne uygun olarak tebliğ edilen ödeme emirleri içeriği amme alacağının 6183 sayılı Kanun'da yer alan cebri tahsil yöntemi ile tahsil edilmesi amacıyla tatbik edilen haciz işleminde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.

Verilecek kararda, ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına ilişkin olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda Danıştay Dördüncü Dairesinin ... tarih ve ... sayılı ödeme emri hakkında 28/09/2022 tarihinde verdiği karar dikkate alınmalıdır.

Daire bu gerekçeyle kararı bozmuştur.

... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı ısrar kararı:

Vergi Dava Dairesi, aynı hukuksal nedenler ve gerekçeyle ilk kararında ısrar etmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu belirtilerek ısrar kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

MADDİ OLAY

Davacı, Tasfiye Halinde ... Reklamcılık Elektronik Bilgisayar Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinde 04/04/2002 ilâ 06/10/2009 tarihleri arasında şirket müdürlüğü görevinde bulunmuştur.

Davacının kanuni temsilcilik sıfatının sona erdiği tarihten sonra 30/05/2011 tarihinde davalı idarenin kayıtlarına giren dilekçe ile 6111 sayılı Kanun kapsamında, dava konusu hacze dayanak ... tarih ve ... sayılı ödeme emirleri içeriği vergi borcunu da kapsayacak şekilde şirketin vergi borçları yapılandırılmıştır.

Ancak yapılandırma şartlarının ihlal edilmesi üzerine anılan borçların ve yapılandırma kapsamında olmayan diğer borçların asıl borçlu şirketten tahsil imkanı bulunmadığından bahisle davacı adına kanuni temsilci sıfatıyla ... tarih ve ... ve ... sayılı ödeme emirleri düzenlenmiştir. Borcun tahsil edilememesi üzerine söz konusu ödeme emirlerine konu kamu alacağının tahsili amacıyla davacının banka hesaplarına haciz konulmuştur.

İLGİLİ MEVZUAT

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun "Kanuni Temsilcilerin Ödevi" başlıklı 10. maddesinin birinci fıkrasında, tüzel kişilerle küçüklerin ve kısıtlıların, vakıflar ve cemaatler gibi tüzel kişiliği olmayan teşekküllerin mükellef veya vergi sorumlusu olmaları halinde bunlara düşen ödevlerin kanuni temsilcileri, tüzel kişiliği olmayan teşekkülleri idare edenler ve varsa bunların temsilcileri tarafından yerine getirileceği açıklanmış; ikinci fıkrasında, yukarıda yazılı olanların bu ödevleri yerine getirmemeleri yüzünden mükelleflerin veya vergi sorumlularının varlığından tamamen ve kısmen alınamayan vergi ve buna bağlı alacakların kanuni ödevleri yerine getirmeyenlerin varlıklarından alınacağı kurala bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

I. Bölge İdare Mahkemesi kararının, Vergi Mahkemesi kararının, dava konusu işlemin, ... tarih ve ... sayılı ödeme emirlerinden kaynaklı kısmı yönünden iptaline dair hüküm fıkrasına yöneltilen istinaf isteminin reddine ilişkin hüküm fıkrasına yöneltilen temyiz istemi yönünden yapılan değerlendirme:

Asıl borçlu şirket tarafından yapılan başvurular üzerine kesinleşmiş vergi borçlarının 6111 sayılı Kanun kapsamında yapılandırılması ile yeni bir hukuki durum ortaya çıkmış olup yapılandırmalar sırasında borçlu şirketle ilişkisi bulunmayan davacının yapılandırılan borçlar nedeniyle sorumlu tutulması mümkün bulunmamaktadır. Yapılandırmanın, ihlal edilmesi nedeniyle iptal edilmiş olması da belirtilen duruma ilişkin olarak herhangi bir değişikliğe yol açmayacaktır.

Bu nedenle, dava konusu haciz içeriği vergi borçlarının asıl borçlu şirketin 6111 sayılı Kanun kapsamında yaptığı başvuruya istinaden yapılandırıldığı tarihte ve ihlal edilmesi nedeniyle yapılandırmanın iptal edildiği tarihte şirketin kanuni temsilcisi olmayan davacının banka hesaplarına uygulanan hacizde hukuka uygunluk bulunmadığından, ısrar kararının anılan hüküm fıkrasında sonucu itibarıyla hukuka aykırılık görülmemiştir.

II. Bölge İdare Mahkemesi kararının, Vergi Mahkemesi kararının, dava konusu işlemin, ... tarih ve ... sayılı ödeme emirlerinden kaynaklı kısmı yönünden iptaline dair hüküm fıkrasına yöneltilen istinaf isteminin reddine ilişkin hüküm fıkrasına yöneltilen temyiz istemi yönünden yapılan değerlendirme:

... tarih ve ... sayılı ödeme emri ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla iptal edilmiştir. Anılan karar istinaf kanun yolundan geçmek suretiyle kesinleşmiştir.

... tarih ve ... sayılı ödeme emri ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla iptal edilmiştir. Anılan karara yöneltilen istinaf istemi reddedilmiştir. Bu karar ise Danıştay Dördüncü Dairesinin 28/09/2022 tarih ve E:2020/3141, K:2022/5237 sayılı kararıyla onanarak kesinleşmiştir.

... tarih ve ... sayılı ödeme emirleri yargı kararları uyarınca iptal edildiğinden, dava konusu işlemin anılan ödeme emirlerinden kaynaklı kısmında hukuka uygunluk bulunmamaktadır.

Bu nedenle ısrar kararının anılan hüküm fıkrasında sonucu itibarıyla hukuka aykırılık görülmemiştir.

X - KARŞI OY

Tasfiye Halinde ... Reklamcılık Elektronik Bilgisayar Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketine ait kamu alacağının tahsili amacıyla kanuni temsilsi sıfatıyla davacının banka hesaplarına uygulanan haczin iptali istemiyle dava açılmıştır.

Davacının kanuni temsilcilik sıfatının sona erdiği tarihten sonra 30/05/2011 tarihinde davalı idarenin kayıtlarına giren dilekçe ile 6111 sayılı Kanun kapsamında, dava konusu hacze dayanak ödeme emirleri içeriği vergi borcunu da kapsayacak şekilde şirketin vergi borçları yapılandırılmıştır.

Asıl borçlu şirketten tahsil imkanı bulunmayan amme alacaklarının ödenmesinden 213 sayılı Kanun'un 10. maddesi uyarınca davacının sorumluluğunun bulunduğu açıktır. Davacının kanuni temsilcilikten ayrıldığı tarihten sonraki bir dönemde seçilen kanuni temsilci tarafından asıl borçlu şirkete ait geçmiş dönemlere ilişkin vergi borçlarının yapılandırılmış olması da davacının kanuni temsilci olduğu dönemlere ilişkin kanuni temsilci sıfatıyla doğan sorumluluğunu ortadan kaldırmamaktadır.

Açıklanan hukuksal nedenler ve gerekçeyle ısrar kararının, Vergi Mahkemesi kararının, dava konusu işlemin, ... tarih ve ... sayılı ödeme emirlerinden kaynaklı kısmı yönünden iptaline dair hüküm fıkrasına yöneltilen istinaf isteminin reddine ilişkin hüküm fıkrasının bozulması gerektiği oyuyla karara katılmıyoruz.

XX - KARŞI OY

Temyiz isteminin kısmen kabulü ile ısrar kararının, Vergi Mahkemesi kararının, dava konusu işlemin, ... tarih ve ... sayılı ödeme emirlerinden kaynaklı kısmı yönünden iptaline dair hüküm fıkrasına yöneltilen istinaf isteminin reddine ilişkin hüküm fıkrasının Danıştay Dördüncü Dairesinin kararında yer alan hukuksal nedenler ve gerekçe uyarınca bozulması gerektiği oyu ile karara katılmıyoruz.