Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu E.2023/688 K.2025/328

Dava konusu istem: Davacı adına, ... Giyim Sanayi ve Ticaret Limited Şirketine ait vergi borçlarının tahsili amacıyla şirket ortağı sıfatıyla düzenlenen ... tarih ve... sayılı ödeme emrinin iptali istemiyle dava açılmıştır.

...Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı:

Asıl borçlu şirketin amme borçları nedeniyle şirket ortağının takip edilebilmesi için öncelikle şirket adına düzenlenen ödeme emrinin usulüne uygun şekilde tebliğ edilmesi, ardından şirket hakkında haciz kararı alınarak haciz varakası düzenlenmesi ve akabinde de mal varlığı araştırması yapılması gerekmektedir.

Davalı idarece mal varlığı araştırmasından önce düzenlenmesi gereken haciz varakalarının, 18/04/2018 tarihli ara kararına rağmen dava dosyasına ibraz edilmediği görülmektedir.

Bu durumda, şirket ortağının takibi için tamamlanması gereken aşamaların usulüne uygun şekilde tamamlanmadığı sonucuna varıldığından, davacı adına şirket ortağı sıfatıyla düzenlenen ödeme emrinde hukuka uygunluk bulunmamaktadır.

Vergi Mahkemesi bu gerekçeyle ödeme emrini iptal etmiştir.

Davalının istinaf istemini inceleyen...Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı:

Dava konusu ödeme emri içeriği amme alacaklarının tahsili amacıyla asıl borçlu şirket adına düzenlenen ... tarih ve ... sayılı ödeme emri, 22/08/2017 tarihinde şirket müdürü ...'ın ikametgâh adresinde eşi ...'a tebliğ edilmiştir.

Asıl borçlu şirket hakkında düzenlenen vergi inceleme raporunda şirketin vergi mükellefiyetinin 31/05/2015 tarihinde re'sen terkin edildiği belirtilmekle birlikte anılan şirketin ticaret sicil kaydının silinmediği, dolayısıyla tüzel kişiliğinin devam ettiği görülmektedir.

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 94. maddesine göre tüzel kişilerle ilgili tebligatların öncelikle bunların bilinen adreslerinde yapılması gerekmektedir. Ancak tüzel kişinin bilinen adreslerinde tebligat yapılmasının mümkün olmadığı hallerde (tüzel kişinin adresini terk etmesi, faaliyetini sonlandırması vb.) tebligat, tüzel kişinin kanuni temsilcisinin ikametgâh adresinde yapılabilecektir.

Olayda, asıl borçlu şirket adına düzenlenen ödeme emrinin, kanuni temsilcinin ikametgâh adresinde tebliğ edilmeden önce şirketin bilinen adreslerinde tebliğ edilemediği hususu, 213 sayılı Kanun'un 102. maddesinde belirtilen usule uygun şekilde, somut ve hukuki anlamda itibar edilebilir verilerle ortaya konulmamıştır.

Bu durumda, davacının şirket ortağı sıfatıyla takibinden önce asıl borçlu şirketin usulüne uygun şekilde takip edilmediği sonucuna varıldığından, dava konusu ödeme emrinde hukuka uygunluk bulunmamaktadır.

Vergi Dava Dairesi bu gerekçeyle istinaf istemini reddetmiştir.

Davalının temyiz istemini inceleyen Danıştay Dördüncü Dairesinin 09/11/2022 tarih ve E:2019/6877, K:2022/6340 sayılı kararı:

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun "İşi bırakmanın bildirilmesi" başlıklı 160. maddesinde şu hükümlere yer verilmiştir:

"153 üncü maddede yazılı mükelleflerden işi bırakanlar, keyfiyeti vergi dairesine bildirmeye mecburdurlar.

(Mülga ikinci fıkra: 22/7/1998-4369/82 md.)

(Ek fıkra: 22/7/1998-4369/3 md..

Değişik üçüncü fıkra: 16/7/2004-5228/6 md.) İşi bırakma bildiriminde bulunmayan bir mükellefin işi bıraktığının tespit edilmesi veya yapılan araştırma ve yoklamalar sonucunda bilinen adreslerinde bulunamaması ve başka bir adreste faaliyetine devam ettiğine dair bilgi edinilememesi veya başkaca bir ticarî, ziraî ve meslekî faaliyeti olmadığı halde münhasıran sahte belge düzenlemek amacıyla mükellefiyet tesis ettirdiğinin vergi incelemesine yetkili olanlarca düzenlenen rapor ile tespit edilmesi ve mükellefiyet kaydının devamına gerek görülmediğinin raporda belirtilmesi halinde,

mükellef (matrahlı veya matrahsız beyanname verenler dahil) işi bırakmış addolunur ve mükellefiyet kaydı vergi dairesince terkin edilir. Bu durum, ilgili kamu kurum ve kuruluşu ile kamu kurumu niteliğindeki meslek üst kuruluşuna da bildirilir.

(Ek fıkra: 16/7/2004-5228/6 md.) Mükellefiyet kaydının terkin edilmesi, mükellefin işi bırakmasından önceki döneme ilişkin yükümlülüklerini ortadan kaldırmayacağı gibi bu tarihten sonra faaliyette bulunduğunun tespiti halinde bu dönemlere ilişkin vergilendirmeye ve sahte belge düzenleme fiilini işleyenler hakkında kovuşturma yapılmasına ve ceza uygulanmasına da engel teşkil etmez.

..."

Anılan Kanun'un 94. maddesine göre tüzel kişilerle ilgili tebligatların öncelikle bunların bilinen adreslerinde yapılması gerekmektedir. Ancak tüzel kişinin bilinen adreslerinde tebligat yapılmasının mümkün olmadığı hallerde (tüzel kişinin adresini terk etmesi, faaliyetini sonlandırması vb.) tebligat, tüzel kişinin kanuni temsilcisinin ikametgâh adresinde yapılabilecektir. Diğer bir ifadeyle, Kanun'un 160. maddesi uyarınca vergi mükellefiyetinin idarece re'sen terkin edilmesi durumunda, mükellefiyeti re'sen terkin edilen açısından tebliğ imkansızlığı söz konusu olduğundan, adına işlem tesis edilmesi üzerine bilinen adresinde tebliğ yoluna gidilmesine gerek bulunmamaktadır.

Buna göre, asıl borçlu şirketin vergi mükellefiyetinin re'sen terkin edilmesine ilişkin işlemin usulüne uygun olarak tesis edilip edilmediği, uyuşmazlığın çözümü için açıklığa kavuşturulması gereken bir husustur.

Bu durumda, asıl borçlu şirket adına düzenlenen ödeme emrinin usulüne uygun şekilde tebliğ edilip edilmediği hakkında, 213 sayılı Kanun'un 160. maddesi çerçevesinde re'sen terkin işlemine konu belgelerin araştırılması ve değerlendirilmesi suretiyle yeniden bir karar verilmesi gerektiğinden, temyize konu kararın bozulması gerekmiştir.

Daire bu gerekçeyle kararı bozmuştur.

... Bölge İdare Mahkemesi ...Vergi Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı ısrar kararı:

Vergi Dava Dairesi aynı hukuksal nedenler ve gerekçeyle ısrar etmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Hakkında usulüne uygun şekilde yürütülen takip işlemleri sonucunda asıl borçlu şirketten tahsil edilemeyeceği anlaşılan amme alacaklarının tahsili amacıyla ilgili dönemlerde şirket ortağı sıfatını haiz bulunan davacı adına düzenlenen ödeme emrinde hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek ısrar kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ

Temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar, ısrar kararının dayandığı hukuksal nedenler ve gerekçe karşısında, yerinde ve kararın bozulmasını sağlayacak nitelikte bulunmadığından, kararın onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup dilekçede ileri sürülen iddialar, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.