Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu E.2024/1 K.2024/8

2576 sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanun'un 3/C maddesinin (5) numaralı fıkrası uyarınca karar veren Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulunca konu ile ilgili kararlar ve mevzuat incelenerek gereği görüşüldü:

I- AYKIRILIĞIN GİDERİLMESİ

İSTEMİNDE BULUNAN

Konya Bölge İdare Mahkemesi Başkanlar Kurulu

II- İSTEMİN ÖZETİ

Davacı.

İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı adına, re'sen tarh edilen damga vergisi ile verginin bir katı tutarında kesilen vergi ziyaı cezasının kaldırılması istemiyle açılan davalarda verilen Konya Bölge İdare Mahkemesi 1. Vergi Dava Dairesinin 07/11/2023 tarih ve E:2023/472, K:2023/892 sayılı, 07/11/2023 tarih ve E:2023/463, K:2023/890 sayılı, 07/11/2023 tarih ve E:2023/462, K:2023/889 sayılı, 07/11/2023 tarih ve E:2023/471, K:2023/891 sayılı kararları ile Ankara Bölge İdare Mahkemesi 4. Vergi Dava Dairesinin 14/06/2022 tarih ve E:2022/959, K:2022/1726 sayılı kararı arasındaki aykırılığın, 2576 sayılı Bölge İdare Mahkemeleri,

İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanun'un 3/C maddesinin (4) numaralı fıkrasının (c) bendi uyarınca, Ankara Bölge İdare Mahkemesi 4. Vergi Dava Dairesinin 14/06/2022 tarih ve E:2022/959, K:2022/1726 sayılı kararı doğrultusunda giderilmesi, istinaf yoluna başvurma hakkı bulunanın bu yöndeki talebini uygun gören Konya Bölge İdare Mahkemesi Başkanlar Kurulunun 04/12/2023 tarih ve E:2023/74, K:2023/80 sayılı kararıyla istenmiştir.

III- İNCELEME VE GEREKÇE

A- İLGİLİ MEVZUAT

1- 2576 sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanun'un "Bölge idare mahkemesi başkanlar kurulu" başlıklı 3/C maddesinin (4) numaralı fıkrasının (c) bendi:

"4. Bölge idare mahkemesi başkanlar kurulunun görevleri şunlardır:

...

c) Benzer olaylarda, bölge idare mahkemesi dairelerince verilen kesin nitelikteki kararlar arasında veya farklı bölge idare mahkemeleri dairelerince verilen kesin nitelikteki kararlar arasında aykırılık veya uyuşmazlık bulunması hâlinde; resen veya ilgili bölge idare mahkemesi dairelerinin ya da istinaf yoluna başvurma hakkı bulunanların bu aykırılığın veya uyuşmazlığın giderilmesini gerekçeli olarak istemeleri üzerine, istemin uygun görülmesi hâlinde kendi görüşlerini de ekleyerek Danıştaydan bu konuda karar verilmesini istemek."

2- 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İstinaf" başlıklı 45. maddesinin (6) numaralı fıkrasının ilgili kısmı:

"Bölge idare mahkemelerinin 46 ncı maddeye göre temyize açık olmayan kararları kesindir..."

3- İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Temyiz" başlıklı 46. maddesinin ilgili kısmı:

"Danıştay dava dairelerinin nihai kararları ile bölge idare mahkemelerinin aşağıda sayılan davalar hakkında verdikleri kararlar, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi Danıştayda, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde temyiz edilebilir:

...

b) Konusu yüz bin Türk lirasını aşan vergi davaları, tam yargı davaları ve idari işlemler hakkında açılan davalar..."

B- HUKUKİ DEĞERLENDİRME

2576 sayılı Kanun'un 3/C maddesinin (4) numaralı fıkrasının (c) bendinde, aynı bölge idare mahkemesi dairelerince veya farklı bölge idare mahkemeleri dairelerince verilen kararlar arasında aykırılığın veya uyuşmazlığın giderilmesinin istenebilmesi, bölge idare mahkemesi vergi dava dairelerince verilen kararların kesin nitelikte olması şartına bağlanmıştır.

2576 sayılı Kanun'un bahse konu kuralında değişiklikler öngören 6545 sayılı Kanun gerekçesinde anılan başvuru yolunun "idari yargıda istinaf yolunda, dairelerin benzer konularda birbiriyle çelişen kararlar vermesini önlemek amacıyla" getirildiği belirtilmiş; 7188 sayılı Kanun gerekçesinde ise aykırılık veya uyuşmazlığın giderilmesi isteminin "aynı veya farklı bölge idare mahkemesi dairelerince benzer olaylarda verilen kesin nitelikte" kararlar bakımından istenebileceğine değinilmiştir.

İstinaf sisteminde 2577 sayılı Kanun'un 45 ve 46. maddelerinde yer alan kurallar uyarınca bazı uyuşmazlıkların temyiz incelemesine tabi olmaksızın istinaf merciinin kararıyla kesin olarak yargısal çözüme kavuşturulması, bir uyuşmazlığın aynı ya da farklı bölge idare mahkemesi dava dairelerince konuya farklı hukuki yaklaşımlar getirilerek çözümlenebilmesine ve dolayısıyla hukuk uygulamasında belirsizlik ve öngörülemezliğe neden olabilecektir.

Bu durumu öngören kanun koyucu, istinaf sisteminde içtihat mahkemesi konumunda bulunan Danıştaya, aynı veya farklı bölge idare mahkemelerinin dava dairelerince verilen ve temyiz incelemesine tabi olmaksızın uyuşmazlıkları kesin olarak sonuçlandıran kararlarda ortaya çıkabilecek aykırılıkları giderme ve ilgili uyuşmazlıklar yönünden ülke genelinde hukuki belirlilik ve öngörülebilirliği sağlama görevini vermiştir.

2576 sayılı Kanun'un bahse konu hükmünde öngörülen manasıyla kesinlik, istinaf incelemesi sonucunda verilen kararın temyizen incelenmesinin mümkün olmamasını ifade etmektedir. İstinaf merciinin kesin nitelikte olmayan kararları temyiz incelemesine tabi olduğundan, temyiz merciinin vereceği kararlar ile bu uyuşmazlıklar hakkında hukuk uygulamasına yön verebileceği açıktır. Dolayısıyla 2576 sayılı Kanun'un anılan düzenlemesinde öngörülen kanun yolu sadece bölge idare mahkemesi dairelerinin uyuşmazlığı kesin olarak çözümleyen kararları açısından işletilebilecek niteliktedir.

Aykırılığın giderilmesi istemine konu Konya Bölge İdare Mahkemesi 1. Vergi Dava Dairesince verilen kararlar kesin nitelikte olup temyiz incelemesine tabi değildir. Ancak, bu kararlara aykırı olduğu belirtilen Ankara Bölge İdare Mahkemesi 4. Vergi Dava Dairesinin 14/06/2022 tarih ve E:2022/959, K:2022/1726 sayılı kararının, kararda kesin olarak verildiği belirtilmekle birlikte dava konusu edilen vergi ve cezanın toplam tutarı anılan kararın verildiği tarihte geçerli olan temyiz sınırının üstünde olduğundan temyize tabi olduğu anlaşılmıştır.

Bu durumda, 2576 sayılı Kanun'un 3/C maddesinin (4) numaralı fıkrasının (c) bendi ile kanun koyucunun aykırılığın giderilmesine ilişkin başvuru yolunu ihdas etmekteki amacı gözetildiğinde, istinaf incelemesi sonucunda verilen ve kesin nitelikte olan kararlar ile istinaf merciinin temyiz incelemesine tabi olan ve dolayısıyla kesin nitelikte bulunmayan kararı arasında mevcut olduğu belirtilen aykırılığın anılan düzenleme kapsamında giderilmesine hukuken olanak bulunmamaktadır.

X - KARŞI OY

Ankara Bölge İdare Mahkemesi 4. Vergi Dava Dairesinin 14/06/2022 tarih ve E:2022/959, K:2022/1726 sayılı kararına konu uyuşmazlıkta dava konusu edilen vergi ve cezanın toplam tutarının anılan kararın verildiği tarihte geçerli olan temyiz sınırının üstünde olduğu görülmüş ise de sözü edilen kararda kararın kesin olarak verildiğinin belirtilmesi ve davanın taraflarınca temyiz isteminde bulunulmaması karşısında, kanun koyucunun aykırılığın giderilmesi müessesesiyle uygulamada içtihat birliğinin sağlanmasına yönelik amacı göz önünde bulundurulduğunda, isteme konu kararların arasında mevcut olduğu belirtilen aykırılığın 2576 sayılı Kanun'un 3/C maddesinin (4) numaralı fıkrasının (c) bendi kapsamında giderilmesi gerektiği oyu ile karara katılmıyoruz.