İçeriğe geç
ACAYCAN CEYLANAVUKATLIK BÜROSU
Uzmanlık
  • Ceza Hukuku
  • Bilişim Suçları
  • Bilişim Hukuku
  • İnternet Hukuku
  • Forex ve Yatırım Dolandırıcılığı Hukuku
  • Kripto Paralar Hukuku
  • Finans Hukuku
  • Hukuki Danışmanlık
  • Şirket Danışmanlığı
  • Marka Hukuku
  • Telif Hukuku
  • Tahkim Hukuku
  • Gayrimenkul Hukuku
Makaleler
  • Tüm Makaleler
  • Aile Hukuku
  • Bilişim Suçları
  • Gayrimenkul Hukuku
  • Tazminat Hukuku
  • İdare ve Vergi Hukuku
  • Dolandırıcılık ve İBAN Mağduriyeti
  • Miras Hukuku
  • Trafik Hukuku
  • KVKK ve Veri Koruma Hukuku
  • Yapay Zeka ve Web3 Hukuku
  • Enerji ve Çevre Hukuku
  • Silah Suçları
  • Arabuluculuk
  • Ceza Hukuku
  • İnternet Hukuku
  • Medeni Hukuk
  • AİHM ve Anayasa Mahkemesi Başvuru
  • Delil Hukuku ve Emsal Kararlar
  • İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku
  • İcra ve İflas Hukuku
  • Sağlık Hukuku ve Malpraktis
  • Fikri Mülkiyet, Marka ve Patent Hukuku
  • Uyuşturucu Suçları
  • Bilişim Hukuku
  • Finans Hukuku
  • Kripto Para Hukuku
  • Borçlar Hukuku
  • Mevzuat ve Yargıtay Kararları
  • Forex Hukuku
  • Ticaret Hukuku
  • Tüketici Hukuku
  • Sigorta Hukuku
  • Yabancılar ve Vatandaşlık Hukuku
  • Örgütlü Suçlar
Kaynaklar

NE YAPMALIYIM?

  • Ne Yapmalıyım?
  • Avukat Seçme Rehberi
  • Uzaktan Temsil
  • Arabuluculuk

MEVZUAT

  • TCK Rehberi
  • CMK Rehberi
  • HMK Rehberi
  • Mevzuat

HUKUKI SÖZLÜK

  • Hukuki Sözlük
  • Soru-Cevap
  • Dilekçeler
  • İnfaz Hesaplama
Karar Arşivi
  • Yargıtay Kararları
  • Danıştay Kararları
  • AYM Bireysel Başvuru
  • AYM Norm Denetimi
  • İstinaf (BAM) Kararları
  • İlk Derece Mahkeme Kararları
  • Karar Arama
Vaka Sonuçları
Hakkımızda
  • Büro Profili
  • Özgeçmiş
  • Medyada Biz
  • Çalışma İlkelerimiz
  • Çalışma Metodolojimiz
  • Online Danışmanlık
  • Ödeme
  • Kariyer
İletişim
  1. Anasayfa
  2. /Danıştay Kararları
  3. /Vergi Dava Daireleri Kurulu

DANIŞTAY · VERGİ DAVA DAİRELERİ KURULU

İçtihat Metni

Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu E.2025/195 K.2025/891

Dava konusu istem: Serbest muhasebeci mali müşavir olan davacı adına, mali müşavirlik hizmetlerini yürüttüğü ... Metal Demir Çelik İnşaat ve İnşaat Malzemeleri Nakliyat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi adına 2016 yılının Aralık dönemine ilişkin olarak…

Esas2025/195Karar2025/891Tarih12 Kasım 2025Okuma8 dk · 1.500 kelime

KÜNYE

Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu 2025/195 E., 2025/891 K.·T.C. Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu

Karar tarihi
12 Kasım 2025
Esas No
2025/195
Karar No
2025/891
Temyiz eden (davalı)
... Defterdarlığı - ... ( ... Vergi Dairesi Müdürlüğü)
Vekili
Av. ...
Karşı taraf(davacı)
...
Vekili
Av. ...
İstemin konusu
... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E: ... , K: ... sayılı ısrar kararının temyizen incelenerek bozulması istenmektedir.
Yargılama süreci
—
Karar metni, Danıştay Karar Arama kaynağından olduğu gibi aktarılmıştır; metne müdahale edilmemiştir. Kişisel veriler maskelenmiştir. Bu karar için özgün analiz henüz yazılmamıştır.

Karar Metni

1.500 kelime·8 dk okuma·6 bölüm

Dava konusu istem: Serbest muhasebeci mali müşavir olan davacı adına, mali müşavirlik hizmetlerini yürüttüğü ... Metal Demir Çelik İnşaat ve İnşaat Malzemeleri Nakliyat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi adına 2016 yılının Aralık dönemine ilişkin olarak tarh edilen katma değer vergisi, kesilen vergi ziyaı cezası ve hesaplanan gecikme faizinin tahsili amacıyla müteselsil sorumlu sıfatıyla düzenlenen ... tarih ve ... takip numaralı ödeme emrinin iptali istemiyle dava açılmıştır.

Ödeme emri içeriğinde yer alan alacakların tahsili amacıyla asıl borçlu olan mükellefin bağlı bulunduğu vergi dairesi yerine davacının bağlı olduğu vergi dairesi tarafından düzenlenen ödeme emrinde yetki yönünden hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle verilen ödeme emrinin iptali yolundaki karara yöneltilen istinaf isteminin reddi yolundaki kararın, Danıştay Dördüncü Dairesince,

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun mükerrer 227. maddesi ile 4 Sıra No.lu Vergi Beyannamelerinin Serbest Muhasebeci ve Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlerce İmzalanması Hakkında Genel Tebliğ uyarınca dava konusu ödeme emrinin davacının bağlı bulunduğu vergi dairesince düzenlenmesinin usul ve hukuka uygun olduğu ve uyuşmazlığın esası diğer yönlerden incelenerek yeniden bir karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle bozulması üzerine bozma kararına uyularak verilen ...

Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E: ... , K: ... sayılı kararı:

Davacı hakkında düzenlenen ... tarih ve ... sayılı Görüş ve Öneri Raporu'nda, ...

Metal Demir Çelik İnşaat ve İnşaat Malzemeleri Nakliyat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi hakkında düzenlenen ... tarih ve ... sayılı Vergi Tekniği Raporu ile mükellef kurumun organize biçimde sahte belge düzenlediğinin tespit edildiği, mükellefin muhasebe işlerini yürüten davacının, harici araştırmayı gerektirmeden sahte olduğu anlaşılabilen, miktar ve tutar itibarıyla işletmenin iş hacmiyle mütenasip olmayan belgelerle bağlantılı olarak ortaya çıkan vergi, vergi ziyaı cezası ve gecikme faizlerinden müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu,

bu bağlamda anılan mükellef hakkında düzenlenen ... tarih ve ... sayılı Vergi Tekniği Raporu'na istinaden yapılan takdire sevk işlemi neticesinde tarh edilen vergilerden ve kesilen vergi ziyaı cezalarından müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulması gerektiği belirtilmiştir.

Anılan Görüş ve Öneri Raporu'nda değinilen ...tarih ve ...sayılı Vergi Tekniği Raporu'nda, mükellefin 26/08/2016 tarihinden itibaren düzenlediği tüm belgelerin sahte olduğu, sahte fatura ticaretinden elde ettiği komisyon gelirleri açısından kurumlar vergisi, geçici vergi ve katma değer vergisi matrahlarının takdir edilmesi için takdir komisyonuna sevk işlemi yapılması gerektiği belirtilmiştir.

Bu tespit ve değerlendirmelerden, davacıdan müşterek ve müteselsil sorumlu sıfatıyla ödeme emri ile istenen alacakların, muhasebecilik hizmeti verilen mükellefin beyannamelerinde yer alan bilgilerin defter kayıtlarına ve bu kayıtların dayanağını oluşturan belgelere uygun olmadığı yönündeki tespitlerden kaynaklanan tarhiyata değil, mükellefin komisyon karşılığı sahte fatura ticareti yaparak kazancını gizlediği yönündeki tespitlerden hareketle takdir edilen matrah üzerinden yapılan tarhiyata dayandığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda, muhasebecilik hizmeti verilen mükellefin defter, kayıt ve belgeleri ile beyannamelerinin uyumsuz olmasından kaynaklanmayan, bu nedenle de 213 sayılı Kanun'un mükerrer 227. maddesinde öngörülen müşterek ve müteselsil sorumluluk kapsamında değerlendirilemeyecek olan alacaklardan sorumlu tutularak davacı adına ödeme emri düzenlenmesinde hukuka uygunluk görülmediğinden, dava konusu ödeme emrinin iptali yolundaki Vergi Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla hukuka aykırılık görülmemiştir.

Vergi Dava Dairesi, bozma kararına uyduğunu belirterek bu gerekçeyle istinaf istemini reddetmiştir.

Davalının temyiz istemini inceleyen Danıştay Dokuzuncu Dairesinin 04/07/2024 tarih ve E:2024/3027, K:2024/3867 sayılı kararı:

Asıl borçlu ... Metal Demir Çelik İnşaat ve İnşaat Malzemeleri Nakliyat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi hakkında düzenlenen ... tarih ve... sayılı Vergi Tekniği Raporu'ndaki tespitler şu şekildedir:

i. 26/08/2016 tarihinde demir, çelikten bar ve çubukların, profillerin, levha kazıkların (palplanş), tüp ve boruların toptan ticareti faaliyetine başlayan mükellefin mükellefiyet kaydı, hakkında düzenlenen... tarih ve ... sayılı Vergi Tekniği Raporu uyarınca resen terkin edilmiştir.

ii. Mükellefin, 2016 yılında mal alım ve satımında bulunduğu firmaların tamamının sahte fatura düzenleme organizasyonuna dahil olduğu tespit edilmiştir.

iii. 2016 yılında toplam 74.114.587,00 TL tutarında mal aldığını bildirdiği ... Çelik İnşaat Otomotiv Lojistik Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi ile ... Demir Çelik İnşaat ve İnşaat Malzemeleri Nakliyat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin, sahte belge düzenleme kapsamında incelemeye sevk edilen yüz yetmiş üç mükellef arasında bulunduğu ve bu firmaların muhasebe işlerinin ... tarafından yürütüldüğü tespit edilmiştir.

iv. Organizasyon dahilindeki firmalarda çalışan olarak görünen ... ifadesinde "... 2015 yılının sonuna doğru gelirken ..., ... ile beraber, kaç tane firma kuralım, hangi bölgede kuralım bunları konuşuyorlardı. Bir nevi organizasyonun alt yapısını oluşturuyorlardı. ... ve ben, ...'un yanına gittik. ... ona taleplerini söyledi, üç tane şahıs firması, beş tane şirket kurulması gerekiyor gibi. ... da, Doğanbey, Başkent, Cumhuriyet Vergi Dairelerinde tanıdıklarım var.

O vergi dairelerinin sınırları içerisine girecek yerlere kurun, dedi. ... Daha sonra ..., ..., ..., ... ve ben, ...'un Kızılay'daki ofisine gittik. Burada ..., ...'a, bu kişiler adına şahıs firması kurulacağını bildirdi ve bu kişilere ait evrakları ...'a teslim etti. ...'un çalışanı ... ve soyadını hatırlamadığım ..., gerekli kuruluş evraklarını hazırladılar. Ayrıca ...'un isteği üzerine... ilgili kişilere üçer adet boş A4 kağıdına imza attırdı.

Daha sonra hemen ...'un ofisinin yanında bulunan Ankara 9. Noterliğine gittik. Orada ...'un ... diye bir tanıdığı vardı. Bütün firmaların kuruluşları ve ilgili işlemleri hep bu noterde ... tarafından yapılmaktaydı. Noter işlemleri bittikten sonra kuruluş belgeleri... tarafından ...'a vergi dairesine verilmek üzere teslim edildi. O gün ... vergi dairesine bilgi verdi, ertesi gün yoklama yapıldı. ... ...'e şahıs firması,... adına ...

Metal Demir Çelik Kağıt Orman Ürünleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketini kurdular. Bunların işlemleri de yukarıda bahsettiğim gibi gerçekleşti. ... 2016 yılının sonuna doğru ... adına ... Demir Çelik İnşaat ve İnşaat Malzemeleri Nakliyat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ile ... adına ... Metal Demir Çelik İnşaat ve İnşaat Malzemeleri Nakliyat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi kuruldu. ... İşlemleri gerçekleştiren yine aynı muhasebeci, aynı noter ve aynı kişilerdi.

Bu firmalar aynı adreste kuruldular. ... Sistem bu şekilde işliyordu. Mükellefiyet veya şirket kurmak için bulunan kişilerle ilgili araştırmaları ... yapıyordu..." şeklinde beyanda bulunmuştur.

vi. ... Demir Çelik Anonim Şirketinin %100 hissesinin sahibi ve yönetim kurulu başkanı ... ifadesinde "Şirketi tam olarak ben kurmadım. 2014 yılının sonlarına doğru işsizdim. Eşim hamileydi. Bu yüzden sigorta yapılmasına ihtiyacım vardı. Bir gün berberdeyken ... ile tanıştım. Biz berberle iş aradığım ve sigortamın olması gerektiği konusunda sohbet ederken ... bana yardım edebileceğini söyledi.

Daha sonra beni adamım diye tanıştırdığı ... ile birlikte mali müşavir olan ...'un Kızılay'daki ofisine gönderdi. Orada ... ile tanıştım. Sigortamı yapacağını, bunun için kimlik suretini ve vekaletname vermemi istedi. Daha sonra ofisinin olduğu binanın hemen yanındaki binada bulunan Ankara 9. Noterliğine gittik. Burada bana bir vekaletnameye imza attırdılar. Bana 600,00 TL civarında bir para verdiler. ...

Benim şirket kurulacağından haberim yoktu..." şeklinde beyanda bulunmuştur.

vii. Mükellefin muhasebecisi olan ...'un sahte belge düzenleme kapsamında incelemeye sevk edilen yüz yetmiş üç mükellef arasında yer alan yirmi dokuz mükellefin muhasebe işlerini yürüttüğü tespit edilmiştir.

İnceleme elamanınca bu tespitlerden hareketle mükellefin sahte belge düzenleme faaliyetinde bulunduğu, ...'un da sahte belge düzenleme fiiline iştirak ettiği, bu nedenle adına vergi ziyaı cezası kesilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Diğer taraftan, davacı hakkında düzenlenen ... tarih ve ... sayılı Görüş ve Öneri Raporu'nda da benzer tespitlere yer verilerek davacının sahte fatura düzenleyen mükelleflerle çalışmayı meslek haline getirdiği, asıl borçlu özelinde de sahte fatura düzenleme fiiline doğrudan iştirak ettiği, mesleğinin yasal gereklerine ve etik kurallarına aykırı davrandığı, sahte fatura düzenlendiğini bildiği halde beyanname vermeye devam ederek suçun icrasını kolaylaştırdığı sonucuna ulaşılmış ve asıl borçlu adına resen tarh edilecek vergi, kesilecek ceza ve hesaplanacak gecikme faizinden müteselsilen sorumlu tutulması gerektiği ifade edilmiştir.

Bu tespitler ile davacının tarafı olduğu ilgili dosyalarda yer alan bilgi ve belgeler birlikte değerlendirildiğinde, asıl borçlunun sahte belge düzenlemek amacıyla kurulan veya mükellefiyet tesis ettirilen bir kısım mükellef arasında yer aldığı, otuz yılı aşkın mesleki deneyimi olduğu görülen davacının bir organizasyon dahilinde hareket eden bu mükelleflerden yine aralarında asıl borçlunun da bulunduğu yirmi dokuz tanesinin muhasebeciliğini yaptığı, bunlardan bazılarıyla aynı iş yerini paylaştığı, sahte fatura düzenleme faaliyetlerini başından beri bildiği, mesleki bilgisine dayanarak bu firmaların kurulması,

mükellefiyet tesisi ve beyannamelerinin verilmesi gibi birtakım işlemleri yaparak bu şirketlerin sahte fatura düzenleme fiillerine doğrudan katıldığı, bu durumun kesinleşmiş yargı kararlarıyla da somut olarak ortaya konulduğu, yol açılan vergi ziyaı nedeniyle ortaya çıkan kamu alacağından 213 sayılı Kanun'un mükerrer 227. maddesi uyarınca asıl borçluyla birlikte müteselsilen sorumlu tutulmasında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu durumda, aksi yöndeki gerekçeyle verilen Vergi Dava Dairesi kararında hukuka uygunluk görülmemiştir. Daire bu gerekçeyle kararı bozmuştur. ... Bölge İdare Mahkemesi ...Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı ısrar kararı: Vergi Dava Dairesi, aynı hukuksal nedenler ve gerekçeyle önceki kararında ısrar etmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Israr kararının hukuka aykırı olduğu belirtilerek bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ...'NİN DÜŞÜNCESİ

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin (2) numaralı fıkrasında belirtilen sebeplerin bulunmadığı anlaşıldığından temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Danıştay Dokuzuncu Dairesinin yukarıda yer verilen kararının dayandığı aynı hukuksal nedenler ve gerekçeyle ısrar kararının bozulması gerekmektedir.

SONUÇ / HÜKÜM

KARAR SONUCU

Açıklanan nedenlerle; 1- Davalının temyiz isteminin KABULÜNE, 2- ... Bölge İdare Mahkemesi ...Vergi Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı ısrar kararının BOZULMASINA, 3- Yeniden verilecek kararda karşılanacağından, yargılama giderleri hakkında hüküm kurulmasına gerek bulunmadığına, 12/11/2025 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.

X - KARŞI OY

Temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar, dayandığı hukuksal nedenler ve gerekçe karşısında ısrar kararının bozulmasını gerektirecek nitelikte bulunmadığından, istemin reddi gerektiği oyu ile karara katılmıyoruz.

Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu, E. 2025/195, K. 2025/891, 12 Kasım 2025 tarihli karar · Kaynak: Danıştay Karar Arama

Bu karar size uygun mu?

Davanızda bu kararın emsal değerini değerlendirmek için avukat desteği alın.

Görüşme Planla

BU SAYFADA

  1. Künye
  2. Karar Metni
  3. Temyiz Edenin İddiaları
  4. Karşı Tarafın Savunması
  5. Danıştay Tetkik Hâkimi...'nin Düşüncesi
  6. Türk Milleti Adına
  7. Hukuki Değerlendirme
  8. X - Karşı Oy
  9. Sonuç / Hüküm

Karar Bilgileri

Mercii
Danıştay
Daire
Vergi Dava Daireleri Kurulu
Esas No
2025/195
Karar No
2025/891
Tarih
12 Kasım 2025

İlgili Kararlar

  • Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu E.2025/203 K.2025/928
  • Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu E.2025/204 K.2025/897
  • Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu E.2025/204 K.2025/2905
  • Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu E.2025/206 K.2025/898
  • Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu E.2025/210 K.2025/899
  • Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu E.2025/211 K.2025/895

Tüm Arşiv

Danıştay KararlarıYargıtay Kararları
ACAYCAN CEYLANAVUKATLIK BÜROSU

Siber suç ve ağır ceza odaklı butik hukuk bürosu. Bilişim, kripto ve dolandırıcılık mağduriyeti ile trafik kazası davalarında uzman avukatlık desteği.

InstagramLinkedIn

Hukuki danışmanlık · Uzmanlık odaklı yaklaşım

MENÜ

  • Anasayfa
  • Uzmanlık Alanı
  • Makaleler
  • Makale Arşivi
  • Online Danışmanlık
  • Hakkımızda
  • Medyada Biz
  • Kariyer
  • Ödeme
  • İletişim

UZMANLIK

  • Ceza Hukuku
  • Bilişim Suçları
  • Bilişim Hukuku
  • İnternet Hukuku
  • Forex ve Yatırım Dolandırıcılığı Hukuku
  • Kripto Paralar Hukuku
  • Finans Hukuku
  • Hukuki Danışmanlık

HUKUKI KAYNAKLAR

  • Ne Yapmalıyım?
  • Uzaktan Temsil
  • Avukat Seçme Rehberi
  • International
  • Dilekçe şablonları
  • Hukuki Sözlük
  • Soru-Cevap
  • Yargıtay Kararları
  • İnfaz Hesaplama
  • Arabuluculuk
  • llms.txt(AI keşif)

POPÜLER ARAMALAR

  • Siber Suç Avukatı
  • Dolandırıcılık Avukatı
  • Ağır Ceza Avukatı
  • Ceza Avukatı
  • Ceza Soruşturması Avukatı
  • IBAN Mağduru
  • Uyuşturucu Suçları Avukatı
  • Cinayet Avukatı

İLETIŞIM

  • Turkiye
  • 0 (850) 308 38 83
  • 0 (850) 308 38 83
  • [email protected]
  • Pazartesi — Cuma · 09:00 – 18:00

Aycan Ceylan

Hukuki Uyarı: Bu sitedeki tüm içerik, görsel ve veriler telif hakkı ile korunmaktadır. Sayfa kaynağını görüntüleme, sağ tıklama, kopyalama, öğeyi denetleme (DevTools) ve scraping dahil tüm kullanıcı etkileşimleri 6698 sayılı KVKK ve 5651/5237 sayılı Kanunlar uyarınca IP adresi, oturum bilgisi, tarayıcı/cihaz bilgileri ile birlikte loglanmaktadır. İzinsiz veri çekilmesi, kopyalanması veya tersine mühendislik halinde yasal işlem başlatılır. © Aycan Ceylan Avukatlık Bürosu — Tüm hakları saklıdır.
© 2025 Aycan Ceylan Avukatlık Bürosu — Tüm hakları saklıdır.KVKK Aydınlatma MetniHukuki danışmanlık · Uzmanlık odaklı yaklaşım

KVKK Bilgilendirmesi

Bu site deneyiminizi iyileştirmek için çerez kullanır. Devam ederek kabul etmiş sayılırsınız. Siteyi kullanmaya devam etmeniz halinde, kişisel verilerinizin KVKK aydınlatma metni kapsamında işlendiğini kabul etmiş sayılırsınız.

KVKK Aydınlatma Metni
1. Format
2. Tarih / Saat
3. Bilgiler

Görüşme formatını seçin

Tarih ve saat seçin

Randevu en az 30 dakika sonrası için verilebilir. Ofis saatleri: Pzt–Cum 09:00 – 18:00.

İletişim bilgileriniz

Randevunuz alınacak ve ödeme işlemi için sizi telefonunuzdan arayacağız.