Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu E.2025/409 K.2025/500

Dava konusu istem: Davacı adına,... isimli şahısla adi ortaklık şeklinde gerçek emtia teslimi veya hizmet ifasına dayanmayan fatura düzenlemek suretiyle komisyon geliri elde ettiğinden bahisle düzenlenen vergi tekniği raporuna istinaden sevk edildiği takdir komisyonunca takdir edilen matrahlar üzerinden re'sen tarh edilen 2010 ve 2011 yıllarına ilişkin gelir vergileri, 2010 yılının Nisan-Haziran, Temmuz-Eylül, Ekim-Aralık ve 2011 yılının Ocak-Mart, Nisan-Haziran dönemlerine ilişkin geçici vergiler ile vergilerin üç katı tutarında kesilen vergi ziyaı cezalarının kaldırılması istemiyle dava açılmıştır.

Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulunun bozma kararı üzerine verilen ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı:

i. Gelir vergileri, bu vergilerin üç katı tutarında kesilen vergi ziyaı cezaları ve geçici vergilerin üç katı tutarında kesilen vergi ziyaı cezalarının vergilerin bir katına isabet eden kısımları yönünden yapılan inceleme:

Davacı hakkında düzenlenen vergi tekniği raporunda yer alan tespitler ile komisyon karşılığı gerçek emtia teslimi veya hizmet ifasına dayanmayan fatura düzenlemeye ilişkin uyuşmazlıklarda düzenlenen fatura tutarının %2'sinin komisyon geliri olarak kabul edilmesine dair Danıştayın müstakar hale gelen içtihadı bir arada değerlendirildiğinde, somut olayda taklit faturalardan sorumlu tutulmayan davacı hakkında takdir komisyonunca takdir edilen matrahların, düzenlediği fatura tutarlarının %2'si üzerinden yapılan hesaplamaya göre davacının lehine olduğu da dikkate alındığında değinilen vergi ve cezalarda hukuka aykırılık bulunmamaktadır.

ii. Geçici vergiler yönünden yapılan inceleme:

Mahsup süresi geçen geçici vergilerde hukuka uygunluk bulunmamaktadır.

iii. Geçici vergilerin üç katı tutarında kesilen vergi ziyaı cezalarının vergilerin bir katını aşan kısımları yönünden yapılan inceleme:

Danıştayın, yıllık vergiye mahsuben peşin alınan bir vergi niteliği taşıyan geçici vergi nedeniyle yol açılan vergi kaybından dolayı söz konusu verginin bir katı tutarında vergi ziyaı cezası kesilmesi gerektiği yolundaki yerleşik içtihadı uyarınca geçici vergilerin üç katı tutarında kesilen vergi ziyaı cezalarının vergilerin bir katını aşan kısımlarında hukuka uygunluk bulunmamaktadır.

iv. Karar sonucu:

Vergi Mahkemesi bu gerekçeyle geçici vergiler ile bu vergilerin üç katı tutarında kesilen vergi ziyaı cezalarının vergilerin bir katını aşan kısımlarını kaldırmış; diğer vergi ve cezalar yönünden davayı reddetmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Gecikme faizinin hesaplanabilmesi amacıyla ihbarnamelerde zorunlu olarak yer verilen geçici vergilerin tahakkuk ettirilmeyeceği, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 359. maddesinde yazılı fiillerle vergi ziyaına sebebiyet veren davacı adına geçici vergilerin üç katı tutarında kesilen vergi ziyaı cezalarında hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ

Temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar bozma kararı uyarınca verilen kararın bozulmasını sağlayacak durumda görülmediğinden kararın onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesinin (4) numaralı fıkrası uyarınca Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulunun bozma kararına uyularak verilen kararlara ilişkin temyiz incelemesinin, bozma kararına uygunlukla sınırlı olarak yapılması gerekmektedir. Temyize konu karar Kurulun bozma kararındaki esaslara uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar, kararın davalının aleyhine olan hüküm fıkrasının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

X - KARŞI OY

193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun mükerrer 120. maddesinin dördüncü fıkrasında, yapılan incelemeler sonucunda, geçmiş dönemlere ait geçici verginin %10'u aşan tutarda eksik beyan edildiğinin tespiti halinde, eksik beyan edilen bu kısım için re'sen veya ikmalen geçici vergi tarh edileceği, mahsup süresi geçtikten sonra, kesinleşen geçici vergilerin terkin edileceği, ancak gecikme faizi ve cezanın tahsil edileceği kurala bağlanmıştır.

Davacı tarafından gerçek bir emtia teslimi veya hizmet ifasına dayanmayan fatura düzenlemek suretiyle elde edilen komisyon geliri beyan edilmemiştir. Bu suretle davacı, 2010 ve 2011 takvim yıllarının geçici vergi beyannamelerinde hasılat bildirmeyerek geçici vergilerin noksan tahakkuk etmesine sebebiyet vermiştir.

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 341. maddesinde, vergi ziyaının, mükellefin veya sorumlunun vergilendirme ile ilgili ödevlerini zamanında yerine getirmemesi veya eksik yerine getirmesi yüzünden verginin zamanında tahakkuk ettirilmemesini veya eksik tahakkuk ettirilmesini ifade ettiği belirtilmiştir. Aynı Kanun'un 344. maddesinin birinci fıkrasında, 341. maddede yazılı hallerde vergi ziyaına sebebiyet verildiği takdirde ziyaa uğratılan verginin bir katı tutarında vergi ziyaı cezası kesileceği; ikinci fıkrasında ise vergi ziyaına 359. maddede yazılı fiillerle yol açılması halinde cezanın, üç kat olarak uygulanması gerektiği kurala bağlanmıştır.

Bu düzenlemeler karşısında vergi ziyaı cezasının, ziyaa uğratılan verginin kaç katı tutarında kesileceğinin, vergi kaybına yol açan eylemin, Vergi Usul Kanunu'nun 359. maddesinde sayılan eylemlerden olup olmadığına göre belirlenmesi gerekmektedir. Cezanın belirlenmesinde yasa koyucunun belirlediği başka bir ölçüt bulunmamaktadır.

Sahte fatura düzenlemek suretiyle komisyon geliri elde ettiği saptanan davacının, vergi kaybına, Vergi Usul Kanunu'nun 359. maddesinin (b) işaretli bendinde yazılı eylemlerle yol açtığı açıktır.

Bu durumda eksik beyan edilmekle zamanında tahakkuk etmesi önlenmiş olan geçici vergiler üzerinden davacı adına vergi kaybına yol açtığı eyleminin niteliğine göre söz konusu vergilerin üç katı tutarında kesilen vergi ziyaı cezalarında hukuka aykırılık bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle, temyize konu kararın, geçici vergilerin üç katı tutarında kesilen vergi ziyaı cezalarının vergilerin bir katını aşan kısımlarının kaldırılmasına ilişkin hüküm fıkrasının bozulması gerektiği oyu ile Kurul kararına bu yönden katılmıyorum.

XX - KARŞI OY

5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 32. maddesinin (2) numaralı fıkrasında, kurumlar vergisi mükelleflerince, câri vergilendirme döneminin kurumlar vergisine mahsup edilmek üzere Gelir Vergisi Kanunu'nda belirtilen esaslara göre ve câri dönemin kurumlar vergisi oranında geçici vergi ödeneceği kurala bağlanmıştır.

193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun mükerrer 120. maddesinin dördüncü fıkrasında ise "Yapılan incelemeler sonucunda, geçmiş dönemlere ait geçici verginin % 10'u aşan tutarda eksik beyan edildiğinin tespiti halinde, eksik beyan edilen bu kısım için re'sen veya ikmalen geçici vergi tarh edilir. Mahsup süresi geçtikten sonra, kesinleşen geçici vergiler terkin edilir, ancak gecikme faizi ve ceza tahsil edilir." hükmü yer almaktadır.

İhbarnamede, mahsup süresi geçen geçici vergi miktarı gösterilmekle birlikte geçici verginin tahakkuk ettirilmeyeceğinin belirtilmesine rağmen geçici verginin dava konusu edilmesi halinde, idari davaya konu edilebilecek kesin ve yürütülmesi gereken bir işlemin bulunmaması nedeniyle davanın incelenmeksizin reddine karar verilmesi gerekmektedir.

Mahsup süresi geçen geçici vergiye ilişkin ihbarnamede geçici verginin tahakkuk ettirilmeyeceğinin belirtilmemesi ve geçici verginin dava konusu edilmesi halinde ise idari davaya konu edilebilecek kesin ve yürütülmesi gereken bir işlemin bulunduğu kabul edilmek suretiyle mahsup süresinin geçmesi nedeniyle terkin edilmesi gereken geçici verginin kaldırılması gerekmektedir.

Bu durumda, dava konusu geçici vergiler yönünden yukarıda belirtilen hususlar göz önüne alınmak suretiyle yeniden karar verilmek üzere temyize konu kararın anılan hüküm fıkrasının bozulması gerektiği oyu ile Kurul kararına bu yönden katılmıyoruz.