İçeriğe geç
AC

HMK 1. Madde: Görevin Belirlenmesi ve Niteliği

Mahkemelerin görevi ancak kanunla düzenlenir ve göreve ilişkin kurallar kamu düzenindendir. Görev, davanın hangi mahkemede görüleceğini belirler ve resen dikkate alınır.

HMK 1. madde nedir?

HMK 1, mahkemelerin görevinin belirlenmesi ve niteliğini düzenler. "Görev", bir davanın hangi tür/derece mahkemede görüleceğini ifade eder (örneğin asliye hukuk mı, sulh hukuk mu). Maddeye göre mahkemelerin görevi ancak kanunla düzenlenir ve göreve ilişkin kurallar kamu düzenindendir.

Sonuçları

  • Görev kuralları kamu düzeninden olduğu için taraflar sözleşmeyle değiştiremez,
  • Görev bir dava şartıdır (HMK 114); mahkeme görevli olup olmadığını davanın her aşamasında kendiliğinden (resen) inceler,
  • Görevsizlik hâlinde mahkeme, davayı esastan reddetmez; görevsizlik kararı verip dosyayı görevli mahkemeye gönderir.

Görev ile yetki farkı

Görev, davanın hangi tür mahkemede görüleceğini; yetki (HMK 6) ise hangi yerdeki (ildeki) mahkemede görüleceğini belirler. Görev kural olarak kamu düzeninden ve kesindir; yetki ise çoğu davada kesin değildir ve taraflarca değiştirilebilir.

Resmi kaynak: Madde metni

Sık Sorulan Sorular

Görev nedir, mahkeme kendiliğinden inceler mi?

Görev, bir davanın hangi tür ve derece mahkemede görüleceğini ifade eder. HMK 1 uyarınca görev ancak kanunla düzenlenir ve kamu düzenindendir; mahkeme görevli olup olmadığını davanın her aşamasında kendiliğinden (resen) dikkate alır.

Görev ile yetki arasındaki fark nedir?

Görev davanın hangi tür mahkemede (örneğin asliye hukuk veya sulh hukuk) görüleceğini; yetki ise hangi yerdeki mahkemede görüleceğini belirler. Görev kuralları kamu düzeninden ve kesinken, yetki çoğu davada kesin değildir.

Emsal Kararlar

Bu madde için emsal karar özeti henüz eklenmedi.