HMK 191. madde nedir?
HMK 191, karşı ispatı düzenler. Karşı ispat, ispat yükü kendisinde olmayan tarafın, karşı tarafın iddiasını çürütmek için delil sunmasıdır. Maddeye göre diğer taraf, ispat yükünü taşıyan tarafın iddiasının doğru olmadığı hakkında delil sunabilir.
Temel kural
- İspat yükü kendisinde olmayan taraf, karşı tarafın iddiasının doğru olmadığını göstermek için delil getirebilir,
- Karşı ispat faaliyeti için delil sunan taraf, ispat yükünü üzerine almış sayılmaz.
İspat yükünden farkı
İspat yükü (HMK 190), bir vakıayı ispatlayamamanın olumsuz sonucuna kimin katlanacağını belirler. Karşı ispat ise bu yükü değiştirmez; sadece iddianın çürütülmesine yöneliktir. Yani karşı ispatta bulunan taraf, kendi lehine bir vakıayı ispatlamak zorunda olmaksızın yalnızca şüphe uyandırmayı hedefler. Karşı ispat, tanık, belge veya bilirkişi incelemesi (HMK 266) gibi her türlü caiz delille yapılabilir; ancak senetle ispat zorunluluğu (HMK 200) gibi sınırlamalar saklıdır.