HMK 222 Ticari Defterlerin Delil… — Aycan Ceylan Avukatlık Bürosu

HMK 222. madde nedir?

HMK 222, ticari defterlerin ibrazını ve delil niteliğini düzenler. Ticari defterler, ticari uyuşmazlıklarda önemli bir delil kaynağıdır; ancak delil olarak kabulü belirli şartlara bağlanmıştır.

İbraz ve delil şartları

Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya talep üzerine karar verebilir,
Defterlerin delil olarak kabul edilebilmesi için: kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve kayıtların birbirini doğrulamış olması şarttır,
Bu şartlara uygun defter kayıtları sahibi lehine delil olabilir; ancak karşı tarafın aynı şartlara uygun defterlerindeki kayıtlar bunlara aykırı olmamalı veya karşı taraf defterlerini ibraz etmemiş olmalıdır,
Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve kayıtları birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur.

İbrazdan kaçınmanın sonucu

Taraflardan biri tacir olmasa dahi, tacir olan diğer tarafın defterlerindeki kayıtları kabul edeceğini belirtir; ancak karşı taraf defterlerini ibrazdan kaçınırsa, ibrazı talep eden taraf iddiasını ispat etmiş sayılır. Belge ibrazı genel olarak HMK 219 ile; ibraz etmemenin sonuçları HMK 220 ile; belge kavramı ise HMK 199 ile belirlenir.

Resmi kaynak: Madde metni

Sık Sorulan Sorular

Ticari defterler ne zaman sahibi lehine delil olur?

HMK 222 uyarınca ticari defterlerin sahibi lehine delil olabilmesi için usulüne uygun ve eksiksiz tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yapılmış ve kayıtların birbirini doğrulamış olması ile karşı tarafın aynı şartlara uygun defterlerinde aykırı kayıt bulunmaması veya karşı tarafın defterlerini ibraz etmemesi gerekir.

Onaysız ticari defter kayıtları delil olur mu?

HMK 222 uyarınca açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur.