HMK 222. Madde: Ticari Defterlerin İbrazı ve Delil Niteliği

HMK 222. madde nedir?

HMK 222, ticari defterlerin ibrazını ve delil niteliğini düzenler. Ticari defterler, ticari uyuşmazlıklarda önemli bir delil kaynağıdır; ancak delil olarak kabulü belirli şartlara bağlanmıştır.

İbraz ve delil şartları

• Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya talep üzerine karar verebilir,
• Defterlerin delil olarak kabul edilebilmesi için: kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve kayıtların birbirini doğrulamış olması şarttır,
• Bu şartlara uygun defter kayıtları sahibi lehine delil olabilir; ancak karşı tarafın aynı şartlara uygun defterlerindeki kayıtlar bunlara aykırı olmamalı veya karşı taraf defterlerini ibraz etmemiş olmalıdır,
• Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve kayıtları birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur.

İbrazdan kaçınmanın sonucu

Taraflardan biri tacir olmasa dahi, tacir olan diğer tarafın defterlerindeki kayıtları kabul edeceğini belirtir; ancak karşı taraf defterlerini ibrazdan kaçınırsa, ibrazı talep eden taraf iddiasını ispat etmiş sayılır. Belge ibrazı genel olarak HMK 219 ile; ibraz etmemenin sonuçları HMK 220 ile; belge kavramı ise HMK 199 ile belirlenir.