HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU · NO. 6100
HMK 24. Madde: Tasarruf İlkesi
HMK 24. madde nedir?
HMK 24, medeni yargılamanın temel taşlarından biri olan tasarruf ilkesini düzenler. Bu ilke, davanın açılması, konusu ve sona erdirilmesi bakımından iradenin taraflarda olduğunu ifade eder.
Kapsamı
- Hâkim, iki taraftan birinin talebi olmaksızın kendiliğinden bir davayı inceleyemez ve karara bağlayamaz,
- Kanunda açıkça belirtilmedikçe, hiç kimse kendi lehine olan davayı açmaya veya hakkını talep etmeye zorlanamaz,
- Tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebilecekleri dava konusu hakkında, dava açıldıktan sonra da tasarruf yetkisi devam eder.
Sonuçları
Tasarruf ilkesi gereği taraf, davasını feragat (HMK 307) ile sona erdirebilir; davalı ise davayı kabul (HMK 308) edebilir. Bu ilke, hukuki dinlenilme hakkı (HMK 27) ile birlikte tarafların yargılamadaki iradesini korur.
Resmi kaynak: Madde metni
Sık Sorulan Sorular
HMK 24'e göre tasarruf ilkesi, hâkimin taraflardan birinin talebi olmaksızın kendiliğinden dava inceleyip karara bağlayamaması ve tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebileceği dava konusu üzerinde dava açıldıktan sonra da tasarruf yetkisinin devam etmesidir.
Kural olarak hayır. HMK 24 uyarınca kanunda açıkça belirtilmedikçe hiç kimse kendi lehine olan davayı açmaya veya hakkını talep etmeye zorlanamaz.
Bu maddeyle ilgili hukuki destek mi arıyorsunuz?
Somut olayınızı değerlendirmek, savunma veya dava stratejisi için büromuzla iletişime geçin.