HMK 303. madde nedir?
HMK 303, maddi anlamda kesin hükmü düzenler. Bir uyuşmazlık kesin hükme bağlandıktan sonra, aynı uyuşmazlığın yeniden dava edilememesi ilkesini güvence altına alır (ne bis in idem).
Kesin hükmün üç koşulu (aynılık)
Kesinleşmiş bir hükmün, başka bir davada maddi anlamda kesin hüküm oluşturabilmesi için her iki davada şu üç unsurun aynı olması gerekir:
- Tarafların aynı olması,
- Dava sebeplerinin aynı olması,
- İlk davanın hüküm fıkrası ile ikinci davaya ait talep sonucunun aynı olması.
Kapsam ve etki
Bir hüküm, yalnızca hükme bağlanmış talepler hakkında kesin hüküm oluşturur; gerekçedeki değerlendirmeler kural olarak kesin hüküm teşkil etmez. Kesin hüküm, tarafların yanı sıra küllî halefleri (örneğin mirasçıları) hakkında da geçerlidir. Kesin hükmün varlığı bir dava şartıdır (HMK 114); aynı uyuşmazlık yeniden dava edilirse dava usulden reddedilir.