HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU · NO. 6100
HMK 33. Madde: Hukukun Uygulanması
HMK 33. madde nedir?
HMK 33 tek cümlelik ama çok temel bir kuraldır: "Hâkim, Türk hukukunu resen uygular." Yani olaya uygulanacak hukuk kurallarını bulmak ve uygulamak mahkemenin görevidir; taraflar bunu ayrıca ispatlamak zorunda değildir.
Ne anlama gelir?
- Taraflar dava dilekçesinde hukuki sebepleri (HMK 119) gösterir; ancak hâkim bu nitelendirmeyle bağlı değildir,
- Taraf yanlış kanun maddesine dayanmış olsa bile, hâkim doğru hukuk kuralını kendiliğinden uygular,
- Bu kural, "vakıayı taraflar getirir, hukuku hâkim bilir" (iura novit curia) anlayışının ifadesidir.
Sınırı: vakıalar
Hâkimin resen uyguladığı şey hukuktur; olayın maddi vakıalarını ise taraflar getirir. Yani hâkim, dosyada ileri sürülmemiş vakıaları kendiliğinden dikkate alamaz; ancak ileri sürülen vakıalara doğru hukuk kuralını uygular. Sürpriz karar verilmemesi bakımından hukuki dinlenilme hakkı (HMK 27) ile birlikte değerlendirilir.
Resmi kaynak: Madde metni
Sık Sorulan Sorular
HMK 33 uyarınca hâkim, Türk hukukunu resen (kendiliğinden) uygular. Olaya uygulanacak hukuk kurallarını bulup uygulamak mahkemenin görevidir; taraflar hukuk kuralını ayrıca ispatlamak zorunda değildir.
Kural olarak hayır. Hâkim tarafların gösterdiği hukuki nitelendirmeyle bağlı değildir; ileri sürülen vakıalara doğru hukuk kuralını kendiliğinden uygular. Ancak vakıaları taraflar getirmek zorundadır.
Bu maddeyle ilgili hukuki destek mi arıyorsunuz?
Somut olayınızı değerlendirmek, savunma veya dava stratejisi için büromuzla iletişime geçin.