HMK 414. madde nedir?
HMK 414, tahkim yargılamasında ihtiyati tedbir ve delil tespitini düzenler. Tahkim, uyuşmazlığın devlet mahkemeleri yerine hakemlerce çözülmesidir; ancak geçici korumalar bakımından hakem ve mahkeme arasında bir iş bölümü vardır.
Kurallar
- Aksi kararlaştırılmadıkça, tahkim yargılaması sırasında hakem veya hakem kurulu, taraflardan birinin talebi üzerine bir ihtiyati tedbirin alınmasına veya delil tespitine karar verebilir; bunu uygun bir teminata bağlayabilir,
- Hakem veya hakem kurulunca verilen tedbir kararının icra edilebilirliğine, geçerli bir tahkim sözleşmesi bulunması kaydıyla taraflardan birinin talebi üzerine mahkeme karar verir,
- Hakem kurulunun zamanında veya etkin hareket edemeyeceği hâllerde, taraflardan biri ihtiyati tedbir veya delil tespiti için doğrudan mahkemeye başvurabilir; bu hâller yoksa mahkemeye başvuru ancak hakem izni veya tarafların yazılı sözleşmesiyle yapılır,
- Mahkemece verilen ihtiyati tedbir kararı, aksine karar verilmedikçe, hakem kararının icra edilebilir hâle gelmesiyle ya da davanın hakem kurulunca reddedilmesiyle kendiliğinden ortadan kalkar; mahkemenin verdiği tedbir hakem kurulunca değiştirilebilir veya kaldırılabilir.
Neden hakem ve mahkeme birlikte rol alır?
Hakemler tedbire karar verebilse de cebri icra yetkisine sahip olmadıklarından, tedbirin uygulanması için mahkemenin desteği gerekir. Tahkime elverişlilik HMK 408 ile; tahkimde görevli ve yetkili mahkeme HMK 410 ile; ihtiyati tedbir şartları ise HMK 389 ile düzenlenir.