HMK 422. madde nedir?
HMK 422, hakem veya hakem kurulunun kendi yetkisi hakkında karar verebilmesini düzenler (yetki-yetkisi ilkesi). Buna göre yetkiye ilişkin itirazları öncelikle hakem kurulunun kendisi değerlendirir.
Kurallar ve süresi
- Hakem veya hakem kurulu, tahkim sözleşmesinin mevcut veya geçerli olup olmadığına ilişkin itirazlar da dâhil olmak üzere kendi yetkisi hakkında karar verebilir; bu karar verilirken tahkim şartı, sözleşmenin diğer hükümlerinden bağımsız değerlendirilir ve asıl sözleşmenin hükümsüzlüğü tahkim sözleşmesinin kendiliğinden hükümsüzlüğü sonucunu doğurmaz,
- Hakem veya hakem kurulunun yetkisizliğine ilişkin itiraz, en geç cevap dilekçesinde yapılır; tarafların hakemleri seçmiş veya seçime katılmış olması itiraz hakkını ortadan kaldırmaz,
- Hakem kurulunun yetkisini aştığına ilişkin itiraz derhâl ileri sürülmelidir,
- Gecikmenin haklı sebebe dayandığı sonucuna varılırsa süresinde ileri sürülmeyen itiraz kabul edilebilir; yetkisizlik itirazı ön sorun şeklinde incelenip karara bağlanır.
Neden tahkim şartı bağımsızdır?
Tahkim şartının asıl sözleşmeden bağımsız sayılması, sözleşmenin geçersizliği iddiasıyla tahkim yetkisinin baştan bertaraf edilmesini önler; böylece tarafların tahkime gitme iradesi korunur. Tahkime elverişlilik HMK 408 ile; tahkim sözleşmesinin tanımı ve şekli HMK 412 ile; usul kurallarına aykırılığa itiraz ise HMK 409 ile düzenlenir.