HMK 5. madde nedir?
HMK 5, hukuk davalarında yetkinin belirlenmesindeki genel kuralı ortaya koyar. Maddeye göre; mahkemelerin yetkisi, diğer kanunlarda yer alan yetkiye ilişkin hükümler saklı kalmak üzere, bu Kanundaki hükümlere tabidir. Yani bir davanın hangi yerdeki mahkemede açılacağı öncelikle Hukuk Muhakemeleri Kanunu'na göre belirlenir.
Kapsamı
- Yetki, davanın hangi yerdeki (ildeki) mahkemede görüleceğini ifade eder,
- Diğer kanunlarda özel yetki hükümleri varsa (örneğin tüketici, iş, icra mevzuatı), o hükümler saklıdır ve öncelikle uygulanır,
- Özel bir düzenleme yoksa yetki, HMK'nın genel yetki (HMK 6) ve özel yetki kurallarına göre belirlenir.
Görev ile farkı
Yetki, davanın hangi yerde görüleceğini; görev ise hangi tür ve derece mahkemede görüleceğini belirler. Yetki çoğu davada kesin değildir ve dava şartı olarak yalnızca kesin yetki hâllerinde resen incelenir; kesin olmayan yetkiye ise davalının ilk itiraz olarak itiraz etmesi gerekir.