HMK 9. madde nedir?
HMK 9, Türkiye'de yerleşim yeri bulunmayanlara karşı açılacak davalarda yetkili mahkemeyi düzenler. Kural olarak dava davalının yerleşim yerinde (HMK 6) açılır; ancak davalının Türkiye'de yerleşim yeri yoksa bu madde devreye girer.
Yetkili mahkeme
- Genel yetkili mahkeme, davalının Türkiye'deki mutad meskeninin (fiilen ve düzenli olarak oturduğu yerin) bulunduğu yer mahkemesidir,
- Diğer özel yetki hâlleri saklı kalmak üzere, malvarlığı haklarına ilişkin dava, uyuşmazlık konusu malvarlığı unsurunun bulunduğu yerde de açılabilir.
Yerleşim yeri kuralından farkı
HMK 6 davalının yerleşim yerini esas alır. HMK 9 ise davalının Türkiye'de yerleşim yeri yoksa uygulanır ve davacıya, malvarlığı davalarında malın bulunduğu yerde dava açma seçeneği de tanır. Yetki, davanın her aşamasında değerlendirilir ve kesin yetki hâlleri dava şartıdır (HMK 114).