Adana 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/860 K.2022/1136

Davacı vekili tarafından davalı aleyhine mahkememize açılan davanın yapılan açık yargılaması sonunda;

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle ;davalı müvekkil şirketin bayi/distribütörü kanalı ile aralarında sunulan ve sözleşmenin 20.maddesinde yazılı 01/05/2018 başlangıç tarih ve 29/02/2020 tarihinde sonra ermek üzere bu sözleşmeyi akdettiğini, sözleşmenin 2.maddesinde işletici işyerinde şirketin yetkilendirmiş olduğu bayi ve distribütör vasıtasıyla dağıtımını yaptığı bira ürünlerini, tüketici taleplerine uygun, düzenli ve süreklilik arz edecek şekilde satın almayı, müşteri talebini karşılayacak şekilde etkin olarak bulundurmayı ve satmayı kabul ve taahhüt ettiğini, taraflar arasında yapılan iş bu sözleşmenin 11.maddesinde,

davalı işyerinin açılmasına veya işletilmesine katkıda bulunmak ve işyerindeki ticari faaliyetlerini artırmak amacı ile müvekkil şirket bayi/distribütör kanalı ile sözleşmeye bağlı olarak davalıya 25.000,00 TL katkı payı ödenmesi mutabakatına varıldığını, katkı payı, bayi/distribütör vasıtası ile müvekkil şirket tarafından davalıya ödendiğini, sözleşmenin 8.maddesinde, davalı-işletici sözleşme süresi içerisinde işletmeyi kısmen veya tamamen çalıştırmaması,

işletmeyi devretmesi veya işletmede iş değişikliği yapmayı veya iş bu sözleşmede belirtilen hükümlerden herhangi birini ihlal etmesi veya ilgili mevzuatlara aykırılıktan kaynaklanan nedenlerle faaliyetine son verilmesi veya ilgili mevzuatlara aykırılıktan kaynaklanan nedenlerle faaliyetine son verilmesi veya askıya alınması halinde, kendisine ödenen katkı payının tamamını kendisine verildiği tarihten itibaren ticari faizi ile birlikte itiraz etmeksizin nakden veya defaten müvekkil şirkete ödemeyi kabul eder ibaresi yer aldığını,

sözleşmenin ihlali nedeni ile müvekkil şirket tarafından davalı-işleticiye ödenen 25.000,00 a TL katkı payının ödeme tarihinden itibaren ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLER ve GEREKÇE : Dava, ticari satımdan kaynaklanan alacak davası olduğu, taraflar arasında düzenlenen 01/05/2018 tarihli "Açık Satış Noktası Sözleşmesi" nedeniyle, davacı tarafından, davalıya ödenen 25.000,00 TL'nin iadesinin gerekip gerekmediği, faizin türü ve başlangıç talebine ilişkindir. Dava alacak davasıdır.

Mahkememizce dosyanın mali müşavir bilirkişiye tevdi edildiği,04/06/2021 tarihli bilirkişi raporunda; sözleşmede her ne kadar 25.000,00 TL katkı payı ödeneceği yazılı ve dava dışı davacı bayisi tarafından da davalıya 25.000,00 TL ödenmişse de bayi tarafından davacıya rücu edilen tutarın(fatura tutarı 22.500,00 TL dır) 22.500,00 Tl olmasından dolayı, davacının da 22.500,00 TL bedeli talep edebileceği, dolayısıyla davacının dava tarihi itibariyle davalıdan 22.500,00 Tl alacağının olduğu,

sözleşmenin 15.maddesine göre katkı payının 25/06/2018 tarihinden itibaren talep edilebileceği, sözleşmenin süresi 29/02/2020 tarihinde sona ermesine rağmen davalı tarafından Temmuz/2019 ayından itibaren mal alımı yapmaması nedeniyle sözleşmeyi ihlal ettiği, bundan dolayı da aynı maddeye göre 25.000,00 TL cezai şart oluşmakla birlikte, mahkemenizin değerlendirilmesinin uygun olacağı belirtilmiştir.

Dosyanın ek rapor düzenlenmesi için mali müşavir bilirkişi ile sözleşmeler konusunda uzman bilirkişiye tevdi edildiği, bilirkişiler tarafından 15/11/2022 tarihli raporunda; davacı ... dava dışı ... ile davalı ... arasında 01/05/2018 tarihinde Açık Satış Sözleşmesi imzalandığını, sözleşmenin 20.maddesinde 29/02/2020 tarihine kadar geçerli olacağı öngörülmüş olup, bu tarihe kadar davalının ürün alması gerekirken 2019 yılı Temmuz ayında ruhsatının iptali sebebiyle ürün alımını bıraktığı tespit edildiğini, sözleşmenin 11.maddesinde davalıya 25.000,00 TL katkı payı verileceği öngörülmüş; sözleşmenin 15.maddesinde ise işyerinin çalıştırılmaması,

devredilmesi, iş değişikliği yapılması ve sözleşmenin ihlal edilmesi durumunda alınan katkı payının iade edileceği ve ayrıca 25.000,00 TL cezai şart ödeneceğinin öngörüldüğü, sözleşmede belirlenen katkı payı tutarının 25.000,00 TL olduğu ve bu tutarın davalıya ödendiği,

davalının ise 2019 yılı Temmuz ayında ürün alımını bıraktığı, dolayısıyla katkı payının iadesi koşullarının oluştuğunu, 25.000,00 TL katkı payının ödeme tarihi olan 25/06/2018 gününden itibaren TC Merkez Bankasınca belirlenen avans faiziyle birlikte davacı tarafından talep edilebileceği anlaşıldığını, sözleşmede davalı tarafın mal alımını durdurması nedeniyle davacının 25.000,00 TL cezai şartın talep edilebileceği görülmekle birlikte,

davalının ruhsatlarının kamu otoritesi tarafından iptal edilmesinin imkansızlık olarak kabul edilmesi halinde 6098 sayılı TBK m.136 hükmü uyarınca davacının cezai şart talep edemeyeceği sonucuna varılmasının mümkün olduğunu mahkememize bildirmiştir.

Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; sözleşmede belirlenen katkı payı tutarının 25.000,00 TL olduğu ve bu tutarın davalıya ödendiği, davalının ise 2019 yılı Temmuz ayında ürün alımını bıraktığı, dolayısıyla katkı payının iadesi koşullarının oluştuğunu, davalı tarafından 25/07/2019 tarihinde mükellefiyet durumunu kendi isteğiyle sonlandırmış olduğu, 28/08/2019, 02/03/2021 ve 10/03/2022 tarihlerinde başka işletmecilere iş yeri açma ve çalışma ruhsatı verilmiş olduğundan, davalının rızası dışında ruhsat iptalinin kamu otoritesi tarafından yapılmadığı anlaşıldığından,

cezai şart alacağı yönünden de davanın kabulüne, sözleşmede davalı tarafın mal alımını durdurması nedeniyle davacının 25.000,00 TL cezai şartın talep edilebileceği belirtilmiş olup, Davanın kabulü ile. 25.000,00 TL cezai şart, 25.000,00 TL katkı payı olmak üzere toplam 50.000,00 TL'nin ödeme tarihi olan 25/06/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... Hakim ...