Adana 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/497 K.2022/131

Mahkememizde görülmekte bulunan Zayi Belgesi davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı...tarafından mahkememize sunulan dava dilekçesinde özetle; yetkilisi olduğu .... Ltd. Şti'ne ait Adana 15. Noterliğinin 22/07/2010 tarihli ve ... yevmiye onaylı karar defterinin işyerinde yapılan araştırmalar sonucunda kaybolduğunun farkına varıldığını belirterek zayi olduğuna dair zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.

Adana Ticaret Sicil Müdürlüğünden .... Ltd. Şti ile ilgili ticaret sicil dosyası celp edilerek dosya içerisine alınmıştır.

Dava, 6102 sayılı TTK 82/7. maddesi gereğince zayi belgesi verilmesi talebine ilişkindir.

Duruşmanın 08/02/2022 günlü celsesinde davacı...şirket yetkilisinin imzası ile onayladığı beyanında, kendisinin .... Ltd. Şti'nin yetkilisi olduğunu, eldeki davayı bu şirketin yetkilisi sıfatıyla şirket adına açtığını, şirketin 6-7 yıldır aktif olmadığını, daha önce ilki 2014 tarihinde, daha sonra da 2017 ve 2020 yıllarında olmak üzere üç defa taşındıklarını, bu taşınma sırasında şirketin defter ve evraklarının kolilenip taşındığını, daha sonra şirketlerini aktif hale getirme çalışmaları yaparken 2021 yılının Mart ayında şirketin karar defterinin bulunmadığını ve kaybolduğunu fark ettiklerini, bu nedenle zayi nedeniyle eldeki talepte bulunduklarını, taleplerinin kabulüne karar verilmesine ilişkin beyanda bulunduğu görülmüştür.

6102 sayılı TTK'nın 82/7.maddesinde "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir.'' hükmü düzenlenmiştir. 6102 sayılı TTK 82/7. maddesinde zayi sebepleri tahdidi olarak sayılmamıştır.

Diğer bir deyişle; maddede geçen "yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi" denilmek suretiyle bu gibi olayların benzerlerinin de bu kapsama girebileceği anlatılmaktadır. Bu meyanda, tacirin elinde olmayan benzer olaylarda maddenin kapsamı içindedir.

Ancak, hangi olaya dayandırılsa dayandırılsın zayi iddiasının samimi ve inandırıcı olması, hayatın mutad cereyanına açıkça aykırı düşmemesi gerekir (Yargıtay 11.HD'nin 2016/6084 Esas-2018/155 Karar sayılı ve 10/01/2018 günlü kararı).

6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 82.maddesinde tacirlerin saklamakla yükümlü olduğu ticari defter ve belgeler sayılmış ve bunları saklama süreleri gösterilmiştir. Anılan yasa maddesinin 7.fıkrasında ise, bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı ile bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacirin zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebileceği hükmüne yer verilmiş olup belirtilen dava açma süresinin hak düşürücü süre niteliğinde olduğu anlaşılmaktadır.

6100 sayılı HMK'nın 114.maddesinin 1.fıkrasında dava şartları sayılmış, 2.fıkrasında ise diğer kanunlarda yer alan dava şartlarına ilişkin hükümlerin saklı olduğu belirtilmiştir.

Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre, davacı...tarafça, işyerinde şirketin 6-7 yıldır aktif olmadığını, daha önce ilki 2014 tarihinde, daha sonra da 2017 ve 2020 yıllarında olmak üzere üç defa taşındıklarını, bu taşınma sırasında şirketin defter ve evraklarının kolilenip taşındığını, daha sonra şirketlerini aktif hale getirme çalışmaları yaparken 2021 yılının Mart ayında şirketin karar defterinin bulunmadığını ve kaybolduğunu fark ettiklerini, bu nedenle zayi nedeniyle eldeki talepte bulunduklarından bahisle belge verilmesi talebiyle dava açılmış ise de,

davacı...şirket yetkilisinin tutanağına geçirilen beyanlarından söz konusu defterlerin bulunmadığı, ticari defter ve belgelerinin zarar kaybolduğu tadilatın vuku bulduğu tarih itibariyle öğrendiği, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 82/7 maddesine göre ticari defter ve belgelerin aramalara rağmen bulunmayıp zıyaa uğradığından bahisle dava açma süresinin 2014, 2017 ve 2020 tarihinden itibaren onbeş gün olup sürenin son günü itibariyle davanın açılmamış dolduğu,

eldeki davanın ise hak düşürücü sürenin geçmesinden sonra olmak üzere 30/06/2021 tarihinde açıldığı anlaşılmakla davacının davasının 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 82/7 ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114/2 ve 115/2 maddeleri gereğince hak düşürücü süre içinde açılmadığından dava şartı noksanlığından usulden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... Hakim ...