Adana 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/877 K.2022/83

Mahkememizde görülmekte bulunan Zayi Belgesi davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı tarafından mahkememize sunulan dava dilekçesinde özetle; tarafına ait ... Bulvarı ... Mahallesi N:... .../adana adresindeki ... isimli, ... Vergi Dairesine kayıtlı ticari işletmesinin 30/09/2021 tarihinde yandığını, yangın nedeniyle 2021 ve geçmiş yıllara ait tüm defter, fatura ve sair belgelerinin zayi olduğunu belirterek zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir. Adana Ticaret Sicil Müdürlüğü, ... Vergi Dairesi Başkanlığı ve ... İtfaiye Daire Başkanlığından dava konusu istenilen bilgi ve belgeler celp edilerek dosya içerisine alınmıştır. Dava, 6102 sayılı TTK 82/7. maddesi gereğince zayi belgesi verilmesi talebine ilişkindir.

6102 sayılı TTK'nın 82/7.maddesinde "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir.'' hükmü düzenlenmiştir. 6102 sayılı TTK 82/7. maddesinde zayi sebepleri tahdidi olarak sayılmamıştır.

Diğer bir deyişle; maddede geçen "yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi" denilmek suretiyle bu gibi olayların benzerlerinin de bu kapsama girebileceği anlatılmaktadır. Bu meyanda, tacirin elinde olmayan benzer olaylarda maddenin kapsamı içindedir.

Ancak, hangi olaya dayandırılsa dayandırılsın zayi iddiasının samimi ve inandırıcı olması, hayatın mutad cereyanına açıkça aykırı düşmemesi gerekir (Yargıtay 11.HD'nin 2016/6084 Esas-2018/155 Karar sayılı ve 10/01/2018 günlü kararı).

6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 82.maddesinde tacirlerin saklamakla yükümlü olduğu ticari defter ve belgeler sayılmış ve bunları saklama süreleri gösterilmiştir. Anılan yasa maddesinin 7.fıkrasında ise, bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı ile bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacirin zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebileceği hükmüne yer verilmiş olup belirtilen dava açma süresinin hak düşürücü süre niteliğinde olduğu anlaşılmaktadır.

6100 sayılı HMK'nın 114.maddesinin 1.fıkrasında dava şartları sayılmış, 2.fıkrasında ise diğer kanunlarda yer alan dava şartlarına ilişkin hükümlerin saklı olduğu belirtilmiştir.

Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre, davacı tarafça, ... Bulvarı ... Mahallesi N:... .../adana adresindeki ... isimli, ...

Vergi Dairesine kayıtlı ticari işletmesinin 30/09/2021 tarihinde yandığını, yangın nedeniyle 2021 ve geçmiş yıllara ait tüm defter, fatura ve sair belgelerinin zayi olduğunu, ... itfaiye Daire Başkanlığının cevabi yazısında söz konusu işyerine ait yangının 30/09/2021 tarihinde çıktığını, tutanağın ise 18/10/2021 tarihinde tutulduğunu, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 82/7 maddesine göre ticari defter ve belgelerin yangın sonucu zıyaa uğradığından bahisle dava açma süresinin 30/09/2021 tarihinden itibaren onbeş gün olup sürenin son gününün 15/10/2021 tarihi itibariyle dolduğu,

eldeki davanın ise hak düşürücü sürenin geçmesinden sonra olmak üzere 03/11/2021 tarihinde açıldığı anlaşılmakla davacının davasının 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 82/7 ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114/2 ve 115/2 maddeleri gereğince hak düşürücü süre içinde açılmadığından dava şartı noksanlığından usulden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... Hakim ...