Adana 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/509 K.2022/1194

Davacı vekili tarafından davalı aleyhine mahkememize açılan davanın yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle ; dava dışı şahıs tarafından müvekkil adına ... Yüreğir/Adana Şubesinde bulunan ... iban numaralı çek hesabından ... seri numaralı, 04/06/2022 keşide tarihli, 40.000,00 TL bedelli bir adet çek keşide edildiğini, söz konusu çeklerin hamili müvekkili olup, söz konusu çekler vade tarihinde bankaya ibraz edilmek istendiğinde, müvekkilinin ofisinde muhafaza edilen dava konusu çek de dahil olmak bir takım paranın çalındığı,

müvekkiline ait ofiste hırsızlık olayının gerçekleştiğinin fark edildiğini, müvekkilinin babasına ait başka firmalar tarafından keşide edilen çeklerin de çalınmış, müvekkil babası tarafından söz konusu olayla ilgili Adana Cumhuriyet Başsavcılığının ... numaralı dosyası üzerinden suç duyurusunda bulunulduğunu, çekin bulunamaması nedeni ile Adana 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasında çek iptali davası açıldığını, iş bu dosyada ödemeden men yasağı konulduğunu,

ancak ödeme yasağına rağmen davalı tarafından haksız olarak müvekkil aleyhine Adana Genel İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası üzerinden icrağ takibi başlatıldığını, davanın yargılaması sırasında davalı tarafından beyan dilekçesi ibraz edilerek,

meşru hamilin kendisi olduğunu iddia ettiğini, Adana 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasında taraflarını hamil olduğunu iddia edilen davalıya karşı iade davası açmak üzere 1 aylık kesin süre verilmiş olması nedeniyle dava konusu çekin istirdadı ile müvekkile iadesi amacıyla davayı açtığını, davaya konu olan çek, müvekkile ait ofiste muhafaza edilmiş olup, dava konusu çekin vadesinin yaklaşmasını müteakip bankaya ibraz edilmek istendiğinde çekin muhafaza edildiği yerde bulunmadığı tespit edildiğini, dava konusu çekin muhafaza edildiği ofiste, dava konusu çekler gibi yüklü miktarda paranın da olmadığı,

halen daha tespitini yapamadıkları ve dava dışı başka şahıslar tarafından müvekkiline keşide edilen çeklerin de bulunmadığının tespit edilmesi üzerine müvekkile ait ofiste hırsızlık olayının gerçekleştiğinin anlaşıldığını belirterek; gerçekleşen hırsızlık olayı neticesinde davalı tarafından ele geçirilen dava konusu çeke dayalı olarak başlatılan Adana Genel İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı icra dosyasının teminatsız olarak durdurulması3na, akabinde davanın kabulü ile dava konusu edilen ...

Yüreğir/Adana Şubesinde bulunan ... iban numaralı çek hesabından ... seri numaralı, 04/06/2022 keşide tarihli, 40.000,00 TL bedelli bir adet çekin davalıdan istirdadına ve müvekkiline iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafından müvekkil aleyhine çekin iadesi davası ikame edildiğini, Söz konusu davaya konu çeklerin keşidecisi ... olduğunu, davacı şirketin yetkili temsilcisi ve sahibi ise ... olduğunu, Bu kişiler baba oğul konumunda olduğnu, ... ve ... ile müvekkil aradaki ticari ilişkiye istinaden verildiğini, taraflar arasında ekdedilen çok sayıda sözleşme olduğunu, Yine taraflara arasında araç satış sözleşmesi mevcut olduğnu, Söz konusu çeklerde bu kapsamda müvekkile verilmiş olan çekler olduğunu,

Yine davacı yanca müvekkile bu ticari ilişkiler kapsamında çekler verilmiş davacı bu çekleri müvekkilden rica minnet isteyip ileri tarihli bu çekleri verdiğini, Müvekkil şirket , çeki keşide eden davacı ve davacının babasına dava dışı 3. kişi ile ticari ilişki içerisinde olması nedeniyle söz konusu çeki ve ekte fotokopisini sunmuş olduğumuz sair çekleri edindiğini, davacı , müvekkile vermiş olduğu çeklerle alakalı Adana 3. Asliye Ticaret Mahkemesi ... esas sayılı dosyası ile de çeklerin iptali istemli dava açmış olup bu davaya konu edilen çeklerde lehtar olarak gözüken şirketin sahibi ise çeki keşide eden ...' nun babası ... olduğunu,

... ile müvekkil arasında araç satış ilişkisi kurulmuş olup bahsi geçen çek de bu ilişkiden kaynaklı olarak Kadirli 2. Noterliğinde ciro edilmiş ve tarafları da muhafaza edildiğini, Kadirli 2. Noterliğine yazı yazıldığında kamara kayıtları geldiğinde araç satış sözleşmesi esnasında ciro edilerek verildiği görüleceğini, Yine müvekkile verilen diğer çekler içinde Adana 3. Asliye Ticaret Mahkemesi ... esas sayılı dosya ile yine ... dava açmıştır.

Bu davada yine benzer iddialarda bulunulduğunu, Müvekkil ve çeki keşide eden şahıs arasında ticari ilişkiyi kanıtlayan sözleşme örnekleri ve müvekkil şirkete söz konusu ticari ilişki kapsamında gönderilmiş ihtarnameleri sunduklarını, Bu ihtarnameler ve sözleşme suretlerinde müvekkile yapılacak ödemelere ilişkin bilgiler yer aldığını, belgelerden de görüleceği üzere müvekkilin davacıdan 400.000 TL üzerinde alacağı mevcut olduğunu, Müvekkil Kadirli'de müteahhitlik yapan ve 40'tan fazla çalışanı olan bir şahıs olduğunu,

Bu sebeple ilgili çeklerin üzerinde halihazırda ödeme yasağı bulunması nedeniyle ve akabinde iptal edilmesi durumunda müvekkil alacağına kavuşamamış olacağından müvekkilin ödeme dengesi bozulup ve ticari işleri hususunda zorluk çekeceğinden söz konusu ödeme yasağı tedbirinin ivedi şekilde kaldırılması ve çeklerin iptali iadesi istemli davanın da reddi gerektiğini, Davacı yanın kötü niyetli olduğunu, Davacı yan aleyhine tarafımızca suç duyurusunda bulunulduğunu,

davalı yan bu süreçte gerek kendi üzerine olan malvarlığını gerekse de keşideci şirketler(söz konusu şirketler kendisi ve babası adınadır.) üzerindeki malvarlığını tasfiye etme yoluna girdiğini, Bu durumu ise mahkememce konan ödeme yasağı sayesinde sağlandığını, davacı tarafından çekin çalınmış, kaybolmuş olmasından bahisle ödeme konulması talep edilmiş ise de bahsi geçen çekin çalınmamış ve kaybolmadığını belirterek söz konusu ödeme yasağı tedbirinin ivedi şekilde kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Dava, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 818/s maddesi yollaması ile 763. maddesi uyarınca açılmış çek iadesi davasıdır. Taraflar arasındaki uyuşmazlık, dava konusu çeklerin davacının rızası hilafına elinden çıkıp çıkmadığı, davalının, dava konusu çekleri ağır kusurlu ya da kötüniyetli olarak davacı zararına iktisap edip etmediği, dava konusu çekin davalı tarafından davacıya iadesinin gerekip gerekmediği hususlarındadır.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 792.maddesinde, çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790 ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlü olduğu öngörülmüş, anılan kanunun 790.maddesinde ise cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile,

kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılacağı, çizilmiş cirolar yazılmamış hükmünde olduğu, bir beyaz ciroyu diğer bir ciro izlerse, bu son ciroyu imzalayan kişi çeki beyaz ciro ile iktisap etmiş sayılacağı hükmüne yer verilmiştir.

6102 sayılı TTK'nın 792.maddesinde açılan çek iade davasında ispat yükü, TMK'nın 6.maddesi gereğince davacıda olup, davacının öncelikle çekin meşru hamili olduğunu, çekin rızası dışında elinden çıktığını ve davalının çeki kötü niyetli iktisap ettiğini veya iktisabın ağır kusurlu olduğunu ispat etmesi gerekmektedir. Davalının ise çeki edinme nedinini açıklama zorunluluğu ise bulunmamaktadır.

Kötü niyetli hamil, çeki çalan, gasp eden veya bu durumu bilerek ya da bundan emin olmasa da şüpheli koşullar altında çeki devralan kişidir. Çeki iktisap ederken rıza dışı elden çıktığını bilen veya bilebilecek durumda olan kötü niyetli sayılmaktadır. Ağır kusur ise, hamilin çeki iktisap ederken kendisinden beklenen özeni göstermemesidir. (Adana BAM 9.Hukuk ... E. ...

K.nolu ilamı) Sözügeçen yasal düzenlemeye göre, çekin iadesini isteyen davacı, uyuşmazlık konusu çeki elinde bulunduran davalının çeki iktisabında ağır kusurlu olduğunu veya çeki kötüniyetle iktisap ettiğini ispat yükü altında bulunduğu anlaşılmaktadır.

Adana Genel İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasında takibe konu çek aslının incelenmesinden; keşidesi dava dışı ... ... Taahhüt Sanayi Ticaret Limited Şirketi adına ... Yüreğir Şubesi nezdinde açılmış bulunan ... iban nolu çek hesabından keşide yeri Adana ve Keşide tarihi 04/06/2022 ve 40.000,00 TL bedelli olarak eldeki davanın davacısı ... emrine keşide edilen, ... seri nolu çek olduğu, çekin arka yüzünde sırasıyla davacı ..., davalı ... ve ..., ...'nun cirolarının bulunduğu görülmüştür. Adana Cumhuriyet Başsavcılığının ... esas ve ... karar sayılı soruşturma dosyasında kamu adına kovuşturma yapılmasına yer olmadığına karar verildiği görülmüştür.

Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamının birlikte değerlendirilmesinde, davacı vekili tarafından verilen dava dilekçesiyle müvekkilinin hamili olduğu uyuşmazlık konusu çekin onun iradesi dışında elinde çıktığından bahisle çeki elinde bulunduran davalıdan iadesini talep ettiği, Adana Genel İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasından getirtilen çek aslının incelenmesinden; keşideci tarafından davacı emrine keşide edilen çekin arka yüzünde davacının cirosunun ve bu cirodan sonra dava dışı ...'nun cirosunun bulunduğu,

böylece şeklen birbirini takip eden noksansız ciro zincirine dayanarak çeki elinde bulunduran davalının iktisabında ağır kusurlu olduğunu veya çeki kötü niyetle iktisap ettiğini ispat yükünün davacı üzerinde bulunduğu, davalı tarafça bu konuda herhangi bir delil ibraz edilmediği, soruşturma dosyasında kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği, izah edilen nedenlerle davacının davasını ispat edemediği anlaşıldığından davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

. 22/12/2022 Katip ... Hakim ...