Adana 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/94 K.2022/685

Mahkememizde görülmekte bulunan davanın yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili tarafından mahkememize sunulan dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin, şu an ... Üniversitesi Bahçe Kampüsünde Gıda Teknolojisi bölümünde öğrenci olduğunu, müvekkilinin üniversiteyi kazandığında etrafta kalacak yurt ve apart aradığı sırada Bahçe ilçesinde yer alan ...

Kız Öğrenci Yurdunu bulduğunu, okul başladığından ve başka kalacak yer olmadığından dolayı bu yurtta belli bir süre kalmaya karar verdiğini, yurt yetkililerinden ... tarafından müvekkiline 1 yıllık bedeli gösteren senet ile taahhütname imzalattırdıklarını, yurt yetkilisi yurtta kalmak için senedin ve taahhütnameye imza atmalarının kafi olacağını, zaten senedin formalite olduğunu söylediklerini, bunun üzerine müvekkilinin bu duruma güvenerek taahhütname ile ilgili senedi imzaladığını, müvekkil yurtta 4 gün kaldıktan sonra 1.000 lira ücret ödeyerek yurttan çıktığını ve arkadaşı ile eve çıktıklarını,

icra takibini tebligatın gelmesiyle öğrendiğini böyle bir borcun bulunmamasına rağmen davalı tarafın hem 4 günden 1.000 TL ücret aldığını hemde yurtta kalmamasına rağmen 1 yıllık yurt ücretini kötü niyetli biçimde icra takibine koyduğunu, dava sonuçlanana dek borcun cebri icra suretiyle ödenmesi durumunda menfi tespit davasının, istirdat davasına dönüştürülmesini, bu nedenlerle davalı aleyhine açtığı menfi tespit davasının kabulüne, haksız ve usulsüz olarak doldurulan dava konusu kambiyo senedinin iptaline, cebri icra ile ödenecek miktarın istirdat yoluyla müvekkile iadesine,

kötü niyetle hareket ederek müvekkilinin ekonomik ve sosyal hayatına onarılmaz zararlar veren davalının icra takip tutarının %20'sinden aşağı olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davetiye tebliğine rağmen davalının davaya cevap vermediği görülmüştür.

Kozan İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyası uyap üzerinden celp edilerek dosya içerisine alınmıştır.

Dosya, mahkememizce hesap uzmanı bilirkişiye tevdi olunarak bilirkişi raporu alınmıştır.

Dava, davalı tarafından davacı aleyhine Kozan İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra takibinin dayandığı senedin verilmesinin sebebini oluşturan yurt hizmeti alınmadığından bahisle açılmış menfi tespit davasıdır.

Dosyamız arasına getirtilen Kozan İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde, takip alacaklısı ... vekili tarafından verilen 27/12/2021 günlü takip talebiyle 8.500,00 TL asıl alacak ve 241,84 TL işlemiş faizden ibaret toplam 8.741,84 TL alacağın takip borçluları ... ve ...'dan tahsili için kambiyo senetlerine özgü icra takibi yolu ile başlatılmış icra takibi olup takibin derdest olduğu görülmüştür.

Sözkonusu takibin dayanağını oluşturan senedin incelenmesinde; borçlu ... tarafından lehtar ... emrine 16/10/2021 düzenleme ve 26/10/2021 vade tarihli ve 8.500,00 TL bedelli olarak düzenlenmiş ve arka yüzünde ...'ın ve ...'in cirosunu içerdiği, senedin ön yüzünde herhangi bir ihdas sebebine yer verilmediği görülmüştür.

6102 sayılı TTK'nın 778.maddesi yollamasıyla bu kanunun 687.maddesindeki hükümlerin bonolarda da uygulanacağı öngörülmüştür.

TTK 687.maddesinde ise "Poliçeden dolayı kendisine başvurulan kişi, düzenleyen veya önceki hamillerden biriyle kendi arasında doğrudan doğruya var olan ilişkilere dayanan def’ileri başvuran hamile karşı ileri süremez; meğerki, hamil, poliçeyi iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket etmiş olsun. " hükmüne yer verilmiştir.

Buna göre kural olarak mücerretlik ilkesi gereğince keşideci ile hamiller arasında temel ilişki bulunmayan durumlarda kişisel def'iler hamile karşı ileri sürülemez.

Senedin bedelsiz olduğu, malın teslim edilmediği, kişisel defilerden olup, kural olarak bono hamiline karşı keşideci tarafından ileri sürülemeyecektir. Ancak, söz konusu maddede belirtildiği üzere hamil, senedi bedelsiz olduğunu bilerek iktisap etmiş ya da iktisabı sırasında senedin bedelsiz olduğunu bilecek durumda olup da borçlunun zararına hareket etmiş ise artık iyiniyetli kabul edilemeyeceğinden senedin mücerretliği ilkesinden de yararlanamayacaktır.

Buna göre, bono niteliğindeki senedin borçlusu olan davacının senet lehtarı ile arasındaki hukuki ilişkiden kaynaklanan şahsi def'ileri ciro yolu ile hamil olan davalıya karşı ileri sürülebilmesi, davalının takip dayanağı bonoyu iktisabında bile bile borçlunun zararına hareket etmiş olma şartına bağlıdır. İyiniyetin varlığı asıl olduğundan davacı, davalının kötüniyetle ve bilerek kendisinin zararına hareket ettiğini ispat yükü altındadır.

Davacının bildirmiş olduğu tanıkları ... ve ...'ın beyanlarının tespiti bakımından adresleri itibariyle Gaziantep 3. Asliye Ticaret Mahkemesine ve Bahçe Asliye Hukuk Mahkemesine (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) talimat yazılmış, adı geçen tanıklar beyanlarında uyuşmazlık konusu bononun yurt ve pansiyon hizmeti karşılığı imzalanarak diğer kısımları boş olarak verildiğini, ancak yurtta 3-4 gün kalındığını, daha sonra su basması sebebiyle yurt hizmeti alınmadığını beyan ettikleri görülmüş, adı geçen tanıkların beyanlarının uyuşmazlık konusu bononun ciro yoluyla hamili olan davalı ...'in takip dayanağı bonoyu iktisabında bile bile davacının zararına hareket ettiğine dair görgü ve bilgi içermediği görülmüştür.

Toplanan deliller, mahkememizce alınan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davalı tarafından Kozan İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra takibinin dayanağını oluşturan bononun .. ili, Bahçe ilçesinde faaliyet gösteren ...

Kız Öğrenci Yurdundan yurt hizmeti alınması maksadıyla sadece imzalanmak suretiyle boş olarak verildiği, davacının yurtta 4 gün kaldıktan sonra arkadaşıyla eve çıkmak suretiyle yurttan ayrıldığı ve bu sebeple senet bedelini davalıya borçlu olmadığından bahisle menfi tespit davası açılmış ise de, uyuşmazlık konusu takip dayanağı bononun borçlusu davacı tarafından lehtar ... emrine düzenlendiği, senedin arka yüzünde lehtar ...'ın cirosunun yer aldığı, bu suretle senetteki ciro zincirinin sağlam olduğu,

davacının menfi tespit davasının sebebini teşkil eden bedelsizlik iddiasının temel ilişki niteliğindeki yurt hizmetinin alınmadığı sebebine dayandığı, bu durumda davacının 6102 sayılı TTK'nın 778.maddesi yollamasıyla bu kanunun 687.maddesi uyarınca mücerretlik ilkesi gereğince bono hamili davalının senedi bedelsiz olduğunu bilerek iktisap etmiş ya da iktisabı sırasında senedin bedelsiz olduğunu bilecek durumda olup da borçlunun zararına kötüniyetle hareket etmiş olduğunu ispat etmesi gerektiği,

toplanan delillere göre davacı uyuşmazlık konusu takibin dayanağını oluşturan bononun davalı tarafından 6102 sayılı TTK'nın 687.maddesinde belirtildiği şekilde senedi bedelsiz olduğunu bilerek iktisap etmiş ya da iktisabı sırasında senedin bedelsiz olduğunu bilecek durumda olup da borçlunun zararına hareket ettiğini ispatlayamadığından davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

Katip ... Hakim ...