Adana 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/391 K.2023/416

Davacı ... (K.H) tarafından Adana 5. Asliye Hukuk Mahkemesi'ne açılan Kooperatifin Feshi istemli dava dosyası Adana 5. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 28.06.2022 tarih 2022/... Esas 2022/... Karar sayılı görevsizlik kararı ile mahkememize gelmiş olmakla mahkememiz esas defterinin yukarıdaki sırasına kaydı yapıldıktan sonra;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı ... tarafından açılan 22.06.2023 tarihli dava dilekçesinde özetle; Ticaret Bakanlığı Hukuk hizmetleri Genel Müdürlüğünce gönderilen evraklar ve evraklar kapsamında yer alan bilgi ve belgeler ışığında davalı kooperatifin kuruluş bilgisinde belirtilen ... Mah. ... Cad. No:... İç Kapı No:... - .../ADANA adresinde 26.11.2021 ve 25.01.2022 tarihlerinde kumar oynanmasına yer ve imkan sağlama suçundan adli işlem yapıldığını, kooperatifin amacı dışında adli aramaların engellenmesi amacıyla kullanıldığını, bu nedenle de kamu düzenine aykırı ve faaliyet alanı dışı suç içeren eylemlere konu olduğu anlaşılmakla, davalı kooperatifin feshine karar verilmesi talep edilmiştir.

Adana 5. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 28.06.2022 tarih 2022/... Esas 2022/... Karar sayılı dosyasında görevsizlik kararı verilerek mahkememize gönderilmiştir.

1163 sayılı Kooperatifler Kanununun 98. maddesinde " Bu kanunda aksine açıklama olmayan hususlarda Türk Ticaret Kanundaki Anonim Şirketlere ait hükümler uygulanır" şeklinde olup, 6102 sayılı TTK 210.maddesinde ise;" Gümrük ve Ticaret Bakanlığı bu Kanunun ticaret şirketlerine ilişkin hükümlerinin uygulanmasıyla ilgili tebliğler yayımlamaya yetkilidir. Ticaret sicili müdürlükleri ve şirketler bu tebliğlere uyarlar.

Ticaret şirketlerinin, bu Kanun kapsamındaki işlemleri Gümrük ve Ticaret Bakanlığı denetim elemanları tarafından denetlenir. Bu denetim ilkeleri ve usulü ile denetime tabi işlemler Bakanlıkça hazırlanan yönetmelikle düzenlenir. Diğer Bakanlık kurum, kurul ve kuruluşlar, ancak kendilerine kanunla tanınan yetkinin sınırları içinde kalmak şartıyla ve öngörülen amaç, konu ve şekle tabi olarak şirketlere ilişkin düzenlemeler yapılabilir.

(3) Kamu düzeninin veya işlem konusuna aykırı işlemlerde veya bu yönde hazırlıklarda ya da muvazalı iş ve faaliyetlerde bulunduğu belirlenen ticaret şirketleri hakkında, özel kanunlardaki hükümler saklı kalmak kaydıyla, Gümrük ve Ticaret Bakanlığınca, bu tür işlem, hazırlık veya faaliyetlerin öğrenilmesinden itibaren bir yıl içinde fesih davası açılabilir.

1163 sayılı Kooperatifler Yasasında kooperatiflerin feshi ile ilgili bir düzenlemeye yer verilmemiştir. 6102 sayılı TTK 531. maddesinde belli oranda pay sahiplerine haklı nedenlerle anonim şirketin feshini talep etme hakkı verilmiştir. Bununla birlikte anonim şirketlere de uygulama yeri olan TTK 210/3 maddesinde; kamu düzenine veya işletme konusuna aykırı işlemlerde bulunan ticaret şirketleri hakkında Gümrük ve Ticaret Bakanlığına 1 yıl içerisinde fesih davası açma hakkı tanınmıştır.

Somut olayda; davalı kooperatifin kumar oynanmasına yer ve imkan sağlaması (kamu düzenine aykırılık/işletme konusuna aykırılık) nedeniyle feshi talep edilmiştir. Yukarıya metni alınan TTK 210/3 maddesi ve Kooperatifler Kanunun 81. Md. uyarınca bu vakıaya dayalı fesih davasını açma hakkı Gümrük ve Ticaret Bakanlığı'na tanınmıştır. C.Başsavcılığının bu davayı açma konusunda yetki/görevi bulunmamaktadır.

İş bu davada; davacı C.Başsavcılığının fesih davası açma hakkı bulunmadığı anlaşıldığından, davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle usulden reddi gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan ... Üye ... Üye ... Katip ...